W Irlandii ponad 30% osób mieszka w lokalach, których nie są właścicielami. Zarówno emigranci z Polski czy innych krajów jak i Irlandczycy przez wiele lat wynajmują mieszkania i domy. I płacą rachunki, które z roku na rok są coraz wyższe. Rozwiązaniem jest modernizacja energetyczna.
W Irlandii działa wiele programów rządowych wspierających instalację pomp ciepła czy ocieplania budynku tak, by zużycie energii na ogrzewanie było niższe. Jednocześnie ponad 40 % właścicieli nieruchomości nie jest zainteresowana zmianami, nawet jeśli byłyby one częściowo finansowane przez państwo. Co w takiej sytuacji może zrobić najemca?
Programy wsparcia modernizacji energetycznej w Irlandii
Irlandzki rząd od kilku lat prowadzi szeroki program poprawy efektywności energetycznej budynków mieszkalnych.
SEAI
Główną instytucją odpowiedzialną za wdrażanie grantów i programów modernizacyjnych jest Sustainable Energy Authority of Ireland.
Jednym z podstawowych elementów polityki państwa jest system grantów na modernizację energetyczną domów, który obejmuje m.in. instalację pomp ciepła, ocieplenie budynku, wymianę okien czy modernizację systemu ogrzewania. W wielu przypadkach dotacje mogą pokryć znaczną część kosztów inwestycji. Przy kompleksowej modernizacji dopłata to nawet kilkanaście tysięcy euro.
Warmer Homes Scheme
Szczególną rolę odgrywa także program Warmer Homes Scheme, który skierowany jest głównie do gospodarstw domowych o niższych dochodach. W jego ramach możliwe jest wykonanie prac takich jak ocieplenie poddasza i ścian, instalacja nowoczesnych systemów ogrzewania czy poprawa wentylacji budynku. Program pomaga w ograniczeniu tzw. ubóstwa energetycznego, które w ostatnich latach w Irlandii wyraźnie wzrosło.
Cele rządu: mniej emisji i niższe rachunki
Irlandia planuje do 2030 roku znacząco ograniczyć emisję gazów cieplarnianych z sektora mieszkaniowego. Jednym z głównych celów jest modernizacja setek tysięcy domów tak, aby osiągnęły standard energetyczny co najmniej B2 w systemie oceny efektywności budynków.
Rząd chce również stopniowo odchodzić od ogrzewania opartego na paliwach kopalnych. W praktyce oznacza to rosnące wsparcie dla technologii takich jak pompy ciepła czy instalacje odnawialnych źródeł energii. Natomiast w dłuższej perspektywie ma to obniżyć rachunki za energię oraz zmniejszyć emisje CO₂.
Dlaczego właściciele nieruchomości nie chcą modernizować budynków?
Mimo dostępnych grantów wielu właścicieli nieruchomości nie decyduje się na modernizację energetyczną. Badania pokazują, że ponad 40% właścicieli domów w Irlandii nie planuje wprowadzać żadnych zmian w swoich budynkach.
Powodów jest kilka. Najczęściej wskazywane są wysokie koszty inwestycji. Nawet jeśli część z nich pokrywa państwo. Modernizacja domu może kosztować od kilku do kilkudziesięciu tysięcy euro. Natomiast sam remont często wiąże się z czasowym utrudnieniem korzystania z nieruchomości.
fot. shutterstock.com
Istnieje również tzw. „dylemat landlord–tenant”. Właściciel musi ponieść koszty modernizacji, natomiast bezpośrednie korzyści – niższe rachunki za energię – trafiają głównie do najemcy. Z punktu widzenia wielu landlordów inwestycja nie zawsze jest korzystna.
Modernizacja energetyczna mieszkania – co zyskuje właściciel?
Z drugiej strony modernizacja energetyczna może przynieść właścicielowi konkretne korzyści. Przede wszystkim zwiększa wartość nieruchomości i poprawia jej klasę energetyczną w systemie BER. W praktyce oznacza to bardziej atrakcyjny standard mieszkania i większe zainteresowanie ze strony najemców.
Nowoczesny i energooszczędny budynek może również osiągać wyższe ceny wynajmu, a jednocześnie spełniać przyszłe wymogi prawne dotyczące efektywności energetycznej. W wielu krajach europejskich wprowadzane są już minimalne standardy energetyczne dla mieszkań na wynajem.
Jakie prawa ma najemca?
Najemcy w Irlandii nie mają bezpośredniego prawa zmuszenia właściciela do przeprowadzenia modernizacji energetycznej budynku. Mają jednak pewne możliwości wpływu na decyzję landlorda.
Podstawą jest rozmowa i przedstawienie argumentów finansowych. W wielu przypadkach właściciele nie zdają sobie sprawy z dostępnych grantów lub z tego, że państwo może pokryć dużą część kosztów modernizacji. Najemca może przygotować konkretne informacje o programach wsparcia oraz potencjalnych oszczędnościach.
Warto także pamiętać, że właściciel ma obowiązek zapewnić mieszkanie w odpowiednim standardzie technicznym. Jeśli budynek jest bardzo zimny, wilgotny, na ścianach wychodzi grzyb lub rachunki za ogrzewanie są niezwykle wysokie, lokator może zgłosić problem do odpowiednich instytucji zajmujących się regulacją rynku najmu. W praktyce pomoc jest często natychmiastowa.
Jak najemca może wpłynąć na właściciela?
Najskuteczniejszym rozwiązaniem jest przedstawienie właścicielowi konkretnych korzyści wynikających z modernizacji. Warto wskazać dostępne granty, możliwe oszczędności oraz wzrost wartości nieruchomości.