Opłata za receptę w ramach NHS w Anglii została utrzymana na poziomie 9,9 GBP już drugi rok z rzędu. Ta decyzja wyróżnia się na tle wcześniejszych trendów – jeszcze niedawno coroczne podwyżki były niemal regułą.
W kwietniu 2024 roku cena wzrosła z 9,65 do 9,9 funta, ale tym razem postawiono na stabilizację. Z perspektywy dorywczego pacjenta kwota niespełna 10 funtów za lek może wydawać się umiarkowana, jednak przy regularnym leczeniu szybko przekonujemy się, że im taniej, tym lepiej.
Jak działa Medical Exemption Certificate?
Jeśli przysługuje ci zwolnienie z opłat za recepty ze względów zdrowotnych, pierwszym krokiem jest kontakt z lekarzem rodzinnym lub specjalistą. To właśnie on przekazuje formularz, który należy wypełnić i złożyć. Po jego otrzymaniu instytucja rozpatrująca wniosek wysyła certyfikat pocztą – zazwyczaj trwa to do 10 dni roboczych.
Dokument działa wstecz – jego ważność może rozpocząć się nawet miesiąc przed datą złożenia wniosku. Oznacza to, że jeśli w tym okresie wykupiono recepty, a certyfikat obejmuje ten czas, istnieje możliwość odzyskania poniesionych kosztów. Aby skorzystać z bezpłatnej recepty, wystarczy zaznaczyć pole na formularzu oznaczone literą „E” i podpisać oświadczenie. W niektórych sytuacjach może być konieczne okazanie certyfikatu jako potwierdzenia uprawnień, niemniej brak dokumentu przy odbiorze leku nie wyklucza prawa do darmowej recepty.
Certyfikat jest przyznawany z reguły na 5 lat. Po tym czasie trzeba go odnowić, ponownie kontaktując się z lekarzem. Warto pilnować daty ważności – co prawda system wysyła przypomnienie na około miesiąc przed wygaśnięciem dokumentu, lecz ostatecznie odpowiedzialność za jego aktualność zaświadczenia spoczywa na pacjencie.
Istnieje również możliwość odzyskania pieniędzy za wcześniej opłacone recepty. Warunkiem jest otrzymanie formularza zwrotu (FP57) w momencie dokonywania płatności – nie można uzyskać go później. Dodatkowo certyfikat musi obejmować okres, w którym recepta została wykupiona. Wniosek o zwrot należy złożyć w kwartał od poniesienia kosztu.
Kto nie płaci za lekarstwa i dlaczego?
Czy darmowe recepty są na wyciągnięcie ręki? Tak, znaczna część społeczeństwa w ogóle nie ponosi kosztów związanych z receptami. Zwolnienia obejmują m.in. dzieci do 16. roku życia oraz młodzież do 18. roku życia uczącą się w trybie dziennym. Również osoby powyżej 60. roku życia otrzymują leki bez opłat.
Osoby korzystające ze świadczeń socjalnych takich jak Universal Credit czy Pension Credit również mogą liczyć na darmowe recepty. System uwzględnia także osoby pozostające na utrzymaniu – np. młodych dorosłych do 20. roku życia – co dodatkowo poszerza grupę beneficjentów. Duża grupa pacjentów często korzystających z ochrony zdrowia pozostaje więc wyłączona z obowiązku zapłacenia za lekarstwa. Szacuje się, że nawet ponad 80 proc. recept w Anglii może być wydawanych bezpłatnie.
Nie tylko wiek czy dochody decydują o zwolnieniu z opłat. Istotną rolę odgrywają także względy zdrowotne. Osoby cierpiące na określone choroby przewlekłe mogą ubiegać się o certyfikat medyczny, który uprawnia do bezpłatnych leków. System obejmuje również kobiety w ciąży oraz młode matki, które posiadają odpowiedni certyfikat. Podobne przywileje przysługują osobom z np. rentą wojenną. Co istotne, osoby hospitalizowane w ramach NHS zazwyczaj otrzymują leki bezpłatnie przez cały okres leczenia.
Jak płacić mniej, nawet bez zwolnienia?
Dla tych, którzy nie kwalifikują się do pełnych ulg, system przewiduje inne formy oszczędzania. Jednym z najpopularniejszych rozwiązań są tzw. certyfikaty przedpłatowe. Pozwalają one opłacić z góry dostęp do recept przez określony czas – na przykład 3 lub 12 miesięcy – i obniżyć koszt pojedynczego leku.
Takie rozwiązanie zaczyna się opłacać już przy dwóch receptach miesięcznie. W skali roku przekłada się na oszczędności rzędu kilkudziesięciu, a nawet ponad 100 funtów. Dodatkowo funkcjonują certyfikaty HC2 i HC3 dla osób o niższych dochodach.
