Spośród wszystkich, cieszących się ogromną popularnością naczyń – patelni, brytfann, garnków, szybkowarów – jest jedno, którego Polacy ciągle boją się jak przysłowiowy diabeł wody święconej.
Wok – niedoceniony, bo niezrozumiany, opatrywany enigmatycznymi opisami, ciągle jeszcze nie znalazł w polskiej kuchni należnego mu miejsca. Żeby wyjaśnić, dlaczego wok rozkochuje w sobie pasjonatów gotowania, słów kilka o nim samym.
Historia woka
Gdyby przeszukać annały historii, zapoznać się z pracami archeologów, etnografów i badaczy kulinariów okaże się, że wok funkcjonuje w historii cywilizacji – w różnych odsłonach – od kilkunastu tysięcy lat.
Często stanowił podstawę wyposażenia „kuchni” najróżniejszych plemion koczowniczych. Używane przez nie garnki-misy do złudzenia przypominały dzisiejsze woki.
Całe plemię jadało z takiego olbrzymiego garnka, bo wok w założeniu służy przygotowaniu potraw jednogarnkowych dla większej liczby osób. Coś w rodzaju woka można było znaleźć u Indian Ameryki Południowej, u afrykańskich plemion oraz niemal w całej Azji.
Woki funkcjonowały też jako rytualne misy – centralny element uczt plemiennych. Wodzowie i wojownicy, jedzący z jednego naczynia, zawierali przy nim pakty i umowy. Wok niejedno widział, w niejednym sojuszu pewnie pomógł, karmiąc przysmakami.
Przez całe tysiąclecia wok symbolizował dostatek i pozycję społeczną swojego właściciela. Ta patelnia, wypełniona warzywami i mięsem, była dla ludzi niezaprzeczalnym dowodem, iż los się do nich uśmiechnął.
Wok współcześnie
Współcześnie – cały świat korzysta z dobrodziejstw woka, z upodobaniem kreując potrawy o wyjątkowo specyficznym, bogatym i niezwykle wyrazistym, korzennym smaku.
Wok jest dziwnym naczyniem, bo łączy w sobie zalety garnka i funkcjonalność głębokiej patelni.
Ale jego najbardziej niezwykłą cechą jest to, że ta rozchodząca się łagodnie ku górze misa potrafi przygotowywać zjawiskowo smakujące potrawy dzięki olbrzymiej powierzchni parowania. Przykryty pokrywą wok zrobi to, czego nie umie tradycyjny garnek.
Jeśli obserwować szklaną pokrywę woka, po wstępnym przesmażeniu lub w trakcie duszenia widać, jak para dostojnie krąży w naczyniu. Przemieszcza się niczym dym, smugami wewnątrz woka. I, co najciekawsze, prawie nie skrapla się na pokrywce.
Jednym z wielu popularnych mitów odstraszających od korzystania z woka jest przeświadczenie, że pojemność tego orientalnego naczynia nakazuje przygotować jedzenie na cały tydzień.
Nic bardziej mylnego. W woku można przygotować nawet jedną, czy dwie porcje obiadu, czy ciepłej kolacji.
Każdy jego fragment jest dokładnie przemyślany, a wykonany z odpowiednich materiałów jest nabytkiem na wiele, wiele lat gotowania.
Wok to naczynie kuchenne o charakterystycznym kształcie, przypominające miskę z wysokimi brzegami. Wykonane jest zazwyczaj z żeliwa, stali nierdzewnej lub miedzi. Wok ma cienkie dno, które szybko i równomiernie się nagrzewa, co czyni go idealnym do smażenia w wysokiej temperaturze. Wysokie brzegi woka zapobiegają wydostaniu się potrawy podczas mieszania.
Wok jest tradycyjnie używany w kuchni azjatyckiej, ale doskonale nadaje się również do przygotowywania potraw z innych kuchni świata. Jest to wszechstronne naczynie, w którym można smażyć, dusić, gotować na parze, a nawet piec.
Pomysły na potrawy z woka
Wok to wszechstronne naczynie, które nadaje się do wielu różnych potraw. Oto kilka pomysłów:
Mięso:
- Kurczak: kurczak stir-fry z warzywami, kurczak po seczuańsku, sezamowy kurczak
- Wieprzowina: wieprzowina po pekińsku, słodko-kwaśna wieprzowina, kotlety mielone z woka
- Wołowina: wołowina po mongolsku, wołowina z brokułami, wołowina z ostrą papryczką
Owoce morza:
- Krewetki: krewetki w sosie słodko-kwaśnym, krewetki z czosnkiem, krewetki z warzywami
- Łosoś: łosoś z teriyaki, łosoś z warzywami, łosoś z sosem curry
- Krewetki: krewetki z curry, krewetki z ananasem, krewetki z chili
Warzywa:
- Tofu: tofu stir-fry z warzywami, tofu po tajsku, tofu z sosem teriyaki
- Warzywa: warzywa stir-fry, smażony ryż z warzywami, makaron z warzywami
- Zupa: zupa wonton, zupa miso, zupa tajska
Dodatki:
- Ryż: ryż jaśminowy, ryż brązowy, ryż kleisty
- Makaron: makaron ryżowy, makaron pszenny, makaron sojowy
- Nudle: nudle jajeczne, nudle gryczane, nudle ryżowe
Oto kilka dodatkowych wskazówek dotyczących gotowania w woku:
- Używaj oleju o wysokim punkcie dymienia, takiego jak olej rzepakowy lub olej arachidowy.
- Rozgrzej wok przed dodaniem składników.
- Smaż składniki partiami, aby uniknąć przepełnienia woka.
- Mieszaj potrawę stale podczas gotowania.
- Nie używaj metalowych łopatek, ponieważ mogą porysować powłokę woka.
- Używaj drewnianych lub silikonowych łopatek.
- Ciesz się pysznym i zdrowym posiłkiem!
KURCZAK SMAŻONY Z WARZYWAMI I ORZECHAMI
Składniki:
2 łyżki oleju do smażenia
2 łyżki orzeszków nerkowca
2 ząbki czosnku roztarte
200 g pokrojonej w kostkę piersi kurczaka
1 łyżka krojonej w kostkę czerwonej papryki
1 łyżka krojonej w kostkę zielonej papryki
2 pieczarki pokrojone w kostkę
1 mała krojona cebula dymka
3 różyczki brokułu
1/2 marchewki pokrojonej w zapałkę
1 łyżka sosu ostrygowego
1 łyżeczka sosu sojowego
1/2 łyżki cukru
3 łyżki rosołu z kurczaka
sól
1 łyżeczka mąki ziemniaczanej
W woku podgrzewamy olej, dodajemy orzeszki nerkowca, smażymy minutę, a następnie dodajemy czosnek i kurczaka.
Całość podsmażamy 4 minuty, potem dodajemy wszystkie pokrojone warzywa i smażymy kolejną minutę, stale mieszając. Następnie dodajemy sosy, cukier, sól, przyprawę warzywną i 3 łyżki rosołu. Mieszamy.
Po 3 minutach dodajemy mąkę rozrobioną z łyżką zimnej wody, mieszając doprowadzamy do wrzenia i zdejmujemy z ognia. Podajemy z ugotowanym ryżem. Smacznego.