Awaria zasilania w londyńskim centrum danych Google Cloud z 20 października doskonale pokazała, jak współczesny świat jest uzależniony od zaledwie kilku gigantów technologicznych (Google, Microsoft Azure, AWS). Kiedy „pada chmura”, w jednym momencie przestają działać płatności (jak w Revolucie czy Lloyds), aplikacje kurierskie, usługi transportowe, a nawet systemy w urzędach. Dotknięte zostały nawet sądy, które przeprowadzają rozprawy online i przesłuchania video.
Jako zwykły użytkownik nie masz wpływu na infrastrukturę chmurową, ale możesz w prosty sposób zbudować swój własny „cyfrowy plecak przetrwania”, by taka awaria nie sparaliżowała Ci życia.
Finanse i płatności – Dywersyfikacja to podstawa
Największym problemem podczas takich awarii jest brak możliwości zapłacenia za zakupy, paliwo czy obiad. Innymi słowy brak dostępu do gotówki zgromadzonej w bankach. I o ile duże transakcje pewnie mogą poczekać do czasu naprawy awarii, codzienne wydatki już niekoniecznie.
Dlatego zawsze miej przy sobie gotówkę. Niewielka kwota schowana w portfelu lub pod etui telefonu może uratować, gdy padną terminale płatnicze lub aplikacje bankowe. Znam osoby, które mają schowany banknot w aucie, w torebce czy w szufladzie biurka na tzw. czarną godzinę. Zwykle jest to kwota wystarczająca na zakupy lub zatankowanie auta.
Posiadaj konta w co najmniej dwóch różnych bankach. Nie trzymaj wszystkich oszczędności i kart w jednym miejscu (np. tylko w banku internetowym typu Revolut). Tradycyjny bank i osobne konto w innym systemie dają alternatywę, gdy jeden z nich złapie awarię.
Posiadaj fizyczną kartę i znaj PIN. Jeśli całkiem padnie serwis Twojego banku ta rada się nie przyda. Jednak jeśli tylko awaria obejmie Apple Pay / Google Pay czy BLIK może Cię to uratować. Systemy te wymagają sprawnego połączenia z serwerami i Internetem. Fizyczna plastikowa karta zbliżeniowa potrafi czasem zadziałać w trybie offline w terminalu, kiedy aplikacja mobilna nie wstaje.
Planuj ważne płatności z wyprzedzeniem. Czynsz, rachunki i raty kredytów lepiej opłacać kilka dni przed terminem albo ustawić zlecenia stałe, żeby nie zależeć od jednego dnia. Jeśli będzie awaria i spóźnisz się przez to z płatnością, możesz mieć naliczane kary lub odsetki.
Komunikacja i nawigacja – Nie ufaj tylko online
Podczas awarii chmury lub infrastruktury operatorów nawigacje internetowe (np. Google Maps) mogą przestać przeliczać trasy, a komunikatory (WhatsApp, Messenger) mogą zamilknąć.
W aplikacjach takich jak Google Maps, Maps.me czy Organic Maps nalepiej mieć pobrany obszar swojego miasta lub całego kraju bezpośrednio do pamięci telefonu. Nawigacja po GPS będzie działać bez dostępu do serwerów.
Dane i praca – Zasada BACKUPU 3-2-1
Jeśli trzymasz wszystkie dokumenty, zdjęcia i pliki wyłącznie w Google Drive, OneDrive czy iCloud, w trakcie awarii tracisz do nich dostęp.
Trzymaj ważne pliki lokalnie. W tym kluczowe dokumenty (umowy, faktury, dokumentacja medyczna). Wszystko zapisuj nie tylko w chmurze, ale też w pamięci komputera lub na pendrive / dysku zewnętrznym.
Co oznacza zasada 3-2-1?
- 3 kopie danych,
- na 2 różnych nośnikach (np. dysk komputera + zewnętrzny pendrive),
- 1 kopia w chmurze.
Ważne zasady bezpieczeństwa podczas awarii!
Nie wpadaj w panikę. Nawet jeśli aplikacja bankowa nie działa lub nie widzisz stanu swojego konta, w 99% przypadków Twoje pieniądze są bezpieczne. Oznacza to jedynie brak łączności z serwerem. Nie musisz reinstalować aplikacji ani resetować haseł.
Uważaj na oszustów (Phishing). Niestety awarie to żniwa dla cyberprzestępców. Mogą wysyłać SMS-y lub maile podszywające się pod bank (np. „Twoja transakcja została przerwana, kliknij link, aby odzyskać środki”). Banki nigdy nie wysyłają takich linków po awariach.
Sprawdzaj statusy: Zamiast ciągle odświeżać aplikację, status awarii najszybciej sprawdzisz w serwisach niezależnych (jak Downdetector) lub na oficjalnych profilach firm w mediach społecznościowych.
