Według najnowszych danych Federalnej Agencji Pracy w Niemczech brakuje osób chętnych do opieki. W efekcie opieka dla osób starszych w Niemczech bez imigrantów byłaby tylko złudzeniem. Bez osób z zagranicy system opieki by się po prostu załamał.
Kto zajmie się niemieckimi seniorami za 10, 20 lat? Już dziś odpowiedź na to pytanie budzi niepokój w Berlinie. Niemiecki sektor opieki nad osobami starszymi i chorymi balansuje na granicy wydolności. Jednocześnie gdyby nie pracownicy z zagranicy – upadłby. Takie alarmujące wnioski płyną z danych Federalnej Agencji Pracy. W domach spokojnej starości już niemal co czwarty opiekun nie posiada niemieckiego obywatelstwa. Natomiast potrzeby tylko rosną. Opieka dla osób starszych w Niemczech bazuje na imigrantach.
Zagraniczni opiekunowie osób starszych trzymają system przy życiu
W ostatnich dziesięciu latach liczba zatrudnionych w zawodach opiekuńczych wzrosła o 22 procent, sięgając 1,72 miliona pracowników. Ale w ostatnich latach to właśnie imigranci byli motorem tego wzrostu. Obecnie około 18 procent całego personelu opiekuńczego w Niemczech to obywatele innych państw – nie tylko z Unii Europejskiej, ale coraz częściej spoza niej.
Czy to oznacza, że Niemcy już nie są w stanie same zapewnić opieki własnym seniorom? Czy bez imigrantów w Niemczech nie będzie opieki dla starszych? Wygląda na to, że tak.
Opieka dla osób starszych w Niemczech – skąd przyjeżdżają chętni?
Największy napływ zanotowano dzięki programowi „Triple Win”, w którym Niemcy współpracują z krajami takimi jak Filipiny, Tunezja, Indie, Bośnia i Hercegowina czy Jordania. W 2024 roku zezwolenie na pracę w sektorze opieki uzyskało 13 tysięcy pracowników spoza UE.
Drugim źródłem personelu opiekuńczego są kraje Bałkanów Zachodnich. Od wprowadzenia specjalnych przepisów w 2015 roku liczba opiekunów z Albanii, Serbii, Kosowa i Macedonii Północnej wzrosła ponad pięciokrotnie, osiągając dziś około 51 tysięcy osób.
Dlaczego Niemcy nie chcą pracować w opiece?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań. Powodów jest wiele: niskie płace, duże obciążenie psychiczne i fizyczne, trudne warunki pracy oraz mało perspektyw awansu. Aż połowa pracowników opieki pracuje w niepełnym wymiarze godzin, co również odbija się na stabilności całego systemu.
Czy młodzi Niemcy chcą dziś wiązać swoją przyszłość z opieką nad starszymi? Dane wskazują, że nie. Dlatego niemieckie władze i organizacje branżowe apelują o reformy – lepsze kształcenie, stabilne finansowanie i podniesienie prestiżu zawodu opiekuna.
Co dalej? Czy opieka dla osób starszych w Niemczech ma przyszłość?
Choć napływ zagranicznych pracowników na razie ratuje sytuację, to nie jest rozwiązanie długofalowe. Czy Niemcy mogą oprzeć tak kluczowy sektor na imigracji? Co się stanie, jeśli inne kraje zaczną konkurować o ten sam personel?
To pytania, na które Berlin musi szybko znaleźć odpowiedzi. Ponieważ bez imigrantów w Niemczech nie będzie opieki dla starszych. Niemieckie społeczeństwo się starzeje – a seniorów przybywa szybciej niż opiekunów.
