Rynek najmu przez lata wydawał się odporny na wszelkie wstrząsy. Czynsze rosły niemal automatycznie – niezależnie od kondycji gospodarki, nastrojów społecznych czy dochodów. Tym większe zdziwienie wywołały najnowsze dane, które pokazują coś, co jeszcze do niedawna wydawało się niemożliwe.
The Independent tłumaczy to zjawisko nie jako prostą historię o poprawie sytuacji najemców, lecz raczej jako opowieść o zmianach stylu życia, decyzjach młodego pokolenia i przesuwających się granicach między wynajmem a własnością.
Nowe pokolenie dorosłych dzieci niechętnie wyprowadza się od rodziców
Jednym z kluczowych czynników stojących za spadkiem czynszów jest zmiana zachowań młodych dorosłych. Coraz więcej osób w wieku 25–34 lat decyduje się pozostać w domach rodzinnych znacznie dłużej niż poprzednie pokolenia – ich odsetek wzrósł o jedną trzecią w porównaniu z 2006 rokiem według Institute for Fiscal Studies. Nie chodzi wyłącznie o wygodę, lecz o chłodną kalkulację kosztów życia. Wysokie ceny i niepewny rynek pracy sprawiają, że wynajem mieszkania bywa odkładany.
Tzw. gniazdownikom trudno się dziwić, skoro stawki za najem przyprawiają o zawrót głowy. Na tapet weźmy emblematyczny Londyn. Badania przeprowadzone przez Benham and Reeves ujawniły, że mniej więcej od oficjalnego otwarcia linii przeciętne czynsze za mieszkania położone wzdłuż kilkudziesięciu stacji składających się na linię Elizabeth zwiększyły się o blisko 13 proc. Najemcy mieszkający przy nowych przystankach płacili początkowo około 1,995 funtów miesięcznie, natomiast niedawno kwota wzrosła do średnio ponad 2,2 tys.
Pierwszy spadek cen od 2011 roku
Według raportu agencji Hamptons krajowy spadek nowych umów najmu wyniósł 0,7 proc. i widać go pierwszy raz od 2011 roku, odkąd firma prowadzi regularne statystyki. Najbardziej odczuli to londyńczycy; czynsze dla nowych najemców spadły średnio o około 63 funtów miesięcznie. Fala obniżek objęła także inne regiony, np. południowo-wschodnią Anglię (-1 proc.), East Midlands (-0,2 proc.), Yorkshire & Humber (-1,4 proc.) czy Walię (-0,8 proc.).
Choć statystyki pokazują obniżkę kosztów nowo zawieranych umów, trudno mówić o realnej poprawie dostępności mieszkań i dobrej sytuacji. Osoby już wynajmujące mieszkania często płacą bowiem więcej przy przedłużaniu umów. Rynek jest więc dwubiegunowy – nowe oferty symbolicznie tanieją, ale bywa że długoterminowe zobowiązania rosną.
Lepiej kupić zamiast wynajmować przez lata
Równolegle rośnie znaczenie ludzi kupujących nieruchomość po raz pierwszy (tzw. First Time Buyers). Większa dostępność kredytów hipotecznych (mortgage) sprawiła, że dla części młodych ludzi zakup mieszkania znów stał się alternatywą. W 2025 roku osoby kupujące po raz pierwszy stanowiły w Londynie połowę rynku kupna – sprzedaży. W skali kraju odpowiadały za ponad jedną czwartą transakcji.
Osoby kupujące pierwszą nieruchomość zaciągają dziś najwyższe w historii kredyty hipoteczne. Średnia wartość takiego zobowiązania przekracza 200 tys. funtów. Średni wiek osoby wchodzącej na rynek to dziś 34 lata. Co więcej, aż 31 proc. kupujących ma dzieci w momencie zakupu pierwszej nieruchomości.
Spadek czynszów może okazać się tylko chwilowym oddechem. W perspektywie kolejnych lat rynek może znów wejść na ścieżkę wzrostu, zwłaszcza jeśli zmiany prawne skłonią właścicieli do rekompensowania sobie obowiązków wyższymi stawkami.
