Osoby, które zrezygnowały z pracy zawodowej, aby opiekować się dziećmi, mają mniejsze szanse uzbierać wystarczającą liczbę lat składkowych wymaganych do emerytury. Co za tym idzie, otrzymają mniejszą emeryturę niż osoby pracujące zawodowo albo w ogóle nie będą miały prawa do emerytury. Aby temu zapobiec, wprowadzono system chroniący rodziców i opiekunów, którzy zrezygnowali z zatrudnienia. Niestety okazało się, że tysiącom osób nieprawidłowo naliczono lata opieki lub nie uznano ich wcale. Uważa się, że wskutek błędów, emerytury mogą być zaniżone nawet o miliard funtów do półtora miliarda funtów.
Na czym polega system składkowy dla niepracujących opiekunów?
HRP to skrót od Home Responsibilities Protection, czyli ochrony odpowiedzialności domowej. Był to system, który pomagał otrzymać prawo do państwowej emerytury rodzicom i opiekunom, którzy nie płacili składek na ubezpieczenie społeczne z powodu opieki nad dziećmi lub osobami chorymi lub niepełnosprawnymi.
HRP obowiązywał od 6 kwietnia 1978 do 5 kwietnia 2010 roku i automatycznie przysługiwał osobom pobierającym zasiłek na dziecko (dla dziecka poniżej 16. roku życia) lub zasiłek dla opiekunów osób chorych lub niepełnosprawnych. Dzięki HRP lata opieki zaliczały się na poczet przyszłej emerytury brytyjskiej. Osoba nie płaciła składek na NI, ale otrzymywała kredyty wymagane do uzyskania prawa do podstawowej emerytury (lub jej odpowiedników w świadczeniach dla wdów i osób po stracie małżonka) do minimum 20 lat.
HRP został zastąpiony przez kredyty ubezpieczeniowe w 2010 roku, które obowiązują do tej pory.
Olbrzymie błędy w przyznawaniu emerytur
Już 10 lat temu, pojawiły się obawy, że niektóre osoby – głównie matki – podlegające HRP, w rzeczywistości nie miały zaliczanych lat składkowych. Miało to wynikać z problemów z przeniesieniem danych z komputera dotyczących zasiłku rodzinnego do komputera ubezpieczenia społecznego. Wówczas DWP przeprowadziło korektę, która zidentyfikowała około 36 000 rodziców, którzy niesłusznie zostali pominięci, i wypłaciła ponad 85 milionów funtów zaległych emerytur państwowych, a także zwiększyła tygodniowe emerytury państwowe dla osób dotkniętych średnio o 10 funtów tygodniowo.
W 2023 roku, DWP w corocznym raporcie, przyznał, że teraz uważa, że więcej osób może być pominiętych. W ich rejestrach NI, brakuje lat, które powinny być zaliczone jako lata składkowe dzięki HRP. Departament Pracy i Emerytur (DWP) oraz HMRC współpracują ze sobą w celu odnalezienia osób, których to dotyczy i skorygowania ich danych, tak aby otrzymywały one odpowiednią kwotę emerytury państwowej. Osoby takie dostaną listy od HMRC w ramach kampanii mającej na celu naprawienie tego problemu. Wiadome jest, że problem może dotyczyć osób, które już nie żyją, ale ich rodziny będą uprawnione do sprawdzenia ich uprawnień i złożenia wniosku o zaległe świadczenia.
Kogo dotyczy błąd?
Jeśli ktoś ubiegał się o zasiłek rodzinny (Child Benefit) i nie podał swojego numeru NI na wniosku, jego rekord NI może nie pokazywać prawidłowej liczby kwalifikujących się lat HRP. Może to mieć wpływ na jego uprawnienia do emerytury państwowej i na jej wielkość. Rząd poinformował, że najbardziej narażone są kobiety w wieku 60 i 70 lat oraz te, które składały wnioski o Child Benefit lub zasiłek opiekuńczy przed 2000 rokiem. Jednak każda osoba, która pobierała Child Benefit i nie pracowała, powinna sprawdzić swoje dane emerytalne, gdyż w czasach wniosków papierowych, powszechne było składanie ich bez podawania numeru National Insurance.
Ile osób jest dotkniętych problemem?
Sir Steve Webb, były minister ds. emerytur, który jest obecnie partnerem w LCP, powiedział:
– Skala tych błędów jest ogromna. To szokujące, że tak wiele kobiet otrzymało tak niskie świadczenia. To sprawia, że konieczne jest pilne naprawienie tej sytuacji.
Nie wiadomo jednak, jak wiele danych nie zostało przeniesionych prawidłowo do bazy National Insurance i ile osób ma nieprawidłową liczbę lat.
Jak sprawdzić, czy mamy wszystkie lata zaliczone do emerytury?
Należy wejść na swoje konto w HMRC i odszukać dane dotyczące NI. Wszystkie lata, kiedy osoba nie pracowała, a pobierała zasiłki wynikające z opieki nad dzieckiem lub osobą niepełnosprawną, powinny być zaznaczone jako tzw. pełne lata. Jeśli są braki lub w ogóle, żaden rok pobierania zasiłku nie został zaliczony do składkowego, należy napisać odwołanie do DWP lub czekać, aż HMRC się z nami skontaktuje. W przypadku luk w składkach, możliwa też jest dopłata do emerytury w UK.
Jeśli nie posiada się konta w HMRC, pomoże prognoza emerytalna, o którą należy zawnioskować pisemnie.
