Coraz więcej osób pracujących w Wielkiej Brytanii alarmuje o problemach z błędnie naliczanym podatkiem przez HMRC. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których urząd automatycznie zmienia kod podatkowy PAYE i odzyskuje podatek bezpośrednio z wynagrodzenia lub środków powiązanych z kontem bankowym. Co zrobić, jeśli HMRC pobrało błędnie podatek bezpośrednio z konta i gdzie zgłosić pomyłkę urzędu?
W praktyce takie działanie HMRC oznacza to niższą wypłatę. Często bez wcześniejszego wyjaśnienia, skąd wzięła się dodatkowa dopłata podatku.
Eksperci ostrzegają, że problem coraz częściej dotyczy osób posiadających oszczędności, konta ISA lub kilka rachunków bankowych. Wśród poszkodowanych są również Polacy pracujący w UK, którzy nie zawsze wiedzą, że HMRC może automatycznie pobierać zaległy podatek poprzez zmianę tax code.
HMRC pobiera podatek bezpośrednio z konta i wypłaty. Jak działa ten system?
Od 2016 roku brytyjskie banki mają obowiązek przekazywania HMRC informacji o odsetkach uzyskanych przez klientów z oszczędności. Na podstawie tych danych urząd oblicza, czy podatnik przekroczył limit odsetek wolnych od podatku, czyli tzw. Personal Savings Allowance.
Jeżeli HMRC uzna, że podatek jest należny, najczęściej nie wysyła klasycznego rachunku do zapłaty. Zamiast tego urząd zmienia kod podatkowy PAYE. W takim przypadku pracownik automatycznie płaci wyższy podatek z wynagrodzenia. Automatycznie. W praktyce wiele osób zauważa jedynie niższą wypłatę lub otrzymuje informację o zmianie tax code.
System działa samoczynnie i opiera się na danych przekazywanych przez banki oraz szacunkach HMRC dotyczących przyszłych odsetek.
HMRC popełnia błędy. Podatnicy tracą nawet tysiące funtów
Brytyjskie media informują o rosnącej liczbie przypadków błędnych wyliczeń podatku od oszczędności. Problemy mają dotyczyć między innymi podwójnego naliczania tych samych odsetek, błędnych szacunków wysokości oszczędności czy przypisywania podatnikom kont, których nie są właścicielami.
Pojawiają się również przypadki, w których HMRC błędnie uznawał środki zgromadzone na kontach ISA za podlegające opodatkowaniu. I to mimo że tego typu oszczędności są w UK zwolnione z podatku. Typowe błędy algorytmu działającego bez nadzoru człowieka.
Jedna z opisywanych spraw dotyczyła pracownika, któremu HMRC przypisał niemal 3847 funtów nieopodatkowanych odsetek. Faktyczna kwota wynosiła jednak jedynie 94 funty. Eksperci zwracają uwagę, że problem nasilił się po wzroście oprocentowania oszczędności w Wielkiej Brytanii. Coraz więcej osób przekracza limity wolne od podatku. Natomiast HMRC intensywniej wykorzystuje automatyczne systemy kontroli danych bankowych.
Dlaczego Polacy w UK są szczególnie narażeni
W przypadku migrantów problem często wynika z nieznajomości brytyjskiego systemu podatkowego. Wielu pracowników zakłada, że jeśli bank nie pobiera podatku automatycznie, nie muszą niczego zgłaszać. Tymczasem HMRC otrzymuje dane bezpośrednio z instytucji finansowych i może samodzielnie zmienić tax code.
Dodatkowym problemem jest fakt, że część osób nie sprawdza regularnie swojego kodu PAYE ani korespondencji z HMRC. W rezultacie błędne naliczenia mogą utrzymywać się miesiącami.
Eksperci ostrzegają również, że HMRC często opiera się na prognozach dotyczących przyszłych odsetek, a nie wyłącznie na rzeczywiście uzyskanych kwotach. Oznacza to, że urząd może pobierać podatek „z góry”, zakładając, że podatnik ponownie osiągnie podobne dochody z oszczędności.
Co zrobić, gdy HMRC pobrało błędnie podatek?
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie swojego tax code oraz danych dotyczących odsetek zapisanych w HMRC Personal Tax Account. Można to zrobić online przez konto podatkowe HMRC.
Jeżeli kwoty się nie zgadzają, należy jak najszybciej skontaktować się z HMRC i zgłosić nieprawidłowość. W wielu przypadkach urząd może skorygować kod podatkowy oraz zwrócić nadpłacony podatek.
Warto przygotować:
- wyciągi bankowe,
- zestawienia odsetek,
- informacje o kontach ISA,
- wcześniejsze powiadomienia dotyczące tax code.
Eksperci zalecają szczególnie dokładne sprawdzenie, czy HMRC nie uwzględnił kont ISA jako opodatkowanych oraz czy nie doszło do podwójnego naliczenia odsetek.
Gdzie zgłosić problem podatkiem w HMRC
Problemy można zgłaszać bezpośrednio do HMRC:
- przez Personal Tax Account,
- telefonicznie do działu PAYE,
- poprzez oficjalną reklamację HMRC.
Jeżeli sprawa nie zostanie rozwiązana, podatnik może skierować skargę do Financial Ombudsman Service.
fot. shutterstock.com
Doradcy podatkowi podkreślają, że nie warto ignorować zmiany kodu podatkowego. Nawet niewielki błąd może oznaczać setki lub tysiące funtów nadpłaconego podatku w ciągu roku.
HMRC coraz mocniej kontroluje oszczędności mieszkańców UK
Brytyjski urząd skarbowy rozwija system automatycznej wymiany danych z bankami i instytucjami finansowymi. Celem jest skuteczniejsze pobieranie podatku od oszczędności, ale eksperci ostrzegają, że większa automatyzacja może oznaczać również większą liczbę błędów.
Dla wielu pracowników w Wielkiej Brytanii oznacza to jedno — regularne sprawdzanie tax code i danych w HMRC staje się dziś równie ważne jak kontrolowanie własnego konta bankowego.
