Brytyjski Departament Pracy i Emerytur (DWP) potwierdził plany dotyczące kolejnego podwyższenia powszechnego wieku emerytalnego (State Pension age). Wpłynie to na wszystkie osoby urodzone po 6 kwietnia 1977 roku, a więc dotknie większość Polaków w Wielkiej Brytanii. Zmiany te są częścią szerszego procesu dostosowywania systemu emerytalnego do zmieniających się realiów demograficznych. Wzbudzają ogromny sprzeciw wielu środowisk. Zobacz o ile wzrośnie wiek emerytalny w UK.
Teoretycznie wszyscy zdajemy sobie z tego sprawę, że podwyższanie wieku emerytalnego jest konieczne. Społeczeństwo się starzeje i rodzi się coraz mniej dzieci. W konsekwencji w przyszłości będzie mniej osób w wieku produkcyjnym niż obecnie, a więcej seniorów. Jednocześnie żyjemy coraz dłużej. Tak więc praca zawodowa oraz związane z nią wyzwania pozwalają zachować sprawność umysłową i realizować się także seniorom. Z jednej strony regularne podnoszenie wieku emerytalnego jest zrozumiałe. Jednak powszechnie wiadomo, że cała rzesza młodych osób zamiast pracować pobiera zasiłki. I wydaje się niesprawiedliwością zmuszanie osób po 65 roku życia do dalszej pracy, podczas gdy wielu młodych nigdy w życiu nie pracowało.
Harmonogram wprowadzania nowego wieku emerytalnego
Brytyjska emerytura będzie się należała wielu Polakom, którzy pracują lub pracowali w UK. Jednak oddala się ona coraz bardziej jeśli chodzi o wiek, w którym zaczniemy ją pobierać.
Obecnie wiek emerytalny w Wielkiej Brytanii wzrasta z 66 do 67 lat. Kolejny etap – podwyższenie wieku z 67 do 68 lat – zaplanowano zgodnie z obecnymi przepisami na lata 2044–2046.
Podobnie jak w przypadku wcześniejszych reform, zmiana będzie wprowadzana stopniowo w odstępach dwuletnich. Oznacza to, że osoby urodzone w okresie transformacji będą musiały osiągnąć wiek 67 lat oraz określoną liczbę miesięcy, aby móc ubiegać się o emeryturę państwową. Im późniejsza data urodzenia w tym przedziale, tym dłuższe oczekiwanie.
Przykładowy harmonogram dla osób urodzonych po raz pierwszy objętych tym etapem (od kwietnia 1977 r.):
- Urodzeni w datach 6 kwietnia 1977 – 5 maja 1977: Wiek emerytalny osiągną 6 maja 2044 r. (67 lat i 1 miesiąc)
- Urodzeni w datach 6 maja 1977 – 5 czerwca 1977: Wiek emerytalny osiągną 6 lipca 2044 r. (67 lat i 2 miesiące)
- Urodzeni w datach 6 czerwca 1977 – 5 lipca 1977: Wiek emerytalny osiągną 6 września 2044 r. (67 lat i 3 miesiące)
Będzie to powtarzane z przyrostem o jeden miesiąc dla kolejnych roczników, aż do osiągnięcia pełnych 68 lat dla osób urodzonych od 6 kwietnia 1978 roku.
Innymi słowy osoby urodzone po 6 kwietnia 1978 roku, emeryturę dostaną jak skończą pełne 68 lat.
Czynniki wpływające na wiek emerytalny i stanowisko DWP
Zgodnie z oficjalnymi informacjami przekazanymi przez brytyjski rząd, decyzje o modyfikacji wieku emerytalnego opierają się na szeregu wskaźników społeczno-gospodarczych.
W oficjalnym komunikacie Departamentu Pracy i Emerytur (DWP) wskazano:
„Zgodnie z ustawą o emeryturach z 2007 r. (Pensions Act 2007) wiek emerytalny kobiet i mężczyzn wzrośnie z 67 do 68 lat w okresie między 2044 a 2046 rokiem”.
Ustawa o emeryturach z 2014 r. (Pensions Act 2014) wprowadziła ponadto obowiązek regularnych przeglądów wieku emerytalnego – nie rzadziej niż raz na 5 lat.
Jak wyjaśnia DWP:
„Przegląd będzie oparty na założeniu, że ludzie powinni spędzać określoną część swojego dorosłego życia na pobieraniu emerytury państwowej. Oprócz średniej długości życia (life expectancy), uwzględni on szereg czynników istotnych dla ustalenia wieku emerytalnego. Po sporządzeniu raportu z przeglądu, rząd może zdecydować o przyspieszeniu zmian wieku emerytalnego. Wszelkie takie propozycje musiałyby jednak – tak jak dotychczas – przejść przez Parlament, zanim staną się prawem”.
Możliwość przyspieszenia reform i przegląd rządowy
Choć obecnie harmonogram wskazuje lata 2044–2046, zmiany te mogą zostać przyspieszone. Rząd przeprowadził przegląd, który potencjalnie może przesunąć termin podniesienia wieku do 68 lat na lata 2037–2039 – czyli o siedem lat wcześniej. Mogłoby to objąć osoby urodzone między 6 kwietnia 1970 r. a 5 kwietnia 1978 r.
Brytyjskie prawo wymaga jednak, aby rząd poinformował obywateli o zmianach z co najmniej 10-letnim wyprzedzeniem. Ostateczne wyniki niezależnego przeglądu muszą zostać opublikowane do marca 2029 roku, jednak ewentualna decyzja o przyspieszeniu wejścia w życie wyższego wieku emerytalnego na rok 2037 musiałaby zostać oficjalnie potwierdzona najpóźniej w 2027 roku.
Seniorzy mają pracować dłużej, a młodzi żyją z zasiłków
Podwyższanie wieku emerytalnego oraz rosnąca liczba młodych ludzi niepracujących i pobierających świadczenia są bezpośrednio ze sobą łączone w debatach o budżecie i sprawiedliwości międzypokoleniowej. System benefitów wydaje się zbyt pobłażliwy i zachęca do wchodzenia w „strefę braku aktywności zawodowej”. Nieuczciwe wydaje się zmuszanie 65-latków do dalszej pracy na budowach czy w sklepach, podczas gdy sprawni fizycznie 20-latkowie pozostają na zasiłkach. Jednak nie ma co liczyć na to, że reformy podnoszące wiek emerytalny będą powstrzymane.
