Brytyjski system podatkowy wchodzi w kolejną fazę cyfryzacji. HM Revenue & Customs rozwija program Making Tax Digital (MTD). Stopniowo zastępuje on tradycyjne rozliczenia podatkowe obowiązkiem prowadzenia księgowości i raportowania w formie cyfrowej. Od kwietnia 2027 roku system obejmie już nie tylko większe firmy i VAT-owców, ale także bardzo małe biznesy jednoosobowe oraz właścicieli wynajmu nieruchomości. Dlatego wiele osób zastanawia się jak HMRC MTD wpływa na małe firmy i jakie są koszty podatkowej rewolucji?
W praktyce MTD oznacza bowiem istotną zmianę dla tysięcy małych przedsiębiorców w Wielkiej Brytanii. W tym również dla dużej części Polaków prowadzących działalność gospodarczą.
HMRC przyspiesza cyfryzację podatków
HMRC rozwija MTD jako system, który ma zastąpić papierowe rozliczenia i ograniczyć błędy w Self Assessment. W modelu docelowym przedsiębiorcy prowadzą księgowość w kompatybilnym oprogramowaniu. Zapisują przychody i koszty cyfrowo. Następnie przesyłają dane do urzędu w regularnych aktualizacjach zamiast jednego rocznego zeznania.
System już dziś obejmuje większość firm zarejestrowanych do VAT. Natomiast HMRC rozszerza go na osoby rozliczające się w ramach MTD for Income Tax Self Assessment (MTD ITSA). To właśnie ten element stanie się kluczowy od 2027 roku.
Od 2027 MTD obejmie małe firmy i samozatrudnionych
Od 6 kwietnia 2027 roku HMRC włącza do systemu podatników, których roczny „qualifying income” przekracza 30 000 funtów. Ten próg obejmuje zarówno dochody z samozatrudnienia, jak i z wynajmu nieruchomości. To oznacza, że do systemu wejdą nie tylko średnie działalności, ale również bardzo małe jednoosobowe firmy.
W praktyce zmiana dotknie szeroką grupę usługodawców: od hydraulików, elektryków i budowlańców, przez fryzjerów i drobny handel, aż po freelancerów oraz landlordów wynajmujących pojedyncze nieruchomości. Wiele z tych osób nie prowadzi dziś pełnej księgowości, a jedynie uproszczone zapisy do rocznego rozliczenia.
HMRC zaplanowało wcześniejsze progi dla większych dochodów, ale to właśnie 2027 rok uznaje się za moment wejścia „małego biznesu” do systemu MTD.
Codzienna księgowość zamiast rocznego rozliczenia
Największą zmianą nie jest sam podatek, ale sposób jego raportowania. Przedsiębiorcy, którzy wejdą do MTD, będą musieli prowadzić cyfrowe zapisy na bieżąco i wysyłać kwartalne aktualizacje do HMRC. Na końcu roku złożą dodatkową deklarację końcową. Również w systemie cyfrowym.
To oznacza odejście od modelu, w którym wielu samozatrudnionych zbierało dokumenty przez rok i rozliczało się jednorazowo z księgowym lub samodzielnie w Self Assessment.
Koszty, które najmocniej odczują najmniejsi
W praktyce MTD oznacza dla małych firm nowe, stałe koszty. Przedsiębiorcy muszą korzystać z kompatybilnego oprogramowania księgowego, które najczęściej działa w modelu abonamentowym. W zależności od dostawcy i zakresu funkcji, podstawowe pakiety kosztują zwykle kilkanaście funtów miesięcznie. Natomiast bardziej rozbudowane systemy, integracje bankowe czy obsługa wielu źródeł dochodu podnoszą koszt znacząco.
Do tego dochodzi czas potrzebny na wdrożenie systemu, naukę obsługi oraz ewentualne wsparcie księgowego. Dla wielu mikrofirm oznacza to realne przejście z „okazjonalnej księgowości” na stały, cyfrowy proces zarządzania finansami.
Co mówią przedsiębiorcy już objęci MTD?
Firmy, które już działają w systemie MTD VAT, często wskazują na poprawę porządku w finansach i mniejszą liczbę błędów w rozliczeniach. Regularne raportowanie wymusza większą dyscyplinę i pozwala lepiej kontrolować przepływy pieniężne.
Jednocześnie wielu przedsiębiorców zwraca uwagę na dodatkową biurokrację. Małe firmy podkreślają, że system wymaga regularnej pracy administracyjnej, nawet jeśli biznes generuje niewielkie przychody. Część użytkowników wskazuje też na koszty oprogramowania jako nowy, stały wydatek, którego wcześniej nie było.
Szczególnie krytyczne głosy pojawiają się wśród landlordów i samozatrudnionych, którzy traktują kwartalne raportowanie jako znaczące obciążenie w porównaniu do wcześniejszego modelu rocznego rozliczenia. Jak HMRC MTD wpływa na małe firmy – tego dowiemy się wkrótce.
Co zmieni się dla polskich firm w UK?
Zmiany w MTD szczególnie mocno odczują małe polskie firmy działające w Wielkiej Brytanii. Wiele z nich funkcjonuje jako jednoosobowe działalności w usługach budowlanych, transportowych, sprzątających czy kosmetycznych. Często przy relatywnie niskich marżach i uproszczonej księgowości.
Dla tej grupy wejście do MTD oznacza konieczność przejścia na cyfrowe systemy księgowe, regularne raportowanie i dodatkowe koszty administracyjne. W praktyce może to zwiększyć barierę wejścia dla nowych mikrofirm oraz zmusić część przedsiębiorców do korzystania z usług księgowych zamiast samodzielnego rozliczania się.
Jak HMRC MTD wpływa na małe firmy? Zalety systemu i argumenty HMRC
HMRC argumentuje, że MTD zmniejsza liczbę błędów, poprawia przejrzystość podatków i ułatwia przedsiębiorcom bieżące monitorowanie finansów. W dłuższej perspektywie system ma ograniczyć problemy z zaległościami podatkowymi i usprawnić kontakt z administracją skarbową.
fot. shutterstock.com
Rząd podkreśla również, że cyfrowe rozliczenia pozwalają przedsiębiorcom lepiej planować podatki w trakcie roku, zamiast mierzyć się z dużą kwotą do zapłaty na końcu okresu rozliczeniowego.
Cyfrowa zmiana, która obejmie mikro-biznes
Rozszerzenie MTD od 2027 roku oznacza, że cyfrowa księgowość przestanie być domeną większych firm. Będzie standardem również dla mikroprzedsiębiorstw. Dla części właścicieli firm będzie to naturalne usprawnienie pracy, dla innych – dodatkowy obowiązek i koszt, który trzeba będzie wliczyć w codzienne prowadzenie działalności.
W efekcie Making Tax Digital staje się jedną z najważniejszych zmian administracyjnych dla małych firm w UK w nadchodzących latach, zmieniając nie tylko sposób rozliczeń, ale też sposób prowadzenia biznesu na poziomie operacyjnym.
