Nowe uprawnienia HMRC w Wielkiej Brytanii związane są z decyzją, jaką podjął ostatnio rząd Partii Pracy. Jak wygląda reforma i z czym wiąże się w praktyce.
Od kiedy brytyjski urząd skarbowy (HMRC) przejmie nowe uprawnienia. W związku z reformą zdobędzie jeszcze większą kontrolę nad finansami obywateli? Decyzją rządu Partii Pracy, od 2025 roku HMRC zostanie połączony z Valuation Office Agency (VOA). VOA było dotąd instytucją odpowiedzialną za ustalanie wysokości podatku lokalnego (council tax). Oznacza to, że jedna z najpotężniejszych instytucji fiskalnych w kraju będzie nie tylko ścigać oszustów podatkowych, ale też decydować o wartościach nieruchomości i związanych z nimi daninach. Przedstawiciele Partii Pracy motywują zmianę oszczędnościami. Jednak wzbudza ona wiele wątpliwości, także śród ekspertów. Czy to jeszcze reforma administracji, czy już centralizacja władzy pod przykrywką efektywności?
Nowe uprawnienia urzędu podatkowego w UK w praktyce
Wielka Brytania stoi u progu jednej z największych zmian w funkcjonowaniu od lat. Rząd Partii Pracy zapowiedział reformę, która – choć oficjalnie motywowana jest „efektywnością” – budzi niepokój wśród podatników.
Co tak naprawdę oznaczają nowe kompetencje HMRC w codziennym życiu mieszkańców Wysp? Oto, co precyzyjnie się zmieni:
- Przejmowanie kompetencji VOA – HMRC przejmie zadania Valuation Office Agency, co oznacza, że będzie odpowiedzialny za ustalanie wartości nieruchomości do celów podatku lokalnego (council tax).
- Większa kontrola nad podatkiem lokalnym – urząd zyska możliwość bezpośredniego wpływania na wysokość podatku lokalnego, a przez to także na domowe budżety setek tysięcy rodzin.
- Jedno źródło decyzji – mniej odwołań? – zintegrowanie struktur może utrudnić składanie skutecznych odwołań od decyzji podatkowych, ponieważ „sędzia i prokurator” będą siedzieć w tym samym budynku.
- Zacieśnienie nadzoru nad unikaniem podatków – HMRC rozszerza działania przeciwko schematom unikania opodatkowania i zapowiada częstsze pozwy – z dumą informując, że wygrywa 90% spraw.
- Potencjalne opóźnienia i obciążenia – krytycy ostrzegają, że rozrost kompetencji może spowolnić działania urzędu i jeszcze bardziej obciążyć obywateli biurokracją.
HMRC zawsze wygrywa?
Brytyjski urząd skarbowy nie tylko zyskuje nowe uprawnienia. Równocześnie znacząco zwiększa intensywność działań wobec osób podejrzewanych o unikanie podatków. Setki tysięcy gospodarstw domowych otrzymują oficjalne pisma z ostrzeżeniem: „Idziemy do sądu – i wygrywamy w 90% przypadków”. Skąd ta skuteczność? HMRC od lat konsekwentnie buduje swoją przewagę. Zatrudnia specjalistów, wykorzystuje zaawansowane algorytmy analizy danych i podejmuje działania prawne z chirurgiczną precyzją.
Ale choć urząd chwali się efektywnością, krytycy wskazują na rosnący lęk obywateli, zwłaszcza tych, którzy padli ofiarą niejasnych przepisów lub doradców podatkowych oferujących „legalne obejścia”. Uprawnienia urzędu podatkowego w UK są niezwykle szerokie. Dodatkowo prawo nie zawsze sprawiedliwe. W obliczu nowych kompetencji – w tym przejęcia kontroli nad podatkiem lokalnym – wielu zadaje sobie pytanie: czy HMRC jeszcze walczy z oszustami? Może jednak już przytłacza zwykłych ludzi swoją siłą administracyjną?