Jeśli dziś odbyłoby się referendum w sprawie odłączenia się Irlandii Północnej od Zjednoczonego Królestwa to zakończyłoby się ono niepowodzeniem. Ale jak sytuacja będzie wyglądała za 10 lub 25 lat? Odpowieź może was zaskoczyć!
Porozumienie wielkopiątkowe z 1998 roku przyjęte przez rządy Irlandii i Wielkiej Brytanii, a kontrasygnowane przez główne partie polityczne Irlandii Północnej na trzy dekady położyło kres krwawemu konfliktowi pomiędzy katolickimi irlandzkimi nacjonalistami, którzy chcieli połączyć się z Irlandią, a protestanckimi unionistami, którzy opowiadali się za jednością Zjednoczonego Królestwa. W ramach wypracowanej umowy pozostawiono furtkę umożliwiającą oddzielenie Belfastu od UK i zjednoczenie Irlandii. O tej kwestii w przyszłości miałoby decydować społeczeństwo Irlandii Północnej.
Jak rozwinie się sytuacja na granicy irlandzkiej?
W świetle ostatnich wydarzeń i narastających niepokojów na granicy irlandzkiej, które w zasadzie nieprzerwanie trwają od okresu Świąt Wielkanocnych, pytania o oderwanie się Irlandii Północnej od Wielkiej Brytanii, zyskały na aktualności. Nowa fala przemocy, zamieszek i ataków wymierzonych w służby policyjne po części jest spowodowana przez "nową granicę" dzielącą Republikę Irlandii od Irlandii Północnej, która została wprowadzona na mocy ustaleń związanych z Brexitem. Nie można również zapominać o decyzji północnoirlandzkiej prokuratury w sprawie pogrzebu wysokiego rangą bojownika Irlandzkiej Armii Republikańskiej (IRA), Bobby`ego Storey`a. Pomimo obowiązujących obostrzeń pojawiło się na nim około 2 tysiące osób w tym 24 polityków republikańskiej partii Sinn Fein
Jak wynika z badań zamówionych przez BBC i przeprowadzonych przez północnoirlandzką pracownię sondażową Lucid Talk idea zjednoczenie Irlandii nie znajduje odpowiedniego poparcia w społeczeństwie. Tylko 43% wyborców w Irlandii Północnej zagłosowałoby za opuszczeniem Wielkiej Brytanii, podczas gdy 49% opowiada się za pozostaniem częścią Zjednoczonego Królestwa. 8% nie jest pewne po której ze stron by się opowiedziało. Z drugiej strony 51% obywateli Republiki Irlandii opowiedziała się za zjednoczeniem, 27% było za "zostawieniem" Belfastu w strukturach UK, a 22% nie potrafiło udzielić jednoznacznej odpowiedzi.
Czy zjednoczenie Irlandii jest możliwe w najbliższym czasie?
Tak jednak wygląda sytuacja "na teraz", ale co w dalszej i bliższej przyszłości? Tu nastroje prezentują się zgoła odmiennie! Większość osób biorących udział w badaniu stwierdziła, że do zjednoczenie Irlandii dojdzie w ciągu najbliższych 25 lat. 51% ankietowanych w Irlandii Północnej i 54% w Republice Irlandii stwierdziło, że za ćwierć wieku dojdzie do zjednoczenia. 37% uważa, że nie, a 12% – nie wie.
Brytyjski premier Boris Johnson zadeklarował we wtorek w programie BBC Spotlight, że nie spodziewa się, aby do referendum w tej sprawie doszło w najbliższej przyszłości. Powiedział, że może ono mieć miejsce za "bardzo, bardzo długi czas". Czy jednak ma rację? Wszystko wskazuje na to, że ustalenia związane z Brexitem nadały zupełnie nową dynamikę sytuacji na irlandzkiej granicy. To z pewnością będzie kluczowy i długotrwały czynnik wpływający na nastroje na "Zielonej Wyspie", a poza tym "lokalne wydarzenia", takie jak wspomniany wyżej pogrzeb Storey`a czy wielkanocne niepokoje odegrają swoją rolę.
Jakie nastroje panują w Irlandii Północnej?
Warto również przyjrzeć się demografii. Niektórzy spodziewają się, że wyższy wskaźnik urodzeń wśród katolickich irlandzkich nacjonalistów zmieni układ sił w ciągu jednego pokolenia. Inni uważają, że wielu katolików zmieni zdanie w tej kwestii i będzie obawiało się konsekwencji związanych z Irexitem.
Jedno jest pewne – w tej sprawie w bliższej i dalszej przyszłości będzie się sporo działo!