Zbliża się termin ogłoszenia budżetu. Już dzisiaj, 7 października rząd Irlandii ogłosi plany budżetowe na kolejny rok. Wiele zmian i planów jest już podane, część jest jeszcze na etapie nieoficjalnych pogłosek. Czy obniżka podatku od spadku jest realna? Jakie obciążenia planuje Irlandia i skąd zamierza czerpać fundusze na realizację planów. Czy UK mogłoby się od Irlandii uczyć rozsądnego zarządzania finansami?
Zbliża się jeden z najważniejszych dni w irlandzkim kalendarzu finansowym – 7 października, kiedy rząd ogłosi budżet na 2026 rok. Wiele z planowanych zmian zostało już ujawnionych, jednak niektóre pozostają w sferze nieoficjalnych informacji. Jednym z tematów, który budzi szczególne zainteresowanie opinii publicznej, jest możliwość obniżki podatku od spadków, znanego w Irlandii jako Capital Acquisitions Tax (CAT).
Jak działa podatek od spadku w Irlandii?
Obecnie dzieci i najbliższa rodzina mogą odziedziczyć dom lub inne aktywa o wartości do 400 000 euro bez podatku. Po przekroczeniu tego progu obowiązuje stawka 33 proc. Nadchodzące plany mogą podnieść próg zwolnienia lub wprowadzić korzystniejsze mechanizmy ulg, co w praktyce oznaczałoby realne oszczędności dla rodzin przekazujących majątek z pokolenia na pokolenie. Według nieoficjalnych doniesień Fine Gael TD Joe Neville wskazał, że partia „bardzo koncentruje się na sprawiedliwym dostosowaniu progów podatku od spadków do rosnących cen nieruchomości”.
Budżet 2026 – gdzie znajdą się środki?
Budżet na 2026 rok ma wynieść około 9,4 miliarda euro, z czego 7,9 miliarda przeznaczonych zostanie na wydatki publiczne. Natomiast 1,5 miliarda na zmiany podatkowe i inne obciążenia fiskalne. Jednym z najbardziej znaczących ruchów będzie planowane obniżenie stawki VAT dla sektora gastronomicznego z 13,5 proc. do 9 proc.. To ma kosztować budżet około 1 miliarda euro rocznie. Natomiast ma przynieść spory rozwój tego sektora gospodarki Irlandii.
Obniżka podatku od spadku – reakcje ekspertów
Ekonomiści wskazują, że takie decyzje pokazują dbałość Irlandii o równowagę między wydatkami a wpływami budżetowymi. „Obniżka podatku od spadku i jednoczesne wsparcie sektora usług publicznych i gastronomii to przykład świadomego zarządzania finansami państwa” – mówi dr Aoife Murphy, ekspertka ds. finansów publicznych. Według niej, takie rozwiązania nie tylko wspierają gospodarstwa domowe, ale też stymulują lokalną gospodarkę.
Krytyka i wyzwania
Nie brakuje jednak głosów krytyki. Niektórzy komentatorzy podkreślają, że wciąż konieczne będzie monitorowanie wpływu tych ulg na dochody państwa i potencjalne zwiększenie długu publicznego. Pojawia się też pytanie, czy podobne rozwiązania mogłyby funkcjonować w innych krajach, takich jak Wielka Brytania. Zdaniem ekspertów, Irlandia pokazuje, że możliwe jest łączenie ulg podatkowych dla obywateli z utrzymaniem stabilności finansów publicznych. To mogłoby stanowić inspirację dla polityków w Londynie. W UK również trwają poważne dyskusje nad prawem i podatkiem od spadku.
Co przyniesie ostateczny budżet?
Już dzisiaj, po ogłoszeniu budżetu, okaże się, które propozycje zostaną oficjalnie zatwierdzone, a które pozostaną jedynie planami. Jedno jest pewne. Obniżka podatku od spadku może ucieszyć setki tysięcy rodzin, które będą mogły planować przekazanie majątku w sposób bardziej korzystny finansowo.
