Rząd szykuje rewolucyjne zmiany w sposobie płacenia podatku dla samozatrudnionych i osób rozliczających się przez self-assessment. Zamiast jednej zapłaty podatku, konieczne będą regularne płatności zaliczkowe. Zmiana może dotknąć aż 3,6 miliona podatników, ale nie wszystkich samozatrudnionych. Wyjaśniamy kogo dotkną zmiany i czego należy oczekiwać.
System self-assessment przejdzie znaczącą zmianę, a podatnicy będą musieli wpłacać zaliczki na podatek w ciągu roku. Ma to na celu zbieranie podatku przez HMRC w momencie, gdy przychody trafiają do podatnika. A nie kilkanaście miesięcy później, jak to jest teraz. System podatkowy samozatrudnionych ma tym samym zbliżyć się do modelu jaki obowiązuje osoby na etacie. Pracownicy płacą bowiem podatek regularnie co miesiąc przez cały rok.
Możliwość rozliczania się raz do roku i płacenia podatku aż do 9 miesięcy po skończeniu roku podatkowego, to były dwie ogromne zalety bycia self-employed w UK. Rozliczenie raz w roku zostało już częściowo wyeliminowane przez wprowadzenie MTD dla większych podatników. Od kwietnia MTD będzie dotyczyło wszystkich z dochodami powyżej £30,000. Teraz zniknie także korzystna odroczona płatność podatku. Nic dziwnego, że planowana zmiana wywołała oburzenie.
Kogo dotkną nowe zasady?
Chodzi o osoby, które składają self-assessment i których podatek wynosi £1,000 lub więcej. Obecnie wszyscy samozatrudnieni do 31 stycznia muszą złożyć deklarację podatkową i zapłacić należny podatek za cały rok. Ci z nich, których podatek wyniósł £1,000 lub więcej, dodatkowo płacą zaliczki na podatek na przyszły rok (tzw. payments on account).
Na chwilę obecną zaliczki te płaci się w dwóch równych ratach a daty płatności to 31 stycznia i 31 lipca. Cała zaliczka wynosi równowartość podatku za poprzedni rok.
Czyli przykładowo jeśli w roku podatkowym 2024/25, samozatrudniony miał do zapłaty £2,000, jego zaliczka na rok 2025/26 wyniesie £2,000. Będzie płatna w 2 ratach po £1,000 do 31 stycznia i 31 lipca.
Jak mają działać nowe płatności?
Według nowych zasad, płatności zaliczkowe byłyby płacone w mniejszych kwotach w ciągu roku podatkowego. Zamiast obecnej raty w styczniu i w lipcu, będą płatności najprawdopodobniej miesięczne. Rząd nie wskazał jeszcze dokładnie jak miałoby to wyglądać w praktyce i czy faktycznie chodzi o płatności miesięczne. Jednak eksperci na to wskazują, bowiem inna regularność jaka mogłaby wchodzić w grę to płatności kwartalne, co wydaje się mało prawdopodobne.
Wiadomo jest, że samozatrudnieni mają płacić regularnie tak jak pracownicy, a rząd chce w ten sposób uszczelnić system podatkowy.
Dla kogo nowy system będzie największym problemem?
Mniejsze regularne płatności w ciagu roku teoretycznie powinny pomóc samozatrudnionym w planowaniu kosztów i trudności z zapłatą jednego wysokiego rachunku w styczniu. Rząd chce uniknąć zalegania z podatkami z powodu braku środków na ich opłacenie i uważa, że łatwiej będzie zapłacić podatek w kilku mniejszych transzach.
Jednak wiele biznesów nie ma regularnych przychodów i jest sezonowych. Dla nich regularne płatności mogą być problemem w miesiącach ze słabszymi przychodami. Przykładowo firmy, które największe obroty mają przed Bożym Narodzeniem albo latem, będą musiały zapłacić zaliczki wcześniej, zanim zarobią pieniądze.
Eksperci żądają okresu przejściowego
Eksperci podatkowi zwracają uwagę na fakt, że po wprowadzeniu systemu płatności według starych zasad mogą nałożyć się w czasie z nowymi zaliczkami. Dla wielu samozatrudnionych będzie to problematyczne i wpłynie negatywnie na cashflow. Szczególnie, że rząd poprzez miesięczne płatności zamierza także „ściągąć” podatki zaległe za poprzednie lata. Tak więc jeśli podatnik ma jakieś zaległości, czekają go jeszcze większe płatności.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Zmiany wejdą w życie od kwietnia 2029, jednak eksperci radzą się przygotowywać już teraz.
