Wysoka inflacja oraz rosnące w gospodarce zarobki wymuszają także podwyżkę świadczeń emerytalnych. Zarówno w Polsce, jak i w Wielkiej Brytanii, na wiosnę dojdzie do waloryzacji emerytur. Ile zatem zyskają emeryci w obu krajach?
Świadczenia emerytalne wzrosną wiosną 2024 r.
Emeryci w Polsce i Wielkiej Brytanii z ogromną nadzieją czekają na wiosnę 2024 r., ponieważ to właśnie wtedy nastąpi długo oczekiwana przez nich waloryzacja emerytur. Waloryzacja, która przynajmniej w pewnym stopniu zrekompensuje im wyższe wydatki ponoszone przez cały rok 2023 w związku z rekordowymi wskaźnikami inflacji. W Polsce waloryzacja emerytur nastąpi w marcu, natomiast w Wielkiej Brytanii – w kwietniu, z początkiem nowego roku budżetowego.
Emerytury w obu krajach są odgórnie chronione prawem, by ich wysokość odzwierciedlała to, co dzieje się w danym momencie w gospodarce. W Polsce wskaźnik waloryzacji emerytur reguluje Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251). Wskaźnik ten ustala się w oparciu o trzy czynniki: średnioroczną inflację ogólną, średnioroczną inflację emerycką (chodzi tu o wzrost cen w gospodarstwach domowych emerytów) i średnioroczny wzrost wynagrodzeń.
W Wielkiej Brytanii z kolei od roku budżetowego 2011/2012 obowiązuje tzw. triple lock (potrójna blokada). Oznacza on, że wskaźnik waloryzacji tzw. emerytury podstawowej (Basic State Pension) jest powiększany o jeden z trzech, najkorzystniejszy dla emerytów czynnik: inflację mierzoną wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI), średni wzrost płac w gospodarce lub wzrost o 2,5 proc.
O ile wzrośnie emerytura w Wielkiej Brytanii w 2024 r.?
Po wygłoszeniu przez kanclerza Jeremy’ego Hunta Autumn Statement wiemy, że zarówno tzw. stara emerytura państwowa (basic State Pension), jak i tzw. nowa emerytura państwowa (new State Pension) wzrosną o 8,5 proc. A dlaczego właśnie o 8,5 proc.? Bowiem to właśnie o tyle, jak podało the Office for National Statistics (ONS), wzrosło w okresie od maja do lipca 2023 całkowite średnie wynagrodzenie pracowników w UK. I to właśnie całkowite średnie wynagrodzenie w gospodarce okazało się w 2023 r. najwyższym czynnikiem branym pod uwagę w ramach triple lock.
Podwyżka emerytur o 8,5 proc. będzie oznaczać:
- wzrost pełnej podstawowej emerytury państwowej (full basic State Pension) o 13,30 funta tygodniowo. W ujęciu kwotowym będzie to 169,50 funta tygodniowo w porównaniu do obecnych 156,20 funta;
- wzrost pełnej nowej emerytury państwowej (full new State Pension) o 17,35 funta tygodniowo. W ujęciu kwotowym będzie to 221,20 funta tygodniowo w porównaniu do obecnych 203,85 funta.
O ile wzrośnie emerytura w Polsce w 2024 r.?
To, o ile wzrośnie emerytura w Polsce w przyszłym roku, nie jest jeszcze pewne. Analitycy informują, że z uwagi na Ustawę z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wskaźnik waloryzacji nie powinien być niższy niż 1,123. Ale możliwe jest też, że emerytury będą wyższe – przynajmniej dla tych emerytów, którzy otrzymują najniższe emerytury. Dlaczego? Dlatego że nowy rząd, który ukonstytuuje się prawdopodobnie w połowie grudnia, może zdecydować się wprowadzić tzw. waloryzację kwotową. Polega ona na tym, że emerytury wzrastają o przyjęty wskaźnik, ale jednocześnie podwyżka nie może być niższa niż jakaś kwota. Tą kwotą może być, przykładowo, 200 zł, 250 zł, 300 zł itp.
Przy założeniu, że w przyszłorocznym budżecie utrzymany zostanie wskaźnik waloryzacji emerytur na poziomie 1,123, przykładowe emerytury w Polsce wyniosą:
- Emerytura w kwocie 2 500 zł brutto wzrośnie do 2 807,50 zł;
- Emerytura w kwocie 3 000 zł brutto wzrośnie do 3 369 zł;
- Emerytura w kwocie 4 000 zł brutto wzrośnie do 4 492 zł;
- Emerytura w kwocie 5000 zł brutto wzrośnie do 5 615 zł;
- Emerytura w kwocie 7 000 zł brutto wzrośnie do 7 861 zł;
- Emerytura w kwocie 8 000 zł brutto wzrośnie do 8 964 zł;
- Emerytura w kwocie 9 000 zł brutto wzrośnie do 10 107 zł.
Emeryci w Polsce mogą liczyć na coś jeszcze
Nie jest także jasne, czy rząd nie zdecyduje się na wprowadzenie dodatkowej waloryzacji emerytur w ciągu roku. To okaże się nie tylko wówczas, gdy ukonstytuuje się nowy rząd, ale gdy będzie można ocenić stan gospodarki w pierwszej połowie 2024 r.
Warto też zaznaczyć, że partie opozycyjne, które szykują się do przejęcia władzy, obiecały utrzymać wypłacanie tzw. „trzynastek” i „czternastek”. Trzynasta emerytura zostanie w 2024 r. wypłacona tak jak dotychczas – w marcu lub kwietniu. Wysokość „trzynastki” pokrywa się z wysokością najniższej emerytury i wynosi 1783,82 zł brutto. Z kolei czternasta emerytura wypłacona zostanie w drugiej połowie roku, przy zastosowaniu kryterium dochodowego.
