Jak w Wielkiej Brytanii wygląda sprawa przejęcia opieki nad dzieckiem w przypadku rozwodu lub rozstania rodziców? Co dzieje się, gdy rodzice zgadzają się w kluczowych kwestiach dotyczących opieki, a co, gdy nie potrafią w tym względzie dojść do porozumienia? Poniżej przedstawiamy w pigułce najważniejsze informacje dotyczące opieki nad małoletnimi dziećmi w przypadku rozwodu/rozstania ich rodziców.
Opieka nad dziećmi po rozwodzie/rozstaniu
Niezależnie od tego, czy rodzice żyją w sformalizowanym, czy niesformalizowanym związku, w trakcie rozstania muszą zdecydować, jaka będzie przyszłość ich nieletniego dziecka/nieletnich dzieci. Rodzice mogą uniknąć rozprawy sądowej, jeśli zgadzają się co do trzech poniższych kwestii:
- gdzie dzieci będą mieszkać;
- ile czasu dzieci będą spędzać po rozstaniu z każdym z rodziców;
- kto będzie łożyć na dzieci, czyli jak będzie wyglądać finansowanie podstawowych i dodatkowych potrzeb dzieci.
Kwestie dotyczące opieki nad dzieckiem można uzgodnić za pomocą tzw. „Planu rodzicielskiego” (ang. Parenting plan), czyli pisemnej umowy zawartej między rodzicami dziecka/dzieci, która obejmuje praktyczne kwestie dotyczące rodzicielstwa. Plan rodzicielski zazwyczaj bardzo pomaga rozstającym się rodzicom, ponieważ wyraźnie zarysowuje zobowiązania każdego z nich w zakresie zaspokajania potrzeb swoich dzieci. Dzięki takiemu planowi często udaje się rodzicom załatwić sprawy polubownie, a nie na drodze sądowej.
Parenting plan umożliwia też wspólne zastanowienie się, co leży w najlepszym interesie dzieci i jak należy stawiać ich potrzeby na pierwszym miejscu. Plan rodzicielski należy wypełnić online – cały proces rozpoczyna jeden z rodziców, przedstawiając swoje sugestie, po czym drugi z rodziców dodaje swoje w tym względzie przemyślenia. Tą drogą można dojść do zadowalającego wszystkich konsensusu.
Alternatywą dla Planu rodzicielskiego jest skorzystanie z pomocy mediatora. A przydatne informacje w zakresie opieki nad dzieckiem po rozwodzie/rozstaniu można też uzyskać na stronach „Citizens Advice”, „Advice Now” i „Children and Family Court Advisory and Support Service (Cafcass)”.
Gdy rodzice zgadzają się w kwestii opieki nad dzieckiem
Gdy rodzice zgadzają się co do najważniejszych kwestii dotyczących opieki nad dzieckiem, jest to z ogromnym pożytkiem dla tegoż dziecka. Ustaleń nie trzeba formalizować, ale można najistotniejsze postanowienia zapisać we wspomnianym powyżej Planie rodzicielskim. Jeśli jednak jeden z rodziców lub oboje chcą, by umowa między nimi była prawnie wiążąca, to w formalnościach pomoże im prawnik. W umowie – tzw. nakazie uzyskania zgody (ang. consent order), znajdą się informacje dotyczące przede wszystkim:
- gdzie mieszkają dzieci;
- kiedy dzieci spędzają czas z każdym z rodziców;
- kiedy i jakie inne rodzaje kontaktów mają miejsce (na przykład rozmowy telefoniczne).
Nakaz uzyskania zgody musi zostać podpisany, a następnie musi uzyskać zgodę sądu.
Gdy rodzice nie zgadzają się w kwestii opieki nad dzieckiem
A co jeśli rodzice nie zgadzają się co do najważniejszych kwestii dotyczących opieki nad dzieckiem? Cóż, wtedy oboje muszą wystąpić na drogę sądowa, po wcześniejszym udowodnieniu, że próbowali mediacji (poza pewnymi wyjątkami dotyczącymi przede wszystkim przemocy w rodzinie). Orzeczenie sądowe będzie dotyczyło tych spraw, których nie udało się uzgodnić, a każdy rodzic może się ubiegać o więcej niż jedno takie orzeczenie.
Sąd może się też przypatrzeć bardziej szczegółowym kwestiom, na życzenie rodzica/rodziców, a mianowicie do jakiej szkoły będą chodzi dzieci lub czy powinny otrzymać wykształcenie religijne. Poza tym rodzice mogą wystąpić o wydanie „zakazu czynności zabronionych”, aby uniemożliwić drugiemu rodzicowi podjęcie decyzji o wychowaniu dziecka.
Kto i jak będzie płacił za utrzymanie dziecka?
Rozstający się rodzice muszą ustalić, kto i jak będzie łożył na dziecko/dzieci poniżej 16. roku życia (lub poniżej 20. roku życia, w razie kontynuowania nauki w pełnym wymiarze godzin). Świadczenia alimentacyjne mogą zostać uzgodnione:
- prywatnie, pomiędzy rodzicami;
- przy pomocy Child Maintenance Service.
Child Maintenance Service może:
- wyliczyć kwotę do zapłaty;
- zorganizować płatności i podjąć działania, gdy zobowiązany do zapłaty świadczeń rodzic nie płaci;
- rozwiązywać nieporozumienia dotyczące rodzicielstwa
- spróbować znaleźć drugiego rodzica, jeśli nie wiadomo, gdzie przebywa.
