Pustkowia wyciszają każdego, kto się tam znajdzie, dając szansę poznania siebie. Dziwna czy wyjątkowa? Jaka jest Islandia?
Islandia, jeden z krajów nordyckich, położona jest w Europie Północnej na Ocenie Atlantyckim. Pod względem geologicznym to najmłodszy obszar kontynentu europejskiego. Posiada ponad 140 wulkanów, w tym wiele czynnych, m.in. Heklę, Katlę, Grimsvötn, Hvannadalshnúkur, gdyż położona jest na gorącym punkcie Grzbietu Śródatlantyckiego. Aktywność wulkaniczną potwierdzają także gorące źródła oraz gejzery. Co ciekawe, energię geotermalną wykorzystuje się do ogrzewania mieszkań. W ostatnich latach Islandia jest też celem migracji zarobkowej Polaków.
Kraj lodu
Wyżynno-górzystą Islandię w 11 proc. zajmują lodowce. Największe to Vatnajökull – 8300 km kw., Langjökull – 953 km kw., Hofsjökull – 925 km kw. Większa część ludności mieszka na ukształtowanym stosunkowo płasko wybrzeżu wyspy. Reszta kraju to płaskowyż sięgający 400–800 m wysokości. Na wybrzeżu zimy są łagodne, a lata chłodne, temperatury nie przekraczają 25 st. C. Latem średnia temperatura wynosi zaledwie 15 st. C. Zimą natomiast rzadkością są przymrozki, jedynie wysokie położenie oraz lodowce sprawiają, że w tych miejscach jest znacznie chłodniej. Islandia także jest wilgotnym krajem, pada tu przez dwa na każde trzy dni. Deszcz omija tylko wschodnią część wyspy, ukrytą za górami.
Więcej owiec niż ludzi
Pierwsi osadnicy pojawili się na wyspie w 874 roku, byli to norwescy wikingowie oraz celtyccy – szkoccy i iryjscy osadnicy. Islandia jest republiką, a prezydent głową państwa. Wyspa podzielona jest na 23 regiony administracyjne oraz 14 niezależnych miast. Odizolowany charakter wyspy sprawił, że imigracja była ograniczona. Dlatego też przez lata na wyspę nie docierał nowy materiał genetyczny. Dzięki bogatej tradycji ustnej i pisanej wiele rodzin potrafi wskazać wiele pokoleń swoich przodków, co sprawia, że Islandczycy są przedmiotem licznych badań genetycznych. Mieszkańcy najchętniej wybierają pracę w usługach, jednak aż 8 proc. ludności decyduje się na tradycyjne rolnictwo i rybołówstwo. Populacja Islandczyków to zaledwie 325 tys., co daje trzy osoby na 1 km kw.! Ciekawostką jest to, że w okresie zimowym żyje tu dwa razy, a w okresie letnim cztery raz więcej owiec niż ludzi.
Elfy i krasnoludki
Islandia to także kraj baśniowy, a to dlatego, iż przekonania mieszkańców tego kraju odbiegają od innych. Islandczycy nie kryją, a wręcz kultywują swą wiarę w to, że istnieją istoty pozaludzkie. Szczególną uwagę poświęcają… elfom i krasnoludom. Głośna była sprawa, gdy pod koniec 2013 roku sędzia doprowadził do zaprzestania budowy drogi, uzasadniając, że owa droga przeszkadzałaby elfom żyjącym w okolicznym lesie. Podobnie było w 1996 roku, wycofano buldożery ze wzgórza Kópavogur, uznając, że miejsce, które było docelowo przeznaczone na cmentarz, jest terenem zamieszkania wielu elfów. Zapytany o powód wiary w fantastyczne stwory Islandczyk odpowiada, że czuje ich obecność. Nazwać to zacofaniem czy silnie zakorzenioną tradycją? Wybór zostawiamy wam.
Erla Stefansd Ottir jest znaną islandzką badaczką elfów. Z pomocą agencji turystycznych i Urzędu Planowania sporządza charakterystyki owych istot. Jej badania wskazują na różnice pomiędzy ich poszczególnymi gatunkami. Elfy wyróżniają się specyficznymi, wyszukanymi ubraniami oraz tym, że bardzo chronią swą prywatność. Do pani Erly nieustannie dzwonią ludzie z prośbą o sprawdzenie, czy ich domy są wolne od tych istot.
Krasnoludy z kolei osiągają wielkość małego dziecka. Trolle żyją jak pustelnicy, wśród gór i lodowców i są najpotężniejsze ze wszystkich istot. Natomiast sympatią otczone zostały jedynie skrzydlate elfy.
Wielka trójka
W tym małym kraju z tak niewielką liczbą mieszkańców powstaje… bardzo dużo wspaniałych dźwięków. Na czym polega fenomen genialnych islandzkich artystów? Niemal każdy coś tworzy, pisze, kreatywność jest cechą narodową. Nawet lokalny, niszowy zespół wyróżnia się ciekawym brzmieniem. Brak jakichkolwiek ograniczeń sprawia, że style mieszają się, tworząc wyjątkową całość. Wykonawcy nigdy nie zamykają się w jednym gatunku, po prostu tworzą muzykę bez zbędnych ram. Do wielkiej trójki Islandii zaliczają się Sigur Rós, Björk, Sísý Ey. Nie można również zapominać o stosunkowo młodym zespole Of Monsters & Men, który podbija serca nie tylko w Europie, ale także w Stanach.
Spokój i harmonia
Udając się do Islandii, bardzo szybko zapomnimy o otaczającej nas rzeczywistości. Bajkowe krajobrazy, niezmącone ludzką ręką fascynują i wzbudzają zachwyt. Nie sposób oprzeć się widokom wyspy. Każdy, kto odwiedzi Islandię, chociaż na chwilę poczuje się jak w baśniowej krainie, oczarowany jej pięknem i na pewno będzie chciał do niej wrócić.
Martyna Puch
