W piątek wieczorem amerykański zakaz lotów w USA zatrzymał ruch lotniczy w całym kraju. To drugi taki zakaz od czasów zamachów z 11 września. Część brytyjskich mediów pisała, że w sobotę odczują to też pasażerowie z Wielkiej Brytanii. Dobra wiadomość jest jednak taka, że zakaz już zniesiono. Mimo to opóźnienia mogą jeszcze potrwać, dlatego warto wiedzieć, co zrobić przed wylotem.
Co dokładnie się stało?
Amerykańska Federalna Administracja Lotnictwa (FAA) wprowadziła ogólnokrajowy zakaz startów o 15:54 czasu wschodnioamerykańskiego, a w powietrzu było wtedy około 3500 samolotów. Oficjalnie chodziło o „nadzwyczajne okoliczności“ i względy bezpieczeństwa. W praktyce w całych Stanach wstrzymano wszystkie odloty.
abcnews
Takie decyzje zapadają bardzo rzadko. Po raz ostatni coś podobnego widziano w styczniu 2023 roku, a wcześniej po zamachach z 11 września 2001 roku.
Dlaczego FAA uziemiła loty?
Według władz problem leżał po stronie łączności. Sekretarz transportu Sean Duffy tłumaczył, że przeciążone dużą ilością danych przełączniki i routery wysiadły. Z kolei amerykańskie media podają, że awaria dotyczyła przestarzałego sprzętu telekomunikacyjnego, który był właśnie modernizowany. Ponadto stacja CBS powołuje się na swoje źródła, według których aktualizacja sieci łączącej system kontroli ruchu spowodowała restart i awarię.
Szef resortu bezpieczeństwa krajowego Markwayne Mullin zapewniał, że nic nie wskazuje na cyberatak, a awaria nie miała związku z ogromną awarią Microsoftu. Wszystkie samoloty były pod kontrolą, a pasażerom nic nie groziło.
Czy zakaz nadal obowiązuje?
Nie. Zakaz trwał około pięciu godzin. Loty ruszyły w piątek wieczorem około godziny 8pm czasu brytyjskiego. Niestety, szybkie zniesienie zakazu nie oznacza powrotu do normy. Amerykańskie lotniska zmagały się z tysiącami odwołanych lotów i uwięzionymi podróżnymi. Samoloty i załogi znalazły się w złych miejscach, dlatego odrabianie strat potrwa.
Jak to wpływa na loty z Wielkiej Brytanii?
Rzecznik lotniska w Manchesterze potwierdził, że trzy sobotnie poranne rejsy do USA, obsługiwane przez Virgin Atlantic, mogły zostać dotknięte, jeśli problem nie zostanie szybko rozwiązany. Ta informacja pochodziła jednak z nocy, gdy zakaz jeszcze obowiązywał. Virgin Atlantic prosiło wtedy klientów o sprawdzanie statusu lotu na swojej stronie.
Co więcej, problemy mogą dotknąć także rejsów z Londynu i innych lotnisk. Chodzi zwłaszcza o loty powrotne, bo samolot, który utknął w USA, nie wyleci rano z Heathrow.
Co zrobić, jeśli lecisz do USA?
Sprawdź status lotu w aplikacji lub na stronie linii, zanim wyjedziesz na lotnisko i koniecznie sprawdzaj powiadomienia SMS/email.
Czy należy się odszkodowanie?
Tu pojawia się brytyjski niuans. W UK obowiązuje przepis UK261, czyli brytyjski odpowiednik unijnego rozporządzenia 261. Obejmuje on loty startujące z brytyjskich lotnisk oraz loty do UK obsługiwane przez brytyjskie linie. Jeśli lot zostanie odwołany, linia musi zaoferować zwrot pieniędzy albo zmianę rezerwacji. Musi też zapewnić opiekę, na przykład posiłki i nocleg, gdy czekasz długo.
Z kolei na rekompensatę finansową raczej nie licz. Awaria kontroli ruchu lotniczego to zwykle „okoliczności nadzwyczajne“, a wtedy linia nie musi płacić odszkodowania. Mimo to prawo do opieki i zwrotu biletu nadal masz. Warto też sprawdzić warunki ubezpieczenia podróżnego, ponieważ niektóre polisy pokrywają dodatkowe koszty.
Zakaz lotów w USA został zniesiony, więc nie ma powodu do paniki. Niemniej skutki mogą jeszcze dać o sobie znać, szczególnie na trasach transatlantyckich. Dlatego przed wylotem sprawdź status rejsu i miej plan awaryjny. Na koniec dodam, że sytuacja szybko się zmienia, więc najbezpieczniej polegać na komunikatach swojej linii lotniczej.
