Posiadacze kont w największych brytyjskich bankach mogą ponosić opłaty nawet rzędu 400 funtów rocznie za usługi, z których prawdopodobnie nigdy nie skorzystają. O tym, że są im mimo wszystko niezbędne przekonują nachalni bankierzy, wynagradzani na podstawie systemu prowizyjnego. Jak sprawdzić czy płatne konto i usługi do niego dołożone są nam potrzebne i są opłacalne?
Z najnowszych danych wynika, że większość klientów banków spotkała się z procederem nachalnej sprzedaży usług około-finansowych. Dotyczy to wszystkich banków w UK. Nie bez winy jest tzw. Wielka Czwórka (Big Four) czyli HSBC, Barclays, NatWest i Lloyds Bank. Ale także mniejsze banki jak Santander UK, Nationwide Building Society, Halifax czy TSB. Coraz częściej tyczy to też finetechów.
Pomimo skandalu z wciskaniem klientom usług, z których nie mogą skorzystać, banki nadal, czasem nachalnie promują płatne konta. A liczba skarg, jaka wpływa do biura rzecznika praw konsumenta jest nadal ogromna.
Dlaczego płacimy za konta w Wielkiej Brytanii?
W Wielkiej Brytanii konto osobiste zwykle jest bezpłatne. Jednak banki oferują, czasem bardzo nachalnie płatne konta z dodatkami. Są one bardzo popularne i nazywają się Packaged Bank Accounts (PBA). Kosztują zazwyczaj od £10 do nawet £40 miesięcznie. Choć dla niektórych osób bywają opłacalne, banki przez lata nagminnie „wciskały” je klientom, którzy ich nie potrzebowali lub wręcz nie mogli z nich skorzystać.
Co najczęściej oferują klientom brytyjskie banki?
Płatne konta najczęściej mają różne nazwy i pakiety w zależności od ceny (np. Gold, Platinum, Reward lub Premier). W ramach opłaty banki dorzucają klientom zestaw usług ubezpieczeniowo-zniżkowych. Mogą to być:
- Ubezpieczenie turystyczne (Travel Insurance)
- Ubezpieczenie telefonu i gadżetów
- Pomoc drogowa (Car Breakdown Cover)
- Darmowy lub tańszy debet (Fee-free Overdraft)
- Zniżki do kin, sklepów, cashback za rachunki domowe czy brak opłat za przewalutowanie przy płatnościach kartą za granicą.
Jak się ustrzec przed niepotrzebnymi opłatami?
Najbardziej pomocna jest tutaj matematyka oraz zdrowy rozsądek.
Po pierwsze sprawdź z ilu usług dodawanych przez bank faktycznie skorzystasz i ile z nich jest ci potrzebne. Np. możesz nie potrzebować ubezpieczenie telefonu, bo masz je opłacone gdzieś indziej albo nie używasz overdraft, więc tańszy debet nie jest potrzebny. Również pomoc drogową możesz mieć opłaconą w ramach ubezpieczenia samochodu, więc będzie to dublowanie usług.
Następnie sprawdź czy usługi z których rzeczywiście skorzystasz są korzystne cenowo. Przykładowo jeśli konto kosztuje £15 miesięcznie, rocznie zapłacisz £180. Być może daną usługę miałbyś taniej gdzieś indziej i z lepszymi warunkami.
Wreszcie na końcu sprawdź ograniczenia i limity produktów oferowanych przez bank w ramach opłaty za konto. Przykładowo może się okazać, że ubezpieczenie turystyczne oferowane przez bank, posiada ograniczenia wiekowe lub zdrowotne i nie spełniasz jego warunków. Albo nie obejmuje rodzajów wyjazdów na które zwykle jeździsz (np. nie obejmuje sportów ekstremalnych).
Najczęstsze pułapki płatnych kont bankowych
Poniże zebraliśmy najczęstsze problemy z PBA, które miała nasza redakcja lub nasi czytelnicy. Banki najczęściej przedstawiają swoją ofertę jako bardzo bogatą i korzystną cenowo. Ale po przeliczeniu ceny i przemyśleniu ilu z usług nie potrzebujemy, zwykle okazuje się, że przepłacimy biorąc płatne konto.
- Oferowanie jako benefitu w płatnym koncie, czegoś co posiadacze bezpłatnych kont mają za darmo. Na przykład wiele banków dodaje do PBA bezpłatne wypłacanie gotówki za granicą, a jednocześnie bezpłatne konta także mają to w ofercie.
- Możliwość korzystania z benefitów tylko jeśli miesięcznie na konto będzie wpływała konkretna kwota (np. 5000 funtów).
- Limity wiekowe i zdrowotne wszelkich ubezpieczeń. To najczęstsza pułapka. Ubezpieczenia turystyczne w pakietach bankowych często nie działają, jeśli masz powyżej 65/70 lat lub masz tzw. pre-existing medical conditions (wcześniejsze schorzenia chroniczne), których nie zgłosiłeś bankowi.
- Kraje ubezpieczenia. Oferowane ubezpieczenie turystyczne obejmuje wyłącznie Europę, a dana osoba regularnie podróżuje poza Europą.
- Ubezpieczenie nie obejmuje uprawianych przez klienta sportów. Np. narciarstwo, nurkowanie czy wspinaczka i na wyjazdy i tak niezbędne będzie wykupienie polisy dodatkowo.
- Ubezpieczenie obejmuje różne sporty, których klient nie uprawia. To odwrotna sytuacja do powyższej. Bank w ramach pakietu oferuje bardzo bogatą (i drogą) polisą, ale klient nie uprawia żadnych sportów a wakacje spędza leżąc na plaży.
- Ubezpieczenie telefonu warte więcej niż sam telefon. Wciskanie ubezpieczenia telefonu komuś, kto ma stary aparat, który jest niewiele wart, to klasyczne wyrzucanie pieniędzy w błoto.
- Ubezpieczenie telefonu, które nie pokryje jego wartości. Przykładowo ubezpieczenie ma limit 1000 funtów, a klient korzysta z iPhona wartego 1600 funtów.
Co WOLNO, a czego NIE WOLNO bankom w UK?
Brytyjski regulator finansowy – FCA (Financial Conduct Authority) nakłada na banki bardzo surowe restrykcje. Od czasu skandalu z PBA, które sprzedawno agresywnie, nie licząc się z klientem, banki muszą przestrzegać szeregu zasad. Zgodnie z wprowadzonymi zaleceniami, banki są zobowiązane dostosować proponowane klientom produkty do ich potrzeb. Mimo to liczba skarg na banki jest nadal na wysokim poziomie.
Bankom nie wolno przymuszać klienta do zakupu. Nie mogą też oferować jakiejś usługi pod warunkiem, że z klient założy PBA albo zrobi upgrade do PBA.
Czyli pracownik banku nie może powiedzieć: „Dam panu kartę kredytową, ale TYLKO JEŚLI założy pan to płatne konto”. Wcześniej takie sytuacje miały miejsce nagminnie i wiele osób w ten sposób zostało zmuszonych do założenia konta płatnego. Obecnie jest to nielegalne.
Bankowi nie wolno zmienić rodzaju konta bez podpisania umowy lub wyraźnego potwierdzenia online.
Nie wolno także ignorować widocznej niezdolności klienta do korzystania z usługi. Jeśli pracownik banku widzi w dokumentach, że klient ma 75 lat, nie może sprzedać pakietu, w którym ubezpieczenie turystyczne działa do wieku 70 lat.
Od 2013 roku brytyjskie banki mają również zakaz premiowania pracowników wyłącznie za wolumen sprzedanych kont pakietowych, co wcześniej prowadziło do patologii.
Prawa klientów banków w zakresie płatnych kont w Wielkiej Brytanii
Bank musi zaoferować klientowi darmową alternatywę. Ma prawo proponować płatne konto, ale musi jasno poinformować, że istnieje też wersja całkowicie darmowa (Standard Current Account, Basic Current Account, Free Current Account).
Również bank musi co roku wysyłać klientowi (listem lub e-mailem) przypominajkę o warunkach korzystania z produktów dodawanych do konta w tym ubezpieczeń (np. „Przypominamy, że ubezpieczenie telefonu wymaga rejestracji numeru IMEI, a ubezpieczenie turystyczne ma limit wieku”). Ma to zmusić klienta do refleksji, czy nadal potrzebuje tej usługi.
Jeśli klient chce zrezygnować z płatnego konta, bank musi mu to umożliwić.
Co zrobić, jeśli już masz niepotrzebne płatne konto?
Najlepiej zmienić je na konto bankowe w tym samym lub innym banku.
Sprawdzić także czy konto zostało założone bezprawnie (tzw. Mis-sold Packaged Bank Account). Bowiem jeśli tak jest możesz żądać zwrotu wszystkich pobranych opłat wraz z ustawowymi odsetkami (zazwyczaj 8% w skali roku). Podstawą do reklamacji jest sytuacja, gdy:
- nie powiedziano ci o opłacie
- powiedziano, że konto jest obowiązkowe,
- w momencie sprzedaży nie kwalifikowałeś się do ubezpieczeń (np. ze względu na wiek lub stan zdrowia)
Jeśli uważasz, że konto zostało ci sprzedane bezprawnie, złóż oficjalną reklamację do swojego banku. Możesz to zrobić samodzielnie, bez pomocy prawnika. Wystarczy użyć darmowych szablonów i narzędzi (np. ze strony Resolver lub MoneySavingExpert).
