Coraz więcej młodych muzułmanów w Niemczech deklaruje, że czuje się wykluczonych i niezrozumianych mimo szczerych chęci do integracji. Problem staje się zjawiskiem społecznym, na które zwracają uwagę zarówno instytucje pomocowe, jak i środowiska akademickie.
Młodzi ludzie często deklarują chęć uczestnictwa w życiu społecznym, jednak spotykają się z odrzuceniem i brakiem uznania. Przekonują, że ich starania są nieskuteczne z uwagi na wszechobecne uprzedzenia.
Młodzi muzułmanie czują się zranieni i niedoceniani
Nowe badania przeprowadzone przez Uniwersytet w Münster pokazują, że jedna piąta z przebadanych 1900 muzułmanek i muzułmanów doświadcza poczucia zranienia i niesprawiedliwości ze strony społeczeństwa. Nie wskazują oni na pojedyncze osoby jako źródło problemu, lecz ogólnie na niemieckie społeczeństwo. Tego rodzaju generalizacja bywa niebezpieczna, bo sprzyja ugruntowywaniu poczucia alienacji.
W Niemczech część społeczeństwa obawia się islamskiej odmienności, postrzegając ją jako zagrożenie dla kulturowej tożsamości kraju. Tego typu lęki często prowadzą do niechęci wobec integracji oraz rosnącej polaryzacji społecznej. Z kolei część migrantów również niechętnie adaptuje się do zachodnich norm, co pogłębia wzajemne niezrozumienie.
Ponad 10 proc. z respondentów wyraża gotowość do obrony swoich interesów z użyciem przemocy. Chociaż jest to mniejszość, to i tak stanowi sygnał ostrzegawczy dla całego systemu społecznego i edukacyjnego.
Ekstremizm na fali rozczarowania i bezsilności
Rozczarowanie, złość i poczucie bezsilności są szczególnie łatwe do zagospodarowania przez ekstremistów. Jak wyjaśnia prof. Mouhanad Khorchide z Centrum Teologii Islamskiej, radykalni kaznodzieje często powtarzają prosty przekaz: jeśli jesteś muzułmaninem, jesteś ofiarą systemu. Takie narracje trafiają do młodych, kiełkują w ich głowach i bywają bardzo niebezpieczne.
Aby przeciwdziałać temu zjawisku, eksperci wskazują na konieczność wzmacniania poczucia przynależności muzułmanów do społeczeństwa. Chodzi nie tylko o integrację administracyjną, ale o budowanie pozytywnej tożsamości i akceptacji. Przykładem może być wprowadzenie lekcji religii islamskiej w szkołach publicznych.
Długofalowym celem tych inicjatyw jest pomoc jednostkowa i szerzej – utworzenie przestrzeni społecznej, w której każdy, niezależnie od pochodzenia, może poczuć się zauważony, szanowany i potrzebny.
