Czym jest klasa średnia? Ile trzeba zarabiać miesięcznie by się do niej zaliczać? Jakie zarobki i widełki wyznaczają jej ramy ekonomiczne? I czy tylko pieniądze decydują o przynależności do tej grupy?
Ostatnio w Polsce było dość głośno o symbolach klasy średniej. Ponoć przynależy się do niej dopiero, gdy w kuchni stoi nowy Air Fryer i lata się na zagraniczne wakacje przynajmniej raz w roku. Te symboliczne “artefakty” klasy średniej w Polsce są wprawdzie dość dalekie od prawdy, jednak pozwalają postawić pytanie, jak jest w Niemczech?
Klasa średnia w Niemczech – jakie zarobki?
Klasa średnia w Niemczech to grupa osób o dochodach netto mieszczących się między 80% a 150% mediany dochodów gospodarstw domowych. Według danych Instytutu Gospodarki Niemieckiej (IW) z 2023 roku, mediana dochodów netto gospodarstw domowych w Niemczech wynosi 2312 euro miesięcznie.
Oznacza to, że aby zaliczać się do klasy średniej, gospodarstwo domowe powinno osiągać dochód netto od około 1850 euro do 3470 euro dla singla. Dla pary z dwójką dzieci granice te wynoszą od 3880 euro do 7280 euro miesięcznie. Dane opierają się na europejskim badaniu dochodów i warunków życia (EU-SILC). Uwzględniają zarówno wynagrodzenia, jak i dochody z emerytur, kapitału oraz korzyści wynikające z posiadania własnego mieszkania.
Struktura grupy wskazuje, że największe szanse na przynależność do niej mają bezdzietne, pracujące pary. Wśród nich aż 33% należy do górnej klasy średniej. Jednocześnie stanowią 12% osób relatywnie zamożnych. Rodziny wielodzietne oraz gospodarstwa domowe z jednym żywicielem są bardziej narażone na spadek poniżej progu klasy średniej – jeśli w rodzinie pracuje tylko jeden rodzic, ryzyko ubóstwa wzrasta z 4% do 15%.
Kalkulatory dochodów, jak ten opracowany przez IW, pozwalają precyzyjnie określić status dochodowy w porównaniu do reszty społeczeństwa.
Czy tylko pieniądze się liczą? Czyli na co może pozwolić sobie przedstawiciel klasy średniej?
Choć wysokość dochodów jest kluczowym czynnikiem w klasyfikacji do klasy średniej, to nie jedyny aspekt, który ją definiuje. W Niemczech klasa średnia nie tylko osiąga dochody w średnim zakresie. Równocześnie odznacza się określonymi zachowaniami, stylem życia i aspiracjami. Przedstawiciele tej grupy mogą pozwolić sobie na zakup dóbr konsumpcyjnych wyższej jakości. Zazwyczaj jest to nowoczesny sprzęt elektroniczny (smartfony, komputery), dobre samochody oraz nowocześnie wyposażone mieszkania. Często inwestują w edukację. Zarówno swoją, jak i dzieci, co może obejmować szkoły prywatne, kursy językowe czy wykształcenie wyższe.
Pozycja zawodowa i stabilność pracy też jest ważna
Zawodowo, członkowie tej grupy w Niemczech zwykle zajmują stałe, dobrze płatne stanowiska w różnych branżach, takich jak administracja, zdrowie, technologia, edukacja czy finanse, co zapewnia im stabilność finansową i kariery zawodowe. Często charakteryzują się wysokim poziomem wykształcenia, posiadają liczne kwalifikacje zawodowe i dążą do dalszego rozwoju kariery.
Klasa średnia a sposób spędzania wolnego czasu
Zgodnie ze schematem, nie zobaczymy przedstawiciela klasy średniej z puszką piwa przed telewizorem. A nawet jeśli tak spędzają czas, to w ukryciu. To oczywiście ironiczne stwierdzenie, ale dobrze oddaje fakt, że styl życia jest równie ważny. Zazwyczaj wiąże się z dbałością o zdrowie, kulturę i czas wolny. Dominuje regularne uprawianie sportu, podróże turystyczne oraz uczestnictwo w wydarzeniach kulturalnych, takich jak wystawy, koncerty czy przedstawienia teatralne. To także dbałość o jakość życia, w tym życie rodzinne, zrównoważony tryb życia oraz angażowanie się w działania prospołeczne i ekologiczne. Te aktywności to część tożsamości społecznej.
Chociaż dochody są fundamentem, to wszystko to – aspiracje zawodowe, konsumpcja i sposób spędzania czasu – tworzy pełen obraz przedstawiciela klasy średniej w Niemczech.
