W sobotę 26 kwietnia 2025 roku w Holandii obchodzony będzie Koningsdag (Dzień Króla). To jedno z najważniejszych, jeśli nie najważniejsze, świąt państwowych w Holandii. Jaka jest jego historia? Z jakimi tradycjami się wiąże?
Holenderskie święto Koningsdag ma charakter państwowy i jest bezpośrednio związane z panującą w kraju monarchią. Dla większości Holendrów to okazja do celebrowania swojej holenderskości poprzez dobrą zabawę. W jaki sposób? Bywa, że całe miasta zamieniają się w wielkie imprezownie, a tradycyjnie Koningsdag wyjątkowo hucznie obchodzony jest w Amsterdamie (o czym napiszemy jeszcze poniżej!). Setki tysięcy ubranych na pomarańczowo Holendrów bawi się, nierzadko do białego rana, nierzadko nie żałując napojów wyskokowych.
Czym jest Koningsdag (Dzień Króla?)
Koningsdag to święto państwowe w Królestwie Niderlandów. Obecnie „królewskie urodziny” obchodzi się w dniu 27 kwietnia lub 26 kwietnia, jeśli w danym roku 27 kwietnia wypada akurat w niedzielę. Data ta obowiązuje, gdy na holenderskim tronie zasiada król. Jeśli jednak krajem „rządzi” królowa, to w kraju święto obchodzone jest jako Koninginnedag (Dzień Królowej). Zmienia się nie tylko nazwa, ale i data.
„Urodziny królowej” obchodzone są bowiem 30 kwietnia. Taka sytuacja miała miejsce, gdy na tronie zasiadała królowa Beatrycze. Po tym, jak abdykowała 30 kwietnia 2013 roku, a władzę przejął jej syn Wilhelm Aleksander, od 2014 roku obwiązuje data 26 kwietnia.
Historia i początki Koningsdag
31 sierpnia 1885 po raz pierwszy w historii Holandii odbyły się uroczystości związane z Dniem Księżniczki (Prinsessedag). Były to piąte urodziny księżniczki Wilhelminy, ówczesnej następczyni tronu holenderskiego. W założeniach państwowe świętowanie tego dnia miało na celu umocnienie holenderskiej wspólnoty narodowej. Niedługo potem uroczystości zostały przemianowane na Koninginnedag, w 1890. Pierwszy raz w takiej formie obchodzone je 31 sierpnia 1891.
Natomiast we wrześniu 1948 roku termin święta przeniesiono na dzień 30 kwietnia. Zrobiła to królowa Juliana, a data, którą wybrała, była dniem jej urodzin. Następczyni tronu, córka Juliany, królowa Beatrycze zachowała ten termin, gdy wstąpiła na tron w 1980. Jej własne urodziny przypadały na 31 stycznia.
W jaki sposób Holendrzy obchodzą Koningsdag?
Dzień Króla to radosne i kolorowe święto. Holendrzy celebrują urodziny swojego monarchy w królewskich – pomarańczowych – barwach. Organizowane są parady, imprezy, festyny, koncerty, wydarzenia kulturowe, a przede wszystkim… wszelakiej maści kiermasze, jarmarki i targi. Dlaczego? Zgodnie z tradycją Koningsdag to jedyny dzień w roku, w którym holenderski rząd zezwala na sprzedaż na ulicy bez zezwolenia i bez płacenia podatku. W ramach vrijmarkt (dosłownie „wolny rynek”) cały kraj zamienia się w istny pchli targ!
Zasadniczo obchody Dnia Króla odbywają się w całej Holandii, ale w skali kraju trzeba wspomnieć konkretnie o dwóch miastach. Przede wszystkim zgodnie z tradycją król (lub królowa) z okazji swoich urodzin odwiedza jedno, wybrane miasto, w którym odbywają się główne obchody. W 2025 będzie to Doetinchem.
Natomiast największe i najbardziej spektakularne imprezy mają miejsce w Amsterdamie. Zdarza się, że z okazji Dnia Króla do miast zjeżdża nawet milion gości!
