W Anglii nie ma konieczności, by wraz z wnioskiem o rozwód składać wniosek o alimenty, czy ustalenie opieki nad dziećmi. – Jeżeli wcześniej małżonkowie podpisali dokument separacji, cały proces może przebiec równie sprawnie. Nie można jednak wykluczyć, że na pewnym etapie będą potrzebować pomocy prawnika – mówi Anna Matelska, prawnik z Kancelarii AM International Solicitors.
Przed udzieleniem rozwodu, brytyjski sąd będzie nalegać, by małżonkowie dobrowolnie ustalili warunki sprawowania opieki nad dziećmi w przyszłości. Jeśli będą mieć z tym problem, może być potrzebna pomoc mediatora. Jeśli to nie pomoże, decyzję o miejscu zamieszkania dziecka oraz ilości czasu spędzanego z każdym rodzicem podejmie sąd na pozew jednego z rodziców.
Podobnie, jak w Polsce, tak i w Wielkiej Brytanii po rozwodzie pełnię praw zazwyczaj dostaje matka. Aby mógł je otrzymać mężczyzna, ona musi wyrazić na to zgodę.
– Jeśli rodzice dziecka dobrze się ze sobą porozumieją i nie ma żadnych przeciwwskazań, żeby ojciec miał takie same prawa jak matka, wystarczy wypełnić jedynie odpowiedni formularz – dotyczący odpowiedzialności rodzicielskiej – i zgłosić go do sądu – wyjaśnia Adwokat Anna Matelska z Kancelarii AM International Solicitors.
Może być jednak tak, że była żona/partnerka, nie wyrazi zgody na taką umowę. Co wówczas? – Mężczyzna może sam złożyć wniosek do sądu. Sąd go rozpatrzy. Weźmie pod uwagę wcześniejsze zaangażowanie w opiekę nad dzieckiem, jak i stopień zażyłości pomiędzy dzieckiem, a ojcem. Duże znaczenie ma także uzasadnienie, dlaczego chce on uzyskać pełne prawa – tłumaczy prawniczka. Podkreśla, że sąd zawsze bierze pod uwagę dobro dzieci, a każdy wniosek rozpatruje bardzo wnikliwie.
Jeśli nie uda się porozumieć ojcu z matką dziecka w sprawie widywania się z nim, on także może zwrócić się do sądu. Organ ten występuje często w UK w roli mediatora między rodzicami. W sytuacji, gdy nie da się osiągnąć porozumienia, sąd sam ustala zasady opieki nad dzieckiem, jednak uczyni to tylko wtedy, gdy będzie w tym widział większą korzyść dla dziecka. O podobne prawa mogą walczyć także ojcowie przyrodnich dzieci. W sytuacji, gdy matka po rozstaniu utrudnia kontakty z dzieckiem, można się zwrócić o ich ustalenie do sądu, jeśli pociecha mieszkała z ojcem lub utrzymywała stałe relacje przez ostatnie trzy lata.
– Jeśli dorośli nie mogą już być ze sobą i związek się rozpadnie, należy zrobić wszystko, by jak najmniej ucierpiały tutaj dzieci. Jeśli nie zostały one nigdy skrzywdzone przez któregoś z rodziców, nie powinno się utrudniać kontaktów. Dzieci nie powinny być ofiarami prywatnych potyczek rodziców – mówi Anna Matelska.
Polecane: Kolejny sukces polskiej kancelarii prawnej w Londynie. Ekstradycji nie będzie
Jednak między dorosłymi czasami bardzo trudno o porozumienie. Co zatem zrobić w sytuacji, gdy matka lub ojciec utrudniają lub zabraniają widywać się z dziećmi? Jeśli nie ma orzeczenia sądu w tej kwestii, można się o nie zwrócić. Mimo to odmowa spotkań powinna zostać uzasadniona jakimiś ważnymi powodami. Jeśli ojciec (albo matka), nie zgadza się z argumentami osoby, u której dzieci mieszkają na stałe, także może iść z tym do sądu.
– Sąd zwykle jest krytyczny w stosunku do rodzica, który przerwał kontakty bez ważnego powodu. W takich okolicznościach, najprawdopodobniej zasądzi, żeby kontakty zostały wznowione – wyjaśnia Adwokat Anna Matelska z Kancelarii AM International Solicitors.
Może być jednak tak, że matka (ojciec), odmawiając kontaktów z dzieckiem, ma ważne powody. Jakie one są? Przemoc fizyczna ze strony rodzica, który nie mieszka z dziećmi w stosunku do drugiego rodzica lub nawet wobec dziecka; obawy, co do umiejętności rodzica do opieki nad dzieckiem (najlepiej, jeśli potwierdzi to specjalista); jeśli istnieje ryzyko narażenia dziecko na niebezpieczeństwo, bo np. nieobecny rodzic nadużywał alkoholu lub substancji nielegalnych.
– W tej sytuacji sąd przeprowadzi dochodzenie, aby wyjaśnić, czy można jakoś zaradzić tym problemom tak, żeby widywanie się z drugim rodzicem było jednak możliwe. Może też zasądzić kontakty pod nadzorem, które z czasem, w sytuacji, gdy nie zostanie dostrzeżone żadne niebezpieczeństwo dla dziecka, zostanie zmienione na bez nadzoru – wyjaśnia prawniczka.
Kto może pomóc w walce o prawa rodzica?
Sąd rodzinny (Family Court), pomaga rozstrzygać istotne kwestie na drodze prawnej. Powinien być krokiem ostatecznym.
Mediacja, czyli droga pozasądowa. Chodzi o wyznaczenie konkretnej osoby – prawnika, psychologa, pracownika socjalnego, który pomoże rodzicom dojść do konkretnego porozumienia, takiego, które usatysfakcjonuje obie strony, nie krzywdząc przy okazji dziecka. Ważne jest, by obie strony chciały współpracować, w przeciwnym wypadku nie ma to sensu.
Cafcass, to instytucja podobna do mediacji. Działa niezależnie od sądów rodzinnych, placówek edukacyjnych oraz instytucji opiekuńczych. Dba m.in. o to, by w trakcie sporu skupiać się przede wszystkim na interesie dziecka. Może także pomóc w uzyskaniu świadczeń socjalnych lub przy adopcji dziecka.
Przeczytaj koniecznie: Rozwód w Wielkiej Brytanii. To nie jest skomplikowane
