Żądania Wielkiej Brytanii dotyczące NI Protocol mogą spowodować "załamanie relacji" z Unię Europejską, ostrzega minister spraw zagranicznych Irlandii. Strona brytyjska chce, aby zapisy umowy zostały wyjęte spod jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Głos w sprawie konfliktu związanego z granicą irlandzką zabrał Simon Coveney, minister spraw zagranicznych Republiki Irlandii. Po tym, jak strona brytyjska zadeklarowała gotowość do bardzo radykalnych działań w kwestii NI Protocol, obejmujących jednostronne wypowiedzenie tej umowy (więcej na ten temat pisaliśmy w artykule: Rząd UK grozi jednostronnym wypowiedzeniem NI Protocol, jeśli strona unijna nie zgodzi się na renegocjacje jej zapisów), przed konsekwencjami takiego postępowania przestrzega strona irlandzka. Minister Coveney zwrócił szczególną uwagę na kwestię na wyjęcie zapisów protokołu irlandzkiego spod jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z umową wszelkie potencjalne spory w tym zakresie byłyby rozstrzygane przez TSUE (a konkretnie przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości, jeden z dwóch organów sądowych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej), czego domaga się brytyjski minister ds. brexitu, Lord Frost.
Irlandzki minister ostrzega, że działania UK grożą "załamaniem stosunków" z UE
"Rola ETS w Irlandii Północnej i wynikająca z tego niezdolność rządu brytyjskiego do rozsądnego wdrożenia bardzo wrażliwych ustaleń w protokole stworzyły głęboką nierównowagę w sposobie funkcjonowania protokołu. Bez nowych ustaleń w tym obszarze protokół nigdy nie będzie miał wsparcia, którego potrzebuje, aby przetrwać" – to fragment przemówienia Frosta, przytaczany przez BBC, które ma wygłosić we wtorek.
Przypomnijmy, w 2019 roku rząd Wielkiej Brytanii zgodziła się uznać rolę ETS w rozwiązywaniu sporów, ale w lipcu 2021… jednak zmienił zdanie. Teraz, władze UK chcą, aby spory były rozstrzygane przez niezależnego arbitra, jak podaje serwis informacyjny BBC.
Lord Frost chce, aby kwestie związane z NI Protocol zostały wyjęte spod jurysdykcji TSUE
W kontrze do tego stanowiska pozostaje Irlandia. "UE pracuje poważnie, aby rozwiązać praktyczne problemy z wdrażaniem protokołu – więc rząd brytyjski tworzy nową »czerwoną linię« barierę dla postępu, choć wie, że UE nie może jej przekroczyć… czy jesteśmy zaskoczeni? Czy brytyjski rząd rzeczywiście chce uzgodnionej drogi naprzód, czy dalszego załamania stosunków?" – napisał Coveney na Twitterze, nie mając złudzeń, że pomysł Brytyjczyków nie rozwiąże problemu.
Jak widać, konflikt związany z kwestiami granicy irlandzkiej po Brexice zdaje się tylko nasilać. Na wtorek zaplanowane przemówienie lorda Frosta, a w środę strona unijna ma przedstawić swoją propozycję zmian zapisów obecnych w NI Protocol.
Strona unijna w środę ma przedstawić swoją propozycję zmian zapisów obecnych w protokole
Przypomnijmy, jedną z najbardziej kontrowersyjnych kwestii związanych z Brexitem okazała się granica irlandzka. Część Brexit Withdrawal Agreement zwana potocznie "protokołem irlandzkim" w swoich założeniach miała uregulować status granicy między Irlandią Północną a Republiką Irlandii po opuszczeniu Unii Europejskiej przez Zjednoczone Królestwo. W efekcie powstała nieformalna granica celnej między Wielką Brytanią, a Irlandią Północną, która pozostała częścią wspólnego, unijnego rynku, poprzez brak granicy z Republiką Irlandii (należącą do UE i będącą częścią wspólnego rynku). Na takie rozwiązanie zdecydowano się, aby nie zaogniać konfliktu między Belfastem, a Dublinem, do czego i tak (paradoksalnie!) doszło.
W efekcie produkty dostarczane do Irlandii Północnej z innych części UK traktowane są jako import spoza kraju UE do kraju leżącego w ramach wspólnego rynku. Dla Wielkiej Brytanii to dodatkowe koszty i problemy z łańcuchem dostaw. Czas i biurokracja. W dodatku irlandzcy unioniści obawiają się, że taki stan rzeczy spowodowuje zbliżenie Belfastu do Dublina i oddalenie od Londynu. Być może nawet stanie się przyczyną zjednoczenia Irlandii, w dłuższej perspektywie…
