Wraz ze spadkiem temperatur i wzrostem kosztów utrzymania coraz więcej mieszkańców Wysp będzie musiało korzystać z programów wsparcia. Jaka jest zatem dostępna pomoc jesienią?
Jesień rozgościła się w Wielkiej Brytanii, a spadające temperatury sprawiają, że kwestia kosztów utrzymania staje się dla wielu mieszkańców priorytetem. Andy Burnham zapewnił, że walka kryzysem jest jednym z głównych priorytetów jego rządu. Nowy premier zapowiedział też obniżkę rachunków za energię i cen biletów autobusowych. Ma to przynieść ulgę gospodarstwom domowym zmagającym się z trudnościami finansowymi.
Dostępna pomoc finansowa – na co mogą liczyć mieszkańcy Wysp?
Rosnące koszty utrzymania sprawiają, że rekordowa liczba 7,4 miliona gospodarstw domowych nie jest w stanie pozwolić sobie na zakup niezbędnych artykułów. Tak wynika z najnowszych badań fundacji Joseph Rowntree Foundation. Rok wcześniej było to 7,1 miliona gospodarstw.
W obliczu tak trudnej sytuacji mieszkańcy UK powinni ubiegać się o wszelkie przysługujące im formy wsparcia. Należy zaznaczyć, że obecnie około 24 miliony osób w kraju – czyli co trzeci mieszkaniec – pobiera różnego rodzaju świadczenia wypłacane przez DWP, w tym państwowe emerytury.
Mimo to badania organizacji Policy in Practice pokazują, że każdego roku nieodebrane pozostają świadczenia o łącznej wartości 24 miliardów funtów. Warto zatem skorzystać z dostępnego kalkulatora, aby sprawdzić, jakie wsparcie może nam przysługiwać.
Poniżej przedstawiamy przegląd pomocy finansowej dostępnej dla gospodarstw domowych.
Warm Home Discount, czyli zniżka na ogrzewanie
Tej zimy około sześć milionów gospodarstw domowych otrzyma automatyczną obniżkę rachunków za energię elektryczną o 150 funtów. Dzięki rządowemu programowi Warm Home Discount.
W Anglii i Walii, aby zakwalifikować się do programu, gospodarstwa domowe muszą pobierać określone świadczenia uzależnione od dochodu (tzw. means-tested benefits). Są nimi: Housing Benefit, Pension Credit (dodatek emerytalny) czy Universal Credit.
Winter Fuel Payment, czyli dodatek do ogrzewania
W ramach programu Winter Fuel Payment emeryci osiągający dochód podlegający opodatkowaniu poniżej 35 000 funtów otrzymują od 100 do 300 funtów na pokrycie kosztów ogrzewania. Świadczenie to jest wypłacane automatycznie w listopadzie i grudniu.
Crisis and Resilience Fund, czyli Fundusz Kryzysowy i Odpornościowy
Od kwietnia władze lokalne mogą zarządzać nowym funduszem Partii Pracy – Crisis and Resilience Fund. Stworzonym w celu wsparcia gospodarstw domowych o niskich dochodach w sytuacjach, gdy opłacenie podstawowych wydatków staje się wyzwaniem.
Zastąpi on dotychczasowy Household Support Fund. A także uznaniowe dodatki mieszkaniowe – Discretionary Housing Payments.
Crisis payment, czyli dodatek kryzysowy
Pierwszym elementem nowego programu jest „dodatek kryzysowy” (crisis payment), mające na celu wsparcie gospodarstw domowych o niskich dochodach. Szczególnie tych, które doświadczyły nagłego pogorszenia sytuacji finansowej lub są zagrożone kryzysem.
Podobnie jak w przypadku funduszu wsparcia gospodarstw domowych, władze lokalne zachowują swobodę w ustalaniu szczegółowych kryteriów kwalifikacji. Jednak wytyczne rządowe wskazują, że pomoc ta nie powinna ograniczać się wyłącznie do osób pobierających świadczenia socjalne.
Ministerstwo Pracy i Emerytur (DWP) zaleciło władzom lokalnym przyjęcie podejścia zakładającego w pierwszej kolejności wypłatę gotówki. Oznacza to, że świadczenia powinny być przyznawane w formie pieniężnej, chyba że istnieją uzasadnione powody, by postąpić inaczej.
W marcu potwierdzono przekazanie władzom lokalnym dodatkowych środków na wsparcie osób dotkniętych wzrostem cen oleju opałowego.
Housing payment, czyli dodatek mieszkaniowy
W całej Wielkiej Brytanii wprowadzono również nowy dodatek mieszkaniowy (housing payment), którego celem jest zapewnienie wsparcia finansowego na pokrycie kosztów mieszkaniowych.
Zazwyczaj będzie ono związane z czynszem. Na przykład w sytuacjach wymagających wpłaty czynszu z góry, kaucji za wynajem lub pokrycia niedoboru w opłatach. Może również obejmować jednorazową kwotę związaną z kwestiami mieszkaniowymi. Taką chociażby jak koszty przeprowadzki.
W przeciwieństwie do świadczenia kryzysowego, świadczenie mieszkaniowe będzie dostępne tylko dla osób pobierających określone zasiłki. Czyli Housing Benefit lub Universal Credit (z uwzględnieniem elementu mieszkaniowego przeznaczonego na pokrycie kosztów wynajmu). Jednakże DWP informuje, że osoby niespełniające kryteriów, a mimo to znajdujące się w trudnej sytuacji, mogą ubiegać się o tzw. crisis payment.
Pożyczki zaliczkowe na wydatki bieżące (Budgeting advance loans)
Rząd oferuje także „pożyczkę zaliczkową na wydatki bieżące” osobom pobierającym świadczenie Universal Credit, które nagle znalazły się w trudnej sytuacji finansowej. Maksymalny okres spłaty takiej pożyczki wynosi dwa lata.
Pożyczki te są nieoprocentowane. A ich spłata następuje poprzez automatyczne potrącenia ze świadczenia Universal Credit. Można uzyskać zaliczkę w wysokości do:
- 348 GBP – w przypadku osób samotnych
- 464 GBP – w przypadku par
- 812 GBP – jeśli dana osoba lub jej partner pobierają zasiłek na dziecko (Child Benefit).
Po ogłoszeniu budżetu przez Partię Pracy w 2024 roku wprowadzono nowy limit kwoty, jaką DWP może potrącać ze świadczeń na poczet spłaty pożyczek i długów. W tym pożyczek zaliczkowych na wydatki bieżące.
Od kwietnia 2025 roku potrącenia ze świadczenia Universal Credit zostały ograniczone do 15 proc. kwoty podstawowej świadczenia. A wcześniej limit ten wynosił 25 proc.
Pomoc ze strony dostawców energii
Wielu dostawców energii oferuje pomoc osobom mającym trudności z opłaceniem rachunków. Do firm tych należą m.in. British Gas, Scottish Power, EDF, E.ON, OVO oraz Octopus. Warto skontaktować się ze swoim dostawcą, aby sprawdzić, czy przysługuje nam taka pomoc.
Niektórzy dostawcy oferują również bezpłatne wyposażenie. Czyli na przykład: koce elektryczne, dla gospodarstw domowych zamieszkanych przez osoby szczególnie narażone na skutki chłodu (np. osoby starsze lub schorowane), aby pomóc im się ogrzać.
Obniżka podatku lokalnego, Council Tax
Jeśli spełniamy określone kryteria lub pobieramy określone świadczenia, możemy ubiegać się o zniżkę Council Tak. Czasem wynosi ona nawet 100 proc. Rozwiązanie to bywa określane mianem „council tax support”.
Urząd lokalny może również przyznać uznaniową obniżkę podatku, jeśli wykażemy, że znajdujemy się w bardzo trudnej sytuacji materialnej i nie stać nas na jego opłacenie.
Aby ubiegać się o obniżkę podatku lokalnego, należy skontaktować się ze swoim urzędem za pośrednictwem strony rządowej.
