Opracowano zupełnie nowy test, który trwa „kilka sekund” i może wykryć raka prostaty dokładniej niż badanie krwi. Zespół naukowców z Londynu uważa, że test może „odwrócić bieg wydarzeń” w walce z chorobą. Bowiem test wykonuje się z pobranej śliny i jest on znacznie bardziej prosty niż dotychczasowa diagnostyka.
Rak prostaty dotyka 1 na 8 mężczyzn w Wielkiej Brytanii. Wczesna diagnoza daje największe szanse na skuteczne leczenie i przeżycie – dlatego eksperci są zachwyceni, że znaleźli alternatywny sposób badania raka i jego wczesnego wykrywania.
Pomysłodawcy testu
Test ze śliny wymyślili naukowcy z Institute of Cancer Research i Royal Marsden NHS Foundation Trust. Próbka DNA ze śliny zostaje pobrana w ciągu kilku sekund i według naukowców test będzie dokładniejszy niż obecne testy krwi na rynku. Prezentując swoje odkrycia na największej na świecie konferencji poświęconej nowotworom, Ros Eeles, profesor onkogenetyki w ICR, wyjaśnił: „Dzięki temu testowi możliwe byłoby odwrócenie losów raka prostaty. Wykazaliśmy, że prosty, tani test plwociny, identyfikujący mężczyzn o podwyższonym ryzyku ze względu na ich skład genetyczny, jest skutecznym narzędziem do wczesnego wykrywania raka”.
Jak działa test na raka prostaty?
Działanie testu polega na poszukiwaniu sygnałów genetycznych w ślinie, które są powiązane z rakiem prostaty. Test badano na 6000 europejskich mężczyzn. Wszyscy byli w wieku od 55 do 69 lat – wieku, w którym ryzyko zachorowania na raka prostaty jest zwiększone. Po pobraniu śliny, test obliczył poligeniczny wynik ryzyka (PRS) każdego z mężczyzn. Wynik ten opiera się na 130 wariantach genetycznych w kodzie DNA, które są powiązane z rakiem prostaty.
W przypadku osób o najwyższym ryzyku genetycznym, test zwrócił mniej wyników fałszywie dodatnich niż test PSA, wykrył osoby z rakiem, które zostałyby pominięte przez sam test PSA i wykrył większy odsetek agresywnych nowotworów niż test PSA, powiedział ICR.
Test dokładnie zidentyfikował również mężczyzn z rakiem prostaty, którzy zostali pominięci w badaniu MRI.
Statystyki raka prostaty są przerażające
Przewiduje się, że liczba mężczyzn, u których zdiagnozuje się raka prostaty na całym świecie podwoi się do 2,9 miliona rocznie do 2040 roku, a roczna liczba zgonów wzrośnie o 85%. Już teraz jest to najczęstsza forma raka u mężczyzn w ponad 100 krajach.
Dokładne przyczyny raka prostaty nie są znane, ale istnieje kilka czynników ryzyka, które mogą zwiększyć prawdopodobieństwo zachorowania na tę chorobę. Należą do nich:
- Wiek: Ryzyko zachorowania na raka prostaty wzrasta wraz z wiekiem. Większość przypadków raka prostaty jest wykrywana u mężczyzn po 65 roku życia.
- Historia rodzinna: Jeśli u ojca lub brata mężczyzny zdiagnozowano raka prostaty, ma on większe ryzyko zachorowania na tę chorobę.
- Mutacje genetyczne: Niektóre mutacje genetyczne, takie jak BRCA1 i BRCA2, mogą zwiększać ryzyko zachorowania na raka prostaty.
- Styl życia: Niektóre badania sugerują, że dieta bogata w tłuszcze nasycone i przetworzone mięso może zwiększać ryzyko zachorowania na raka prostaty. Z kolei dieta bogata w owoce i warzywa może zmniejszać ryzyko.
Leczenie raka prostaty
Leczenie raka prostaty zależy od kilku czynników, w tym od wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia, stopnia zaawansowania raka oraz agresywności raka. Możliwości leczenia obejmują:
- Aktywne nadzorowanie: W przypadku niektórych mężczyzn z rakiem prostaty o niskim stopniu złośliwości leczenie może nie być konieczne. Zamiast tego lekarz może zalecić regularne badania i testy PSA w celu monitorowania wzrostu lub rozprzestrzeniania się raka.
- Chirurgia: Chirurgia polega na usunięciu całej prostaty (radykalna prostatektomia) lub tylko części prostaty (prostatektomia częściowa).
- Promieniowanie: Promieniowanie może być stosowane do zabicia komórek rakowych prostaty. Może być stosowane przed operacją, po operacji lub jako samodzielne leczenie.
- Hormonoterapia: Hormonoterapia obniża poziom męskich hormonów (androgenów) w organizmie, co może spowolnić lub zatrzymać wzrost komórek rakowych prostaty.
- Chemioterapia: Chemioterapia to stosowanie leków do zabijania komórek rakowych. Stosuje się ją zazwyczaj w przypadku zaawansowanego lub rozprzestrzenionego raka prostaty.
Rokowanie
Rokowanie w przypadku raka prostaty zależy od wielu czynników, w tym od wieku pacjenta, ogólnego stanu zdrowia, stopnia zaawansowania raka oraz agresywności raka. Ogólnie rzecz biorąc, mężczyźni z rakiem prostaty o niskim stopniu złośliwości mają bardzo dobre rokowanie. Jednak u mężczyzn z rakiem prostaty o wysokim stopniu złośliwości rokowanie jest gorsze.
