Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zapewnia Polaków mieszkających na Wyspach, że do końca okresu przejściowego po Brexicie czyli do stycznia 2021 roku zachowają oni swoje obecne prawa gwarantujące im m.in. dostęp do rynku pracy, usług publicznych, służby zdrowia oraz opieki społecznej.
Sekretarz stanu w polskim MSZ, Konrad Szymański w odpowiedzi na pytanie zadane przez posła Andruszkiewicza o to, jakie dokładnie prawa Polaków w Wielkiej Brytanii zostaną zachowane po Brexicie, powiedział, że ich zakres nie ulegnie zasadniczym zmianom.
Sekretarz oświadczył, że podstawą ochrony Polaków będzie umowa ws. Brexitu między Wielką Brytanią i Unią Europejską, w której zawarte są ustalenia dotyczące swobodnego przepływu osób.
– Umowa wyjścia w zakresie praw obywateli będzie bezpośrednio stosowana w Wielkiej Brytanii, a zatem polscy obywatele będą mogli odwoływać się bezpośrednio do Umowy wyjścia z pominięciem ewentualnych przepisów krajowych, które byłyby z nią sprzeczne. Dodatkowo sądy brytyjskie będą miały możliwość zadawania pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ciągu 8 lat od zakończenia okresu przejściowego celem spójnej wykładni przepisów Umowy wyjścia. Ponadto niezależny organ brytyjski ma prowadzić monitoring przestrzegania praw obywateli Unii Europejskiej przez administrację brytyjską – oświadczył minister.
Ważną informacją jest także ta, że do stycznia 2021 roku – jak zapewnia polskie MSZ – zostaną utrzymane zasady koordynacji zabezpieczenia społecznego (także zasada eksportu świadczeń i sumowania okresów ubezpieczenia w celu nabycia prawa do świadczeń).
Minister zwrócił także uwagę na fakt, że w projekcie Umowy wyjścia znalazł się również zapis dotyczący zakazu dyskryminacji ze względu na obywatelstwo wobec imigrantów z UE.
Konrad Szymański podkreślił, że najważniejszą zmianą dla Polaków mieszkających na Wyspach będzie konieczność złożenia wniosku o status osoby osiedlonej (settled status) do 30 czerwca 2021 roku.
– Warunkiem otrzymania statusu osoby osiedlonej jest pięcioletni legalny pobyt w Wielkiej Brytanii. Osoby zamieszkujące w Wielkiej Brytanii krócej niż 5 lat mogą pozostać tam do czasu zgromadzenia 5 lat – okresy pobytu przed i po 31.12.2020 r. sumują się. Utrata prawa stałego pobytu nastąpi po 5 latach nieobecności w Wielkiej Brytanii – wyjaśnił.
