Darmowe przejazdy pociągami wkrótce staną się rzeczywistością dla części mieszkańców Holandii. Narodowy operator kolejowy NS uruchamia pilotażowy program w Amersfoort, w ramach którego 1 000 osób o najniższych dochodach otrzyma pełen dostęp do kolei przez sześć miesięcy.
Program startuje 1 lipca 2026 roku i potrwa do końca roku, a jego celem jest sprawdzenie, czy bezpłatny dostęp do transportu może stać się stałym elementem polityki społecznej.
Darmowe przejazdy pociągami tylko dla wybranych gospodarstw domowych
Darmowe przejazdy pociągami obejmą wyłącznie mieszkańców Amersfoort spełniających kryteria dochodowe. Lokalny samorząd wskaże uprawnione gospodarstwa domowe, kontaktując się z nimi bezpośrednio. Jeśli chętnych będzie więcej niż tysiąc, uczestnicy zostaną wyłonieni w drodze losowania. Taka procedura zapewni równe szanse w dostępie do programu.
Inicjatywa nosi nazwę Vooruitpas Amersfoort i została przygotowana wspólnie przez NS oraz władze miasta. Nie obejmuje ona konkretnych tras krajowych czy międzynarodowych. Dlatego uczestnicy mogą korzystać z całej sieci kolejowej NS w ramach standardowej oferty przewoźnika, tak jak inni pasażerowie, ale bez ponoszenia kosztów biletu.
Darmowe przejazdy pociągami jako test systemowej zmiany
Darmowe przejazdy pociągami mają być przede wszystkim eksperymentem społecznym i ekonomicznym. NS chce sprawdzić, jak brak kosztów transportu wpływa na mobilność osób o niskich dochodach, ich dostęp do pracy, edukacji i usług oraz ogólną aktywność społeczną. Wyniki pilotażu mają zostać opublikowane na początku 2027 roku. Zdobyte dane posłużą do stworzenia stałego systemu ulgowego lub darmowego biletu w skali kraju. Jeśli oczywiście zapadnie taka decyzja.
Jak podkreślają przedstawiciele NS, najważniejszym celem jest zrozumienie, czy bariera cenowa rzeczywiście ogranicza codzienne przemieszczanie się najuboższych mieszkańców. Czy jej zniesienie może poprawić ich sytuację życiową.
Darmowe przejazdy pociągami a rosnące koszty życia
Wprowadzenie programu odbywa się w momencie narastającej presji kosztowej w Europie. W Holandii i innych krajach regionu rosną ceny biletów kolejowych, paliwa oraz podstawowych usług. To szczególnie dotyka gospodarstwa o niższych dochodach. Równolegle rozważa się również szersze reformy. Jedną z opcji jest ogólnokrajowy bilet miesięczny za 49 euro, który obejmie wszystkich pasażerów.
Darmowe przejazdy pociągami w Amersfoort wpisują się w szerszy trend testowania bardziej dostępnego transportu publicznego jako narzędzia polityki społecznej, a nie tylko usługi komercyjnej.
Darmowe przejazdy pociągami i możliwa przyszłość transportu publicznego
Choć program obejmie jedynie 1 000 osób i jedno miasto, jego znaczenie może być znacznie szersze. Jeśli pilotaż okaże się sukcesem, Holandia może rozważyć rozszerzenie modelu na inne regiony lub wprowadzenie ogólnokrajowych ulg dla osób o niskich dochodach.
Darmowe przejazdy pociągami w Amersfoort są więc nie tylko lokalnym eksperymentem. Są również testem kierunku, w jakim może zmierzać europejska polityka transportowa. W stronę większej dostępności dla każdego.
