To równia pochyła. Jeśli chcesz być zdrowa, spać po prostu musisz. Nie ma, po prostu nie ma dobrej wymówki, aby spać mniej niż 7 godzin na dobę, chyba że chcesz mieć problemy z sercem, krążeniem, wagą…
Nie tak słodko
Badania prowadzone w Los Angeles wykazały, że osoby oszczędzające na śnie mają większą „szansę” na cukrzycę. Naukowcy stwierdzili, że nawet odespanie w ciągu trzech nocy tego, co straciliśmy w zeszłym tygodniu, niemal o 1/3 poprawia wrażliwość na insulinę. Niedobór snu uodparnia nas na nią, co oznacza kłopoty z utrzymaniem odpowiedniego poziomu cukru we krwi.
Oporna materia
Sen to swoiste zresetowanie całego organizmu. Dotyczy to także systemu immunologicznego. Badania prowadzone w USA dowiodły, że brak, niedobór czy też niska jakość snu niekorzystnie wpływają na wytwarzanie substancji chemicznych odpowiedzialnych za zwalczanie wirusów. Jeśli nie oszczędzamy na śnie, stajemy się bardziej odporni na przeziębienia i grypę oraz choroby górnych dróg oddechowych.
Kilogramy w górę
Skąd takie powiązanie? Odpowiedź jest bardzo prosta: jeśli w nocy nie śpimy, możemy ten czas przeznaczyć na podjadanie. Naukowcy ze Stowarzyszenia Endokrynologicznego w USA wykazali, że osoby śpiące krócej i udające się później na spoczynek spożywały dużo więcej kalorii niż te kładące się o 22.00. Co więcej, posiłki spożywane w nocy są zazwyczaj znacznie bardziej kaloryczne niż te, które jemy za dnia. Zatem jeśli chcesz schudnąć lub utrzymać wagę, kładź się o 22.00!
Niezdecydowana?
Jakie decyzje jesteś w stanie podjąć, gdy skupiasz się wyłącznie na tym, aby nie zasnąć? Chyba tylko taką, aby za wszelką cenę utrzymać powieki „na zapałkach”. Intuicja podpowiada, że zdolność do podejmowania racjonalnych decyzji w takim stanie jest ograniczona. A że tak jest w istocie, dowiedli naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w USA. Brak odpowiedniej ilości snu osłabia bowiem połączenie między ciałem migdałowatym a korą przedczołową. Tymczasem w procesach decyzyjnych współpraca obu tych narządów jest bardzo ważna. Ciało migdałowate odpowiada za kontrolę emocji, kora przedczołowa zaś daje „zielone światło” dla danej decyzji lub ją wstrzymuje. Jeśli połączenie między nimi jest zerwane, co następuje w wyniku braku snu, tracimy swoją równowagę wewnętrzną. W procesie decyzyjnym główną rolę zaczynają odgrywać niekontrolowane emocje.
Niespokojnie
Zgodnie z ustaleniami przedstawionymi na łamach „Journal of Neuroscience” w sytuacjach stresowych mózg człowieka cierpiącego na niedobór snu działa podobnie jak ten u osoby z zaburzeniami psychicznymi. Reakcje stają się nieadekwatne do sytuacji i ewentualnego zagrożenia. Dzieje się tak dlatego, że brak odpowiedniej ilości snu oznacza dla mózgu niemożność „przetrawiania” pozyskanych za dnia informacji oraz „zresetowania” związanych z nimi emocji. Jesteśmy przemęczeni i przewrażliwieni. Jednym z pierwszych objawów chronicznego niedoboru snu jest utrata poczucia humoru. Żarty przestają nas śmieszyć, nie odczuwamy przyjemności z rzeczy, które do tej pory sprawiały nam radość.
Krótsze życie
Co się dzieje z naszym organizmem, gdy pozbawiamy go wystarczającej ilości snu? Z pewnością pogarsza nam się nastrój, mamy mniej energii do działania, czujemy się wyczerpani. Stan ten powodowany jest oczywiście zmianami wewnętrznymi. Osoby śpiące zbyt mało mają podwyższony poziom cholesterolu, zbyt wysokie ciśnienie krwi, problem z układem sercowo-naczyniowym, a także ze wspominaną otyłością i cukrzycą. Dolegliwości te są na tyle poważne, że mogą skrócić nasze życie nawet o 10 lat. Jak stwierdził jeden z amerykańskich badaczy snu: „Nie da się jednocześnie cieszyć dobrym zdrowiem i niezdrowo spać”.
Klara Sołtan-Kościelecka
