Pierwszy minister Walii podał się do dymisji. Vaughan Gething zrezygnował ze stanowiska po tym, jak czterech walijskich ministrów odeszło z rządu tworzonego przez Partię Pracy, aby zmusić premiera do wycofania się z kierowania rządem.
Walijski rząd znalazł się w kryzysie. Po miesiącach zawirowań w Seneddzie doszło wreszcie do decydujących rozstrzygnięć. Przypomnijmy, Vaughan Gething już na początku czerwca 2024 roku przegrał głosowanie nad wotum zaufania stosunkiem głosów 29 do 27. Miało ono miejsce zaledwie 77 dni po tym, jak pierwszy czarnoskóry premier w historii Europy został wybrany na stanowisko szefa walijskiego rządu. Wówczas jednak polityk odmówił odejścia.
Walijski rząd w kryzysie
Dlaczego tak szybko pojawiła się chęć odwołania Gethinga ze stanowiska szefa walijskiego rządu? Powodem złożenia wniosku o wotum nieufności dla pierwszego ministra było przyjęcie 200 000 funtów na kampanię wyborczą od firmy prowadzonej przez mężczyznę, który był dwukrotnie skazany za przestępstwa związane z ochroną środowiska. W grę wchodziły również kwestie wewnętrzne, związane z funkcjonowaniem rządu i odwołaniem jednego z ministrów.
Kolejna próba „usunięcie” premiera się już udała. Czworo ministrów – Mick Antoniw, Julie James, Lesley Griffiths i Jeremy Miles – zrezygnowało ze swoich stanowisk w rządzie, wzywając Vaughana Gethinga do opuszczenia urzędu. Z rządu odeszli minister gospodarki, minister kultury i sprawiedliwości społecznej, minister mieszkalnictwa i samorządu lokalnego oraz Counsel General for Wales. Listy ze swoimi rezygnacjami złożyli w dniu dzisiejszym, 16 lipca 2024 roku.
„Nie możemy tak dalej postępować”
– Nie możemy tak dalej postępować – zwracał się do premier Jeremy Miles, jak cytujemy za „Guardianem”. – Niezbędne jest, abyśmy natychmiast zaczęli naprawiać szkody. Z wielkim żalem doszedłem do wniosku, że nie może się to wydarzyć pod twoim przywództwem – dodawał zwracając się do lidera walijskiego Labour.
Warto w tym miejscu dodać, że gdyby premier dziś nie złożył rezygnacji, to może stałoby się to… jutro. W środę, 17 lipca 2024 roku w walijskim parlamencie miało odbyć się głosowanie nad wnioskiem Partii Konserwatywnej dotyczących ujawnienia szczegółów w związku ze zwolnieniem Hannah Blythyn z funkcji ministra ds. partnerstwa społecznego.
Vaughan Gething o swoim odejściu
– Dziś rano podjąłem trudną decyzję o rozpoczęciu procesu ustąpienia ze stanowiska lidera walijskiej Partii Pracy, a w rezultacie pierwszego ministra kraju – komentował po ogłoszeniu swojej decyzji były już premier walijskiego rządu. – Zostałem wybrany na lidera mojej partii w marcu i miałem nadzieję, że latem pod moim przywództwem będzie mógł nastąpić okres refleksji, odbudowy i odnowy. Teraz zdaję sobie sprawę, że to nie jest możliwe – dodawał.
Odchodząc ze swojego stanowisko, Vaughan Gething stanowczo zaznaczał, iż nie „doszło do jakiegoś rodzaju wykroczenia”. – Przez 11 lat służby jako minister nigdy nie podjąłem decyzji dla własnych, osobistych korzyści. Nigdy nie nadużyłem ani nie wykorzystałem mojej ministerialnej pozycji. Moja uczciwość ma znaczenie. Nie naruszyłem jej – zdecydowanie zaznacza.
Kim jest Vaughan Gething?
Vaughan Gething w wieku dwóch lat wraz z rodziną przeprowadził się do Monmouthshire w Walii. W 2001 roku został prawnikiem. Z kolei w 2008 roku, w wieku 34 lat, Gething został najmłodszym prezydentem związkowym w Wales TUC. Stał się także pierwszą osobą rasy mieszanej na tym stanowisku.
W wieku 17 lat stał się członkiem Partii Pracy. W polityce zaistniał, jako członek lokalnego councilu w 2004 roku, a od 2011 jest członkiem walijskie Seneddu, reprezentującym okręg Cardiff South and Penarth. W rządzie tworzonym przez Partię Pracy pełnił funkcję Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w latach 2016–2021.
