W ostatnich tygodniach pojawiło się wiele doniesień na temat tego, że DWP domaga się zwrotu zasiłku Universal Credit. W następstwie tych doniesień, coraz częściej jesteśmy pytani czy zasiłek universal credit jest formą pożyczki i jest do zwrotu. Wielu świadczeniobiorców rzeczywiście widzi na swoim koncie w urzędzie kwoty, które mają oddać. Ale czy rzeczywiście universal credit jest tylko pożyczką?
Universal Credit to nie jest pożyczka
Od razu uspokajamy: UC to bezzwrotna forma pomocy finansowej. Oznacza to, że nie trzeba zwracać otrzymanych pieniędzy, o ile się one nam należały. Jak zaraz wyjaśnimy, kluczowe jest to, że zasiłek ma nam być słusznie przyznany. Chcemy też wyjaśnić, że wbrew opiniom, które pojawiają się na polskich grupach w UK, słowo “credit” nie ma nic wspólnego z kredyt. A jednak mimo to
Sporo osób zwraca Universal Credit
Jak to możliwe, że trzeba zwracać zasiłek, który z założenia jest bezzwrotny?
Otóż w 2026 roku zasady dotyczące przyznawania Universal Credit (UC) są bardzo rygorystyczne, a system Department for Work and Pensions (DWP) jest coraz skuteczniejszy w wykrywaniu nieprawidłowości. Wzmożone kontrole także w domach pobierających zasiłek, skutkują wykrywaniem osób niesłusznie pobierających UC.
Universal Credit trzeba zwracać w trzech głównych sytuacjach:
- gdy doszło do nadpłaty (overpayment)
- gdy wziąłeś zaliczkę (advance)
- gdy przyznano Ci pożyczkę na wydatki (budgeting advance).
Podsumowanie w znajdziesz w filmie:
Nadpłata Universal Credit (Overpayment) – najczęstszy powód zwrotów
W przeciwieństwie do starego systemu, w Universal Credit musisz zwrócić każdą nadpłatę, nawet jeśli błąd leżał całkowicie po stronie urzędu (DWP). Ponieważ UC jest wyliczany na podstawie bieżącej sytuacji wnioskodawcy, każda jej zmiana może spowodować obniżenie należnego świadczenia. Jeśli zmianę zgłosisz z opóźnieniem lub nie zgłosisz wcale, a urząd sam ją wykryje może zaistnieć sytuacja, w której wypłacono za dużą kwotę i należy ją zwrócić.
Najczęstsze przyczyny nadpłaty UC:
- Podałeś błędne informacje: np. nie zgłosiłeś partnera mieszkającego z Tobą lub ukryłeś oszczędności powyżej £6,000.
- Nie zgłosiłeś zmiany okoliczności: np. podwyżki w pracy, zmiany czynszu lub wyprowadzki dziecka z domu.
- Błąd urzędnika: System naliczył Ci za dużo pieniędzy przez pomyłkę techniczną.
- Błąd pracodawcy: Jeśli Twój pracodawca błędnie zaraportował Twoje zarobki do HMRC.
Zaliczki i pożyczki (Advances)
To najczęstszy problem dla Polaków starających się o UC, którzy nie rozumieją różnicy pomiędzy samym zasiłkiem a zaliczką. W czasie rozpatrywania wniosku o UC, zanim świadczenie zostanie przyznane, urząd wypłaca zaliczkę na pokrycie kosztów życia. Zaliczka ta nie jest bezzwrotna. Jest to dług, który spłacasz automatycznie. Spłata jest potrącana z miesięcznych przelewów UC (zazwyczaj rozłożona na 24 miesiące).
Inna formą pożyczki w ramach UC to pożyczka na nagłe wydatki (tzw. Budgeting Advance). Nagłym wypadkiem może być np. zepsuta pralka, zakup mundurków do szkoły. Trzeba ją zwrócić w całości poprzez potrącenia z zasiłku.
Jak DWP ściąga dług?
Jeśli nadal pobierasz Universal Credit, urząd po prostu pomniejsza Twoje miesięczne wypłaty (zazwyczaj o 15% lub 25% kwoty podstawowej), aż dług zostanie spłacony.
Jeśli przestałeś pobierać zasiłek:
- Otrzymasz list z Debt Management z prośbą o dobrowolną spłatę.
- Jeśli nie zapłacisz, DWP może zastosować Direct Earnings Attachment (DEA) – pieniądze zostaną zabrane bezpośrednio z Twojej wypłaty u pracodawcy.
- W skrajnych przypadkach sprawa trafia do komornika.
Co zrobić, jeśli uważasz, że nie pobrałeś zbyt wysokiego UC i nie powinieneś nic zwracać?
Sytuacja w której należy zwrócić część lub większość UC jest bardzo stresująca. Bowiem zazwyczaj przelewane pieniądze traktujemy jak nam należne, skoro urząd je przyznał.
Jeśli DWP domaga się zwrotu Universal Credit, masz prawo do tzw. Mandatory Reconsideration. Urząd musi na twój wniosek raz jeszcze przeanalizować sytuację i wydać ponowną decyzję. Musisz jednak o to poprosić w ciągu jednego miesiąca od otrzymania decyzji o nadpłacie. Jeśli to nie pomoże, możesz odwołać się do niezależnego trybunału.
Jeśli masz problem ze spłatą, nie ignoruj listów. Możesz zadzwonić do DWP Debt Management i poprosić o zmniejszenie raty (hardship request), jeśli potrącenia sprawiają, że nie stać Cię na jedzenie lub czynsz.
