Fot. Getty
Mimo triumfalnej radości okazywanej wczoraj przez cały dzień przez Borisa Johnsona, zawarcie nowej Umowy ws. Brexitu z Unią Europejską wcale nie musi jeszcze oznaczać końca brexitowej sagi. Wspierająca torysów w parlamencie, północnoirlandzka partia DUP ogłosiła, że nie poprze porozumienia, ponieważ czuje, że interesy Irlandii Północnej zostały w nim zdradzone.
Boris Johnson potrzebuje poparcia Demokratycznej Partii Unionistycznej, aby „przepchnąć” jutro przez parlament nowe porozumienie, wynegocjowane tuż przed szczytem UE w Brukseli. Jednak przewodnicząca DUP Arlene Foster twierdzi, że nowe porozumienie nie chroni właściwego, konstytucyjnego i ekonomicznego miejsca Irlandii Północnej w Zjednoczonym Królestwie. Inaczej mówiąc umowa Borisa Johnsona nie zapewnia integralności terytorialnej UK, o którą od samego początku brexitowego procesu wnioskowały północnoirlandzkie, lojalistyczne ugrupowania polityczne.
Co zatem stanowi kość niezgody pomiędzy Demokratyczną Partią Unionistów a rządem w Londynie? Poniżej przedstawiamy trzy obszary, co do których północnoirlandzcy politycy nie mogą się zgodzić, ryzykując tym samym doprowadzenie do No Deal.
Zgoda Unionistów na częściowe pozostanie w jednolitym rynku UE
Partia DUP podpisała się pod propozycjami premiera w zeszłym tygodniu, ponieważ rząd obiecał unionistom weto w północnoirlandzkim Stormoncie, pozwalające na zablokowanie – lub później usunięcie – częściowego uczestnictwa Irlandii Północnej w jednolitym rynku i stosowania niektórych unijnych przepisów celnych. Nowy układ eliminuje powyższe weto, które było ważne przy zaledwie 30 głosach w 90-osobowym Zgromadzeniu Irlandii Północnej i zastępuje je zgodą na ustanowienie barier na Morzu Irlandzkim zwykłą większością głosów. Poza tym głosowanie ma się odbyć dopiero cztery lata po zakończeniu okresu przejściowego zaplanowanego na koniec 2020 r., czyli nie przed rozpoczęciem obowiązywania przepisów UE jedynie na terytorium Irlandii Północnej.
Cła
Za wielką wygraną Borisa Johnsona i DUP należy uznać to, że Irlandia Północna znajdzie się po Brexicie w obrębie unii celnej Zjednoczonego Królestwa i będzie „korzystała” z nowych umów handlowych zawartych przez UK z krajami trzecimi. Ale w porozumieniu zostało ustalone,że „towary, które dostaną się z Wielkiej Brytanii do Irlandii Północnej i co do których będzie podejrzenie, że zostaną one wysłane dalej do Republiki Irlandii, będą podlegały cłom unijnym”. To zatem oznacza, że tak czy tak wszystkie towary będą sprawdzane przy wjeździe do Irlandii Północnej od strony Morza Irlandzkiego, czyli nastąpi coś, co jeszcze kilka miesięcy temu stanowiło dla premiera rozwiązanie nie do przyjęcia.
VAT
Zgodnie z nowym porozumieniem stawki VAT w Irlandii Północnej zostaną znacznie zbliżone do stawek w Irlandii, mimo iż pobór podatku będzie należał do urzędów brytyjskich. Belfast obawia się w związku z tym zbyt dużej zbieżności z Dublinem, bez szerszego poparcia dla takiego rozwiązania na północy wyspy.
