Od 1 lipca 2026 roku w Niemczech zobowiązuje zmieniona zasada finansowania kosztów mieszkaniowych dla osób korzystających ze świadczeń socjalnych w ramach systemu Bürgergeld. W praktyce oznacza to, że rząd wprowadza obniżkę dopłat do mieszkań. Ogranicza tym samym wysokość kosztów najmu i ogrzewania, które mogą zostać pokryte przez państwo.
Nowe przepisy przewidują, że Jobcenter będzie refundować wydatki mieszkaniowe KdU (Kosten der Unterkunft und Heizung) jedynie do poziomu 1,5-krotności lokalnej stawki referencyjnej. Każda kwota przekraczająca ten próg nie będzie już uznawana za koszty kwalifikowane. To oznacza konieczność dopłaty z własnych środków przez świadczeniobiorcę. Dzisiejsza zmiana oznacza, że około 30% osób i rodzin pobierających wsparcie dla osób o niskich zarobkach będzie musiało poszukać nowego mieszkania. To ogromny problem dla rodzin i osób samotnych. Ceny najmu rosną, a wysokość świadczeń – spada. Z Burgergeld korzystało około 6 milionów osób, z czego 70% pobiera KdU. Po dzisiejszej zmianie około półtora miliona rodzin znajdzie się powyżej limitu dopłat. Najbardziej dramatyczny jest fakt, że KdU przekraczające obecny limit 1,5 pojawia się najczęściej w dużych miastach, gdzie równocześnie niezwykle trudno znaleźć tańsze mieszkanie.
Dzisiaj rząd wprowadza obniżkę dopłat do mieszkań – co się zmienia i od kiedy?
Zmiana obowiązuje od lipca 2026 roku i obejmuje osoby pobierające świadczenia socjalne, w których koszty mieszkaniowe pokrywane są przez państwo. W praktyce rząd wprowadza obniżkę dopłat do mieszkań poprzez usztywnienie zasad rozliczania czynszów i kosztów ogrzewania.
Dotychczas system zakładał większą elastyczność i indywidualną ocenę „adekwatności kosztów”. Po reformie decyduje twardy limit oparty na lokalnych stawkach referencyjnych. Oznacza to również większą automatyzację decyzji administracyjnych oraz spodziewany wzrost liczby odwołań od decyzji Jobcenter. Szczególnie w regionach o wysokich cenach najmu.
Kiedy mieścisz się w limicie i jak to sprawdzić?
Aby ustalić, czy dane mieszkanie kwalifikuje się do pełnej dopłaty, konieczne jest porównanie całkowitych kosztów z limitem wyznaczonym przez lokalne Jobcenter. Podstawą obliczeń jest stawka uznawana za „średni koszt mieszkania dla regionu”. Tą następnie urząd mnoży przez współczynnik 1,5.
Jeżeli łączny koszt najmu i ogrzewania nie przekracza tej wartości, Jobcenter wypłaca świadczenie w pełnej wysokości i pokrywa koszty mieszkania. W przypadku przekroczenia limitu różnicy nie pokrywa już państwo. W praktyce rząd wprowadza obniżkę dopłat do mieszkań szczególnie odczuwalną w dużych miastach. Tam rynkowe ceny najmu często przewyższają urzędowe progi.
Co zrobić, gdy Jobcenter obniży dopłatę?
Jeżeli Jobcenter zdecyduje o obniżeniu dopłaty do mieszkania, decyzja nie musi być ostateczna. Każdy świadczeniobiorca ma prawo do jej zakwestionowania w trybie administracyjnym.
fot. shutterstock.com
W pierwszej kolejności należy dokładnie sprawdzić uzasadnienie decyzji oraz sposób wyliczenia limitu. Następnie możliwe jest złożenie formalnego odwołania, które w niemieckim systemie nazywa się Widerspruch. Zażalenie wnosi się w ustawowym terminie jednego miesiąca.
W wielu przypadkach niezwykle ważne jest również sprawdzenie, czy lokalne stawki referencyjne są prawidłowe. To właśnie one stanowią podstawę nowych zasad, zgodnie z którymi rząd wprowadza obniżkę dopłat do mieszkań. W sytuacjach spornych można także wykazać, że realne koszty wynajmu w danym regionie są wyższe niż urzędowe limity. To bywa argumentem w postępowaniach odwoławczych.
