Wielka Brytania bezapelacyjnie pozostaje jednym z najważniejszych kierunków emigracji Polaków. Szacuje się, że na Wyspach mieszka spokojnie kilkaset tysięcy osób z polskimi korzeniami, a język polski należy do najczęściej używanych języków obcych w brytyjskim społeczeństwie. Nie ma co się dziwić, że edukacja – w tym egzamin z języka polskiego – wywołuje wśród tamtejszej Polonii ogromne emocje.
Gdy pojawiły się informacje o możliwej likwidacji matur z polskiego w brytyjskim systemie egzaminacyjnym, wielu rodziców i uczniów zaczęło się zastanawiać, czy wieloletnia nauka w sobotnich szkołach nie straci nagle sensu. Ostatecznie zapadła decyzja, która uspokoiła nastroje.
Edukacja polonijna na Wyspach
Polska diaspora w Wielkiej Brytanii stworzyła w ostatnich dwóch dekadach imponującą sieć instytucji edukacyjnych. Według różnych szacunków działa tam ponad 130 polskich szkół sobotnich, w których uczy się 20–25 tys. dzieci i młodzieży. W tych miejscach młodzi ludzie poznają język i historię Polski i budują swoją tożsamość kulturową.
Właśnie dlatego egzamin końcowy z języka polskiego w brytyjskim systemie edukacji ma spore znaczenie. Dla uczniów jest on symbolicznym zwieńczeniem lat nauki w ośrodkach polonijnych. Poza tym wynik egzaminu może mieć nie lada wpływ na przyszłość ucznia, ponieważ brytyjskie uczelnie uwzględniają w rekrutacji rezultaty egzaminów końcowych.
Język polski należy do grupy najczęściej wybieranych języków obcych zdawanych w Wielkiej Brytanii. Do egzaminów na poziomie A-Level podchodzi nawet kilka tysięcy uczniów.
Społeczna mobilizacja w obronie egzaminu z języka polskiego
Zmiany w brytyjskim systemie edukacji pojawiają się regularnie. Reforma egzaminów końcowych, która została zapowiedziana kilka lat temu, zakładała m.in. większą liczbę etapów egzaminacyjnych oraz bardziej rozbudowaną strukturę sprawdzania wiedzy – i wyższe koszty organizacji egzaminów.
Komisję prowadzącą testy z wielu języków świata zaczęło dręczyć pytanie o opłacalność utrzymywania wszystkich przedmiotów. W tym momencie pojawiła się informacja, że egzamin z języka polskiego może zostać wycofany z oferty. Dla Polonii zabrzmiało to niczym alarm.
Szybko rozpoczęła się szeroka kampania społeczna, w której uwydatniano rolę języka polskiego wśród młodych ludzi wychowujących się poza krajem. W akcję włączyli się rodzice, nauczyciele oraz ośrodki polonijne.
Egzamin z języka polskiego pozostanie
Finalnie okazało się, że scenariusz likwidacji egzaminu nie zostanie zrealizowany. Wielka Brytania zapewniła, że matura z języka polskiego pozostanie częścią systemu egzaminacyjnego. Nie oznacza to jednak, że egzamin pozostanie w identycznej formie na zawsze.
Dla młodych ludzi wychowujących się w środowisku wielokulturowym język rodziców bywa czymś więcej niż narzędziem komunikacji. Nie bez znaczenia jest praktyka. Znajomość języka polskiego otwiera drzwi do rynku pracy obejmującego ponad 36 milionów osób w Polsce i milionów Polaków za granicą.
