Od kwietnia 2026 roku w Wielkiej Brytanii wejdą w życie istotne zmiany w systemie Universal Credit, które wpłyną na życie setek tysięcy osób korzystających z tego świadczenia. Rząd wprowadza nowe zasady zarówno dla osób dotychczas korzystających z Universal Credit, jak i dla nowych wnioskodawców. Te 5 zmian w Universal Credit znacząco wpłynie na codzienne życie świadczeniobiorców.
Kilka punktów projektu jest odbieranych pozytywnie. Natomiast część zmian budzi kontrowersje wśród organizacji społecznych i działaczy na rzecz osób niepełnosprawnych. Mocno krytykowane są zmiany dostępu ze względu na wiek w LCWRA (Limited Capability for Work and Work-Related Activity, czyli „ograniczona zdolność do pracy i działań związanych z pracą”)
5 zmian w Universal Credit, które wejdą od kwietnia 2026
Eksperci alarmują, że nowe regulacje DWP wprowadzają zarówno podwyżki podstawowego świadczenia, jak i ograniczenia dla nowych beneficjentów dodatków dla osób niezdolnych do pracy. Jak podkreśla analityczka organizacji wspierającej osoby niepełnosprawne: „Część zmian może realnie obniżyć dochody młodych dorosłych o setki funtów rocznie. To nie tylko liczby – to codzienne życie ludzi, którzy już teraz zmagają się z wysokimi kosztami utrzymania.”
Równocześnie eksperci zauważają, że nowe przepisy wprowadzają kategorię Severe Conditions Criteria, która ma zapewnić wyższe świadczenie osobom z najcięższymi, nieuleczalnymi schorzeniami, ale kryteria są bardzo restrykcyjne i wielu potrzebujących może zostać wykluczonych. Jak dokładnie wyglądają zmiany?
Przegląd zmiany wprowadzanych przez DWP
-
Wzrost podstawowego świadczenia
Podstawowe świadczenie Universal Credit (standard allowance) DWP podniesie od kwietnia 2026 roku. W pierwszym roku o 2,3%. Natomiast w kolejnych latach przewidziano wzrosty od 3,1% do 4%. Dla samotnych dorosłych powyżej 25. roku życia oznacza to dodatkowe setki funtów rocznie. To dobra wiadomość dla wielu beneficjentów, którzy dotychczas odczuwali presję finansową z powodu rosnących kosztów życia.
-
Ograniczenie dodatku dla nowych wnioskodawców z niepełnosprawnością
Dla osób, które po kwietniu 2026 roku zgłoszą się o dodatek LCWRA (Limited Capability for Work and Work-Related Activity), kwota świadczenia zostanie zmniejszona o połowę. Zatem spadną z obecnych £423,27 do £217,26 miesięcznie. To ograniczenie dotyczy wyłącznie nowych wnioskodawców. Natomiast osoby już korzystające z LCWRA zachowają wyższe świadczenie.
-
Zamrożenie świadczenia LCWRA dla nowych beneficjentów
Zmniejszone świadczenie LCWRA nie będzie waloryzowane przez kolejne lata. Jedynym wyjątkiem są osoby zakwalifikowane do nowej kategorii Severe Conditions Criteria lub osoby terminalnie chore, które nadal otrzymają wyższe świadczenie i nie będą podlegały ponownym ocenom.
Organizacje społeczne alarmują jednak, że nowa polityka może pozostawić wiele młodych osób z niepełnosprawnością bez odpowiedniego wsparcia. Szczególnie tych, którzy nie spełnią surowych kryteriów SCC.
-
Ochrona dotychczasowych świadczeń
Beneficjenci, którzy otrzymują LCWRA przed kwietniem 2026 roku, nie odczują obniżki. Ich świadczenie pozostanie na poziomie £423,27 miesięcznie i będzie corocznie waloryzowane zgodnie z inflacją. Dzięki temu osoby te mogą liczyć na stabilność finansową, nawet w obliczu nadchodzących reform.
-
Nowa kategoria dla osób z najcięższymi schorzeniami
Rząd wprowadza kategorię Severe Conditions Criteria. Obejmie ona osoby z dożywotnimi, ciężkimi schorzeniami, które uniemożliwiają pracę. Osoby te otrzymają wyższe świadczenie LCWRA i nie będą podlegały rutynowej ponownej ocenie. To próba uwzględnienia potrzeb najbardziej potrzebujących. Natomiast eksperci podkreślają, że kryteria są bardzo restrykcyjne. Dlatego wykluczą wielu młodych dorosłych z niepełnosprawnością.
Organizacja Contact zwraca uwagę na ograniczenie dodatku LCWRA dla młodych ludzi w wieku 16–21 lat. Głównie dlatego, że może ono oznaczać spadek dochodów nawet o 100 funtów tygodniowo dla niemal 110 tys. osób. To nie tylko kwestia finansowa. To realne ryzyko pogłębiania ubóstwa i wykluczenia społecznego.
Co oznaczają zmiany dla świadczeniobiorców?
5 zmian w Universal Credit wprowadzane od kwietnia 2026 roku pokazują, że rząd stara się łączyć wzrost standardowego świadczenia z ograniczeniami dla nowych beneficjentów dodatków dla osób niezdolnych do pracy. Dla obecnych użytkowników system pozostaje względnie stabilny. Natomiast dla nowych wnioskodawców mogą pojawić się trudności finansowe.
Świadczeniobiorcy powinni zwrócić uwagę na:
- obniżki dodatków dla nowych wnioskodawców LCWRA,
- brak corocznej waloryzacji dla nowych beneficjentów LCWRA,
- możliwe wykluczenie młodych osób poniżej 22. roku życia,
- kryteria Severe Conditions Criteria dla osób z najcięższymi schorzeniami.
To czas, aby planować budżet i monitorować zmiany w Universal Credit. Warto także korzystać z porad organizacji wspierających osoby z niepełnosprawnością i trudną sytuacją finansową.
