A co z takimi uczuciami jak złość, bezradność, poczucie winy, wstyd czy zawód?
Tych emocji zdecydowanie nie lubimy, więc próbujemy stawiać im opór. Wtedy jednak, paradoksalnie, stają się one jeszcze silniejsze. Z jakiego powodu? Ponieważ następuje kumulacja. Trudna emocja plus nasze niezadowolenie, że tak się właśnie czujemy, prowadzi do zwiększenia napięcia.
Gdyby więc potraktować trudne emocje jako wskazówkę, moglibyśmy zrobić z nich lepszy użytek. Zastanów się. One nie pojawiają się z zewnątrz. Sam je tworzysz, więc zapewne jest w tym jakiś cel. Każda emocja to rodzaj listu, który piszemy do siebie. W tych, które dotyczą radosnych emocji, jest przekaz, np. „świetnie się spisałeś”, „tak trzymać”, „jesteś na dobrej drodze” itp. Co zawierają listy dotyczące nielubianych przez nas emocji? Przyjrzyjmy się temu.
Frustracja zazdrość, zmieszanie…
Zwróć uwagę na wszystkie uczucia, a szczególnie na te, które często goszczą w twojej emocjonalnej codzienności i dotyczą twoich relacji. – W moim związku źle się dzieje – opowiada Paulina. – Marek jest bardzo zamknięty w sobie, nie lubi rozmawiać o nas i naszych uczuciach. Jest pracoholikiem, spędza mnóstwo czasu w firmie, wieczorem pada z nóg, nie ma mowy o seksie czy rozmowie. Na moje pretensje, że czuję się samotna, odpowiada również pretensją, że się zaharowuje, a ja tego nie doceniam. Rodzina też jest przeciwko mnie, bo wszyscy uważają, że powinnam się cieszyć, że mam męża, który dba o to, by niczego nam nie brakowało. Nie rozumieją, że pieniądze nie zastąpią uczuć, a ja ich od niego nie dostaję. Czuję się totalnie sfrustrowana – kończy Paulina.
Podobne doświadczenia ma Beata – 27-letnia lektorka. – Kiedy idziemy na imprezę lub do jakiegoś klubu, zwykle zwracam uwagę na kobiety, które wydają mi się atrakcyjniejsze i od razu czuję zazdrość – przyznaje Beata. – Gdy Jarek – mój partner – spojrzy na jedną z nich, natychmiast pojawia się nieprzyjemne ukłucie w sercu. Czasem mam przez to zmarnowany cały wieczór, bo zamiast dobrze się bawić, wpadam w zły nastrój. Sama nie wiem, dlaczego taka jestem, ale czuję, że nie mogę nic na to poradzić – żali się Beata.
Michał – 30-letni zawodowy kierowca – również zmaga się z pewnymi problemami. – Zawsze w nowym towarzystwie czuję zmieszanie, konsternację. Sam nie wiem, jak to nazwać – opowiada Michał. – Staram się tego nie pokazywać po sobie. Staję się wtedy nawet pozornie wesoły, ale zauważyłem, że moje żarty nie zawsze odnoszą zamierzony skutek. Ostatnio ktoś mi nawet powiedział, że robię z siebie pajaca. Nie było to miłe. Trudno mi jednak zachowywać się inaczej. Gdyby tak udało się zrobić coś z tym głupim uczuciem, które mi przeszkadza…
Czemu czujesz to, co czujesz?
Żadne uczucie nie jest głupie, wręcz przeciwnie – zamiast traktować emocje jak wroga, który przeszkadza i psuje nasze samopoczucie, odczytajmy zawarte w nich intencje. Jak możemy to zrobić konstruktywnie? Warto popracować nad komunikacją wewnętrzną, nauczyć się szanować swoje uczucia i „czytać listy”, które do nas wysyłają.
Pomocne ćwiczenie
Usiądź wygodnie, weź kilka głębszych oddechów i przypomnij sobie sytuację, która wywołuje w tobie trudne emocje.
Co czułeś?
Staraj się przywołać to uczucie i poczuć je ponownie. Czy gdzieś w twoim ciele czujesz związane z tym napięcie? Jak nazwiesz emocję, która się pojawiła? A teraz zastanów się, jaką informację to uczucie chce ci przekazać. Obdarz je głosem i usłysz to, co ma ci do powiedzenia. Kiedy pozwolisz sobie na taką rozmowę, zobaczysz, że w twojej emocji zawiera się bardzo pomocna intencja.
Paulina usłyszała od swojej frustracji: „Zmień podejście, otwórz się, zacznij szukać przyjaźni, ludzi, z którymi nawiążesz emocjonalne porozumienie”. Beacie zazdrość powiedziała: „Zadbaj o swoją samoocenę, podbuduj poczucie wartości, poczuj się kimś wyjątkowym”. Michał od swojego zmieszania usłyszał: „Gdy jesteś w nowym otoczeniu, daj sobie chwilę, poobserwuj, ustabilizuj emocje, odzywaj się, kiedy będziesz miał coś do powiedzenia”.
Podręczny słowniczek emocji
Nic nie zastąpi wewnętrznej rozmowy, ale oto krótka lista intencji, które kryją się za trudnymi emocjami.
– Bezradność – zaczekaj, zbierz myśli i szukaj nowych rozwiązań.
– Bezsilność – odpocznij, zdystansuj się, zregeneruj siły i dopiero potem działaj.
– Gniew – wyrażaj na bieżąco swoje emocje, nie czekaj aż się skumulują.
– Irytacja – zmień coś skoro to, co robisz, nie działa jak należy.
– Konsternacja – daj sobie czas, ustabilizuj się.
– Lęk – zadbaj o siebie, szukaj wsparcia, pomocy.
– Poczucie winy – dostrzegaj to, co w tobie dobre, wartościowe, szanuj siebie.
– Rozczarowanie – zejdź na ziemię i zrewiduj swoje założenia.
– Smutek – zajrzyj w głąb siebie, potrzebujesz refleksji i spokoju.
– Wstyd – nabierz dystansu.
– Zazdrość – zadbaj o swoją samoocenę, podbuduj swoje poczucie wartości.
– Znudzenie – odpocznij, nabierz dystansu, zweryfikuj priorytety.
– Zwątpienie – zastanów się, czego szukasz, czy robisz to we właściwy sposób.
Joanna Godecka
