Fot. Getty
Po ataku na Ukrainę kraje zachodnie nakładają coraz surowsze sankcje na Rosję. Sankcje mają ukarać rosyjskie władze za napaść i powstrzymać je od dalszych działań wojennych.
Sankcje to kary nakładane przez jeden kraj (lub zrzeszoną grupę krajów) na inny, w celu powstrzymania go od kontynuowania łamania prawa międzynarodowego lub innego rodzaju agresyjnej aktywności. Sankcje są jednym z podstawowych rozwiązań, pozwalających na uniknięcie działań wojennych – przede wszystkim militarnych.
Jakie sankcje nakładane są na Rosję?
Sankcje mają głównie charakter ekonomiczny i mogą być wymierzone albo w całą gospodarkę danego kraju, albo w konkretne grupy interesów. Obecnie na Rosję nakładane są oba rodzaje sankcji. Do głównych sankcji finansowych należą:
- Odłączenie Rosji od systemu międzynarodowych transakcji finansowych SWIFT – zgodziły się na to USA, UK, UE i ich sojusznicy. Działanie to ma na celu odcięcie Rosji od międzynarodowego systemu finansowego oraz utrudnienie jej aktywności gospodarczej na skalę globalną. Problem jednak w tym, że choć SWIFT jest najbardziej rozpowszechnionym systemem tego rodzaju, istnieją alternatywne systemy umożliwiające transakcje międzynarodowe – na przykład chiński system Cross-Border Interbank Payment System.
- Sankcje dla Banku Centralnego Rosji. Zachodni przywódcy zgodzili się zamrozić aktywa rosyjskiego Banku Centralnego, aby ograniczyć jego dostęp do międzynarodowych rezerw walutowych o wartości 630 miliardów dolarów. W związku z tym brytyjskie władze objęły swoich obywateli oraz firmy z UK zakazem realizowania transakcji z rosyjskimi podmiotami. Sankcje nałożone na Bank Centralny mogą mieć poważne konsekwencje dla całej rosyjskiej gospodarki, znacząco osłabiając rubla, a nawet prowadząc do recesji.
- Inne sankcje finansowe. Należy tu wskazać przede wszystkim, że nie tylko Bank Centralny, ale też wszystkie największe rosyjskie banki mają zamrożone aktywa i są wykluczone z brytyjskiego systemu finansowego. Uniemożliwia to rosyjskim firmom m.in. rozliczanie płatności za pośrednictwem Wielkiej Brytanii, czy zaciąganie pożyczeń w funtach. UE na razie podjęła podobną decyzję w sprawie 70 proc. rosyjskiego rynku bankowego – podaje BBC.
- Eksport do Rosji. Wielka Brytania, UE, USA, a także inne kraje wprowadziły ograniczenia dotyczące produktów, które można eksportować do Rosji. Chodzi tu m.in. o towary tzw. podwójnego zastosowania, które mogą mieć zastosowanie zarówno cywilne, jak i wojskowe (np. technologia, chemikalia, sprzęt lotniczy itp.).
- Sankcje wobec konkretnych osób, grup i firm. Tego rodzaju sankcje również nakładane są przez kraje zachodnie w związku z atakiem Rosji na Ukrainę. W pierwszej kolejności wśród osób objętych takimi sankcjami znaleźli się przede wszystkim prezydent Rosji Władimir Putin i rosyjski minister spraw zagranicznych Siergiej Ławrow. Ponadto, elitom związanym z Kremlem zamrażane są aktywa w UE, UK, USA i Kandzie. Wielka Brytania ograniczyła także sprzedaż tzw. „złotych paszportów”, które z założenia pozwalają m.in. bogatym Rosjanom przejść uproszczoną ścieżkę do uzyskania brytyjskiego obywatelstwa.
Inne sankcje w związku z atakiem Rosji na Ukrainę
Oprócz ograniczeń z ściśle finansowych, kraje zachodnie wprowadziły także szereg innych sankcji. Najważniejsze z nich to:
- całkowity zakaz lotów z Rosji w unijnej i brytyjskiej przestrzeni powietrznej – samoloty rosyjskie (zarówno wojskowe, jak i cywilne) nie mogą lądować, startować ani przelatywać przez przestrzeń powietrzną UK i UE
- Niemcy wstrzymały pozwolenie na otwarcie gazociągu Nord Stream 2, biegnącego z Rosji do Niemiec.
Ponadto, obiektem sankcji niektórych państw stała się także Białoruś – w związku z ułatwieniem Rosji ataku na Ukrainę. Warto też wiedzieć, że kraje zachodnie jeszcze nie wyczerpały wszystkich możliwych opcji w zakresie sankcji wobec Rosji. W razie potrzeby możliwe jest przede wszystkim wprowadzenie znaczących ograniczeń lub całkowitej blokady rosyjskiego eksportu ropy i gazu.