Fot. Getty
Już od jakiegoś czasu posiadasz pre-settled status i zastanawiasz się w jaki sposób zamienić go na pełny settled status? Podpowiadamy, jak i kiedy się do tego zabrać.
W brytyjskim systemie osiedleńczym dla obywateli UE przyznawano aplikującym jeden z dwóch statusów – albo stały (settled status), albo tymczasowy (pre-settled). Osoby, którym przyznano status jedynie tymczasowy, muszą same zadbać o to, aby uzyskać status stały. Jak i kiedy to zrobić, żeby nie starcić swoich praw do mieszkania, pracy i świadczeń w UK? Jak uchronić się przed deportacją?
Kto otrzymał pre-settled status?
Pre-settled status przyznawano osobom, które nie spełniały warunków do uzyskania pełnego statusu zasiedlenia w UK, czyli nie mieszkały w UK bez przerwy przez co najmniej 5 lat. Warunkiem otrzymania statusu tymczasowego było jedynie zamieszkanie w Wielkiej Brytanii przed końcem 2020 roku – który to fakt trzeba było udowodnić dokumentami zadowalającymi Home Office. Przykładowe dokumenty, jakie były uznawane przez urzędników, to rachunki za energię, zaświadczenia o wizytach lekarskich, zaświadczenia o zarobkach (np. payslipy), dokumenty z councilu. Pre-settled status został przyznany ponad 2 milionom obywateli UE, mieszkających w UK.
Należy jednak pamiętać pamiętać, że pre-settled status jest przyznany tylko na pięć lat. Po tym czasie, jego posiadać z automaty traci wszelkie prawa związane z pobytem, pracą, edukacją i innymi świadczeniami w UK i Home Office może taką osobę deportować, czyli po prostu odesłać do jej kraju (w przypadku Polaków – do Polski).
Kiedy otrzymasz settled status?
Aby się tak nie stało, aby zchować swoje dotychczasowe prawa, należy samodzielnie (lub poprzez opiekuna/rodzica – w przypadku dzieci i osób niesamodzielnych) złożyć do Home Office ponowny wniosek o settled status. Można to zrobić w dowolnym momencie, byleby spełniać warunki do uzyskania stałego statusu zasiedlenia w UK i złożyć aplikację przed wygaśnięciem pre-settled status. Według stron rządowych gov.uk, osoby, które posiadają pre-settled status, mogą aplikować o pełny status, gdyby tylko będą spełniać następujące warunki:
- zamieszkiwały w UK bez przerwy przez co najmniej 5 lat.*
*Pięć lat ciągłego pobytu oznacza, że przez 5 lat z rzędu przebywałeś w Wielkiej Brytanii przez co najmniej 6 miesięcy w każdym 12-miesięcznym okresie, z wyjątkiem:
- jednego okresu nie dłuższego niż 12 miesięcy, gdy byłeś nieobecny w UK z bardzo ważnego powodu (np. narodziny dziecka, poważna choroba, nauka, szkolenia zawodowe, mianowanie do pracy za granicą itd.)
- obowiązkowa służba wojskowa dowolnej długości.
Co z osobami, które wciąż nie będą spełniały powyższych warunków, mimo iż będzie im się kończyła ważność pre-settled status? Osoby, które po upływie pięciu lat od przyznania pre-settled status, nadal nie spełniają warunków na stały status, również mogą złożyć ponownie wniosek do Home Office – osoby te mogą otrzymać ponownie tymczasowy status na 5 lat. Jednak żeby ponownie uzyskać pre-settled status, trzeba spełniać określone warunki. Na stronie rządowej napisano:
Jeśli nie kwalifikujesz się do pełnego statusu osoby osiedlonej, ponieważ spędziłeś ponad 6 miesięcy poza Wielką Brytanią w okresie 12 miesięcy, możesz ponownie uzyskać tymczasowy status osoby osiedlonej.
Oba poniższe muszą być spełnione:
- czas spędzony poza Wielką Brytanią był przed 31 grudnia 2020 r.
- wróciłeś do Wielkiej Brytanii do 31 grudnia 2020 r.
Ponadto, możesz również mieć możliwość ponownego uzyskania tymczasowego statusu osoby osiedlonej, jeśli złożysz wniosek o dołączenie do członka rodziny z UE, Szwajcarii, Norwegii, Islandii lub Liechtensteinu, który zamieszkał w Wielkiej Brytanii najpóźniej 31 grudnia 2020 r.
Jak zmienić pre-settled na settled status?
Każdy, kto posiada pre-settled status, ale spełnia już warunki do pełnego settled status lub nie spełnia ich, ale może i chce złożyć ponowny wniosek, aby przedłużyć swój tymczasowy status, powinien to zrobić za pośrednictwem stron rządowych gov.uk: SETTLED STATUS.
