Przygotowanie do MTD for ITSA (Making Tax Digital for Income Tax Self Assessment) to obecnie jedno z największych wyzwań dla osób samozatrudnionych w UK. Choć termin był wielokrotnie przesuwany, nowe zasady wchodzą w życie od kwietnia 2026 roku.
Ponieważ wiele zasad jest jeszcze niejasnych, przygotowaliśmy konkretny przewodnik, jak skutecznie zacząć rozliczanie w nowym systemie krok po kroku. Zgodnie z informacjami z HMRC, urząd zaleca, aby nie czekać do ostatniej chwili z rejestracją i przygotowaniami do MTD.
Sprawdź, czy i kiedy MTD Cię obejmie
To kluczowe zadanie. Nie wszyscy wpadają w nowy system w tym samym czasie. Wszystko zależy od twojego przychodu brutto (zanim odliczysz koszty):
- Od kwietnia 2026: Jeśli Twój roczny przychód przekracza £50,000.
- Od kwietnia 2027: Jeśli Twój roczny przychód przekracza £30,000.
- Od kwietnia 2028: Jeśli zarabiasz powyżej £20,000 (w planach).
Próg kwotowy dotyczy przychodu z self-employment albo z wynajmu nieruchomości. Jeśli dodatkowo pracujesz na etacie, nie doliczasz tych zarobków. W przypadku gdy zarówno jesteś landlordem jak i samozatrudnionym i masz dochody z obu tych źródeł, będziesz składał dwie osobne deklaracje.
Jeśli zarabiasz poniżej £50,000, w tym roku nie musisz się rejestrować do MTD, chyba że dobrowolnie. Jednak kiedy zapytaliśmy księgowej z Sepera Accounting, uznała ona, że „lepiej jest poczekać na wymóg rejestracyjny i nie rejestrować się wcześniej, gdyż MTD nakłada dużo obowiązków, na zwykle pojedynczą osobę, jaką jest samozatrudniony”.
Skonsultuj się z księgową
W systemie MTD rola księgowego zmienia się z „osoby od rocznego rozliczenia” w doradcę monitorującego rozliczenia na bieżąco. Dotychczas działały tak firmy będące płatnikami VAT, które składały deklaracje do kwartał. Zmieni się także system rozliczeń z księgowymi, gdyż rozliczenie self-employed przestaje być jedną deklaracją składaną w roku. Większość biur księgowych oferuje abonamenty dla rozliczeń MTD. Koszty rozliczeń na pewno wzrosną dla przeciętnego samozatrudnionego, dlatego warto zrobić wycenę rozliczeń MTD jak najwcześniej.
Pożegnaj Excela i papierowe faktury
Kluczem do MTD jest cyfrowy zapis. HMRC nie będzie już przyjmować ręcznego wpisywania danych w program księgowy raz w roku. Jeśli dotychczas twoje rozliczenia polegały na tym, że raz w roku dostarczałeś księgowej stertę papierowych faktur i wyciągów, zmiany będą najbardziej dotkliwe.
Bowiem od kwietnia 2026 musisz przechowywać wszystkie faktury i paragony w formie cyfrowej. Na dodatek nie możesz zwlekać z ich wprowadzaniem do systemu i robić to raz w roku. W nowym systemie będziesz składał aż 4 deklaracje rocznie, dlatego regularne wpisywanie przychodów i wydatków jest niezbędne.
Na dodatek musisz używać oprogramowania, które łączy się bezpośrednio z serwerami HMRC przez tzw. bridging software lub dedykowaną aplikację.
Wybierz odpowiednie oprogramowanie
To najważniejszy krok. Program musi być na liście „HMRC-compatible software”. Najpopularniejsze opcje to: Xero / QuickBooks / FreeAgent. Niektóre banki oferują darmowy dostęp do programów, więc najkorzystniej sprawdzić z bankiem.
Progam musi być także obsługiwany przez twoje biuro księgowe, więc jeśli regularnie rozliczasz się u danego księgowego, zapytaj go o program w pierwszej kolejności.
Zmień nawyki: Raportowanie co kwartał
To największa zmiana w MTD dla przeciętnego samozatrudnionego. Dla wielu z nich szczególnie z branży budowlanej, transportowej czy przeprowadzkowej, skanowanie i wrzucanie do systemu plików będzie dodatkową, obciążającą pracą.
Zamiast jednego rozliczenia rocznego (Self Assessment), będą musiał wysyłać cztery aktualizacje kwartalne. Dodatkowo na koniec roku podsumowanie końcowe (EOPS) i końcową deklarację (Final Declaration): Zastępującą dzisiejszy Self Assessment. Osoby przyzwyczajone do „nie zajmowania się” papierami przez cały rok aż do czasu rozliczenia, będą miały najciężej przestawić się na nowe zasady.
Otwórz konto bankowe dla biznesu
Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, to ostatni moment. MTD wymaga klarowności. Łączenie wydatków prywatnych z firmowymi w jednym oprogramowaniu będzie generować ogromny chaos w raportach kwartalnych. Czyste konto biznesowe zintegrowane z programem księgowym oszczędzi Ci 90% pracy.
FAQ MTD dla self-employed najczęściej zadawane pytania
1. Czym jest MTD ITSA?
MTD ITSA to program brytyjskiego rządu (HMRC), który zmienia sposób rozliczania podatku dochodowego. Zamiast wysyłać jedno zeznanie Self Assessment raz w roku, podatnicy będą musieli prowadzić cyfrową dokumentację i wysyłać kwartalne aktualizacje za pomocą zatwierdzonego oprogramowania.
2. Kogo obejmą nowe przepisy?
Zmiany dotyczą osób samozatrudnionych (sole traders) oraz właścicieli nieruchomości (landlords), których łączny przychód brutto (przed odliczeniem kosztów) przekracza określone progi.
3. Od kiedy muszę dołączyć do MTD ITSA?
Harmonogram wprowadzania zmian jest następujący:
Kwiecień 2026: Dla osób z dochodem powyżej £50,000 rocznie.
Kwiecień 2027: Dla osób z dochodem powyżej £30,000 rocznie.
4. Co jeśli mam dochód zarówno z pracy na własny rachunek, jak i z wynajmu?
Twoje przychody sumują się. Jeśli np. zarabiasz £25,000 jako fryzjerka i £10,000 z wynajmu mieszkania, Twój łączny dochód wynosi £35,000, co oznacza, że musisz wejść do systemu w kwietniu 2027 r.
5. Jakie są nowe obowiązki podatnika?
Prowadzenie cyfrowej dokumentacji przychodów i wydatków.
Wysyłanie kwartalnych aktualizacji do HMRC (co 3 miesiące).
Złożenie Final Declaration (ostatecznego rozliczenia) do 31 stycznia następnego roku.
6. Czy nadal będę potrzebował księgowego?
Tak, współpraca z księgowym będzie wręcz wskazana, ponieważ system wymaga regularności. Księgowy będzie musiał korzystać z oprogramowania kompatybilnego z systemami HMRC.
7. Czy mogę nadal używać arkusza Excel?
Papierowe zapisy przestają być dopuszczalne. Excel może być używany tylko w połączeniu z tzw. bridging software (oprogramowaniem pomostowym). HMRC zaleca jednak korzystanie z dedykowanych programów jak Xero, QuickBooks czy Sage.
8. Czy aplikacja mobilna wystarczy do rozliczeń?
Większość nowoczesnych programów księgowych posiada aplikacje, które pozwalają na skanowanie rachunków i monitorowanie przychodów na bieżąco, co znacznie ułatwia spełnienie wymogów MTD.
9. Czy mogę zostać zwolniony z MTD ITSA?
Można ubiegać się o zwolnienie (Exemption), jeśli jesteś „cyfrowo wykluczony” (np. z powodu wieku, niepełnosprawności, braku zasięgu internetu w Twojej lokalizacji lub przekonań religijnych). Każdy przypadek jest rozpatrywany indywidualnie przez HMRC.
10. Co grozi za niedopełnienie obowiązków MTD?
HMRC wprowadza nowy system punktowy za spóźnienia. Za każdą nieterminową aktualizację otrzymasz punkty. Po przekroczeniu limitu punktów zostaniesz ukarany mandatem finansowym (zazwyczaj £200
