Nowe konto inwestycyjne w Irlandii. Rząd chce, by oszczędności zaczęły pracować. Kiedy rusza i na czym polega pomysł?
Irlandzki rząd przygotowuje nowy program oszczędnościowo-inwestycyjny, który ma zachęcić mieszkańców do lokowania części pieniędzy nie tylko na kontach bankowych, ale także na rynku kapitałowym. Program będzie prosty i dostępny dla zwykłych gospodarstw domowych. Będzie również korzystniejszy podatkowo niż wiele obecnie dostępnych form inwestowania.
Pomysł przedstawił minister finansów Simon Harris. Rząd chce uruchomić nowe rachunki w 2027 roku. Najważniejsze szczegóły mają zostać przedstawione podczas ogłoszenia budżetu 6 października.
Jedno konto dla jednej osoby
Nowy produkt ma być przeznaczony dla osób, które ukończyły 18 lat i są rezydentami podatkowymi Irlandii. Każdy będzie mógł posiadać jedno takie konto.
Założenie jest proste: klient wpłaca pieniądze, a następnie może przeznaczyć je na określone inwestycje. Wśród rozważanych możliwości znajdują się między innymi akcje, obligacje i fundusze ETF. Rząd nie zamierza jednak otwierać programu na najbardziej ryzykowne instrumenty, takie jak kryptowaluty czy instrumenty pochodne.
Konto ma również dawać dużą swobodę. Nie będzie wymaganego minimalnego wkładu ani obowiązkowego okresu blokady pieniędzy. Oszczędzający nie będzie więc musiał deklarować, że pozostawi środki na koncie przez określony czas. Będzie też można przenieść konto do innego dostawcy bez powstania dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Najważniejsza jest ulga podatkowa
Największą zachętą ma być sposób opodatkowania inwestycji. Rząd zapowiada określony próg, poniżej którego podatek nie będzie pobierany. Według obecnie publikowanych informacji ma on wynosić około 28 tys. euro. Od wartości przekraczającej ten poziom ma obowiązywać niska, jednolita stawka podatku naliczanego co roku. Ostateczne parametry systemu rząd potwierdzi w październikowym budżecie.
To istotna zmiana w porównaniu z obecnym systemem. Minister finansów zapowiada, że inwestycje prowadzone za pośrednictwem nowego konta nie będą objęte podatkiem od tzw. deemed disposal, czyli zasadą, która w określonych przypadkach uznaje inwestycję za sprzedaną po ośmiu latach, nawet jeśli właściciel faktycznie jej nie sprzedał.
fot. gettyimages.com
Nowy system ma zamiast tego stosować jeden, prostszy mechanizm podatkowy. Dostawca rachunku będzie miał obowiązek obliczyć należny podatek, przekazać go państwu i zająć się formalnościami. Inwestor nie powinien więc samodzielnie rozliczać każdej transakcji.
Dlaczego rząd chce zmienić sposób oszczędzania?
Powód jest bardzo konkretny. Irlandczycy dużo oszczędzają. Jednak znaczna część tych pieniędzy pozostaje na rachunkach bankowych.
Według danych przywoływanych przez RTÉ irlandzkie gospodarstwa domowe trzymają około 38 proc. swoich aktywów finansowych w gotówce i depozytach. Średnia dla Unii Europejskiej wynosi około 30 proc. Jednocześnie bezpośrednie inwestycje gospodarstw domowych w akcje i papiery dłużne odpowiadają w Irlandii za zaledwie 2,3 proc. aktywów finansowych, wobec około 7,5 proc. w UE.
Rząd chce więc przesunąć część oszczędności z depozytów w stronę inwestycji. Skala jest duża. Na irlandzkich depozytach znajduje się około 170 mld euro. Minister finansów uważa, że część tych pieniędzy mogłaby pracować na rynku kapitałowym i przynosić gospodarstwom domowym wyższe długoterminowe zyski.
Program oszczędnościowo-inwestycyjny to nie będzie zwykła lokata
Nowego konta nie należy jednak traktować jak lokaty bankowej. Pieniądze będą mogły zostać zainwestowane w aktywa, których wartość może zarówno rosnąć, jak i spadać. Preferencje podatkowe nie oznaczają więc gwarantowanego zysku. Inwestor nadal będzie ponosił ryzyko związane z wybranymi aktywami.
To ważne szczególnie dla osób, które do tej pory trzymały oszczędności wyłącznie w banku. Depozyt i inwestycja to dwa różne produkty. Nowy rachunek ma ułatwić wejście na rynek kapitałowy, ale nie wyeliminuje ryzyka inwestycyjnego.
Nadal brakuje kilku kluczowych odpowiedzi
Program nie jest jeszcze gotowym produktem. Rząd nie podał wszystkich szczegółów.
Najważniejsze pytania dotyczą dokładnej wysokości rocznego limitu wpłat, ostatecznego progu zwolnienia z podatku oraz wysokości stawki naliczanej od kwoty przekraczającej ten próg. Nie wiadomo też jeszcze, jakie dokładnie produkty inwestycyjne znajdą się w ofercie poszczególnych dostawców.
To właśnie te szczegóły zdecydują, czy nowe konto rzeczywiście okaże się atrakcyjne dla oszczędzających.
Program oszczędnościowo-inwestycyjny: Co to oznacza dla mieszkańca Irlandii?
W praktyce rząd chce stworzyć prosty most między oszczędzaniem a inwestowaniem.
Osoba, która ma nadwyżki finansowe, będzie mogła umieścić je na specjalnym koncie, wybrać dostępne inwestycje i korzystać z preferencyjnego systemu podatkowego. Nie będzie musiała blokować pieniędzy na kilka lat, a formalności podatkowe mają zostać przeniesione na dostawcę rachunku. Największą zmianą będzie więc nie sama możliwość inwestowania, lecz sposób, w jaki państwo chce do tego inwestowania zachęcić.
