Podwójne obywatelstwo w Holandii. Czy dostępne dla Polaków?

Holandia jest jednym z tych krajów, które bardzo bronią się przed nadawaniem podwójnego obywatelstwa. Jesteś albo Holendrem, albo obywatelem innego państwa. Dlatego podwójne obywatelstwo w Holandii to rzadkość. Czy Polacy mogą uzyskać holenderski paszport i co daje zmiana obywatelstwa w praktyce?

Warto wiedzieć, że dla Polaka mieszkającego w Holandii uzyskanie obywatelstwa holenderskiego nie jest konieczne do codziennego życia. Polak, jako obywatel Unii Europejskiej ma już prawo legalnie mieszkać, pracować i korzystać z rynku pracy bez dodatkowych pozwoleń.

Z drugiej strony obywatelstwo holenderskie daje jednak szereg dodatkowych uprawnień, które mogą mieć znaczenie dla osób planujących stałe związanie swojej przyszłości z Niderlandami. Najważniejsze z nich to pełne prawa polityczne. W tym możliwość głosowania w wyborach parlamentarnych i kandydowania do organów państwowych. Daje również dostęp do niektórych stanowisk publicznych zastrzeżonych dla obywateli. Obywatelstwo holenderskie zapewnia także większa stabilność prawna pobytu niezależna od zmian w przepisach migracyjnych. A to bardzo ważne kwestie. I w ostatnich czasach często dyskutowane. Dobrym przykładem jest tu Wielka Brytania, gdzie zmiana okresu czasu do uzyskania settled status z 5 do 10 lat zachwiała życiem i stabilną codziennością tysięcy Polaków.

Holenderski paszport należy ponadto do najsilniejszych na świecie. To oznacza szerokie możliwości podróżowania bez wiz. Dla wielu osób obywatelstwo jest również symbolicznym potwierdzeniem trwałej integracji z krajem, w którym żyją, pracują i wychowują dzieci.

Podwójne obywatelstwo w Holandii: przepisy, prawo i podejście państwa

Holenderskie prawo od lat opiera się na zasadzie ograniczania podwójnego obywatelstwa i należy do najbardziej restrykcyjnych w Europie. Zasadą jest, że osoba ubiegająca się o obywatelstwo holenderskie przez naturalizację powinna zrzec się dotychczasowego obywatelstwa, jeśli jest to prawnie możliwe.

Państwo holenderskie wychodzi z założenia, że obywatel powinien mieć jedno, jasno określone obywatelstwo. To wzmacnia przejrzystość statusu prawnego i lojalność wobec państwa. Od tej reguły istnieją jednak wyjątki. Między innymi dla osób pozostających w małżeństwie lub zarejestrowanym związku z obywatelem Holandii, uchodźców, a także wtedy, gdy prawo kraju pochodzenia nie pozwala skutecznie zrzec się obywatelstwa.

W praktyce oznacza to, że choć Holandia formalnie niechętnie akceptuje podwójne obywatelstwo, rzeczywistość prawna jest bardziej złożona, a wielu cudzoziemców – w tym Polaków – może zachować dwa paszporty, jeśli spełniają warunki ustawowych wyjątków.

Procedura uzyskania obywatelstwa holenderskiego krok po kroku

Najczęstszą drogą uzyskania obywatelstwa holenderskiego przez Polaków jest naturalizacja. Pierwszym warunkiem jest legalny i nieprzerwany pobyt w Holandii przez co najmniej pięć lat, chyba że dana osoba korzysta z jednego z wyjątków przewidzianych w prawie. Przykładowo pozostaje w małżeństwie z obywatelem Holandii.

Kandydat musi posiadać ważne prawo pobytu, być zameldowany w gminie oraz wykazać się znajomością języka niderlandzkiego i integracją społeczną. Te umiejętności potwierdza zazwyczaj egzamin integracyjny (inburgeringsexamen).

Kolejnym etapem jest złożenie wniosku o naturalizację w urzędzie gminy (gemeente), gdzie sprawdzane są dokumenty: paszport, karta pobytu, akt urodzenia i potwierdzenie spełnienia warunków pobytowych.

Następnie wniosek trafia do IND (Immigratie- en Naturalisatiedienst), który wydaje decyzję. Po jej pozytywnym rozpatrzeniu kandydat uczestniczy w ceremonii naturalizacyjnej, podczas której składa deklarację lojalności wobec Królestwa Niderlandów. Dopiero po tej uroczystości obywatelstwo staje się skuteczne prawnie i można wystąpić o holenderski paszport.

Jakie obywatelstwo ma dziecko Polaków mieszkających w Holandii i urodzone w Holandii

Samo urodzenie dziecka na terytorium Holandii nie oznacza automatycznie nabycia obywatelstwa holenderskiego. Holandia nie stosuje zasady pełnego prawa ziemi (ius soli). W przypadku dziecka, którego oboje rodzice są obywatelami Polski, podstawową zasadą jest nabycie obywatelstwa polskiego z mocy prawa krwi (ius sanguinis), czyli po rodzicach. Oznacza to, że dziecko Polaków urodzone w Holandii najczęściej od chwili narodzin jest obywatelem polskim. Nawet jeśli przyszło na świat w Amsterdamie, Hadze czy Rotterdamie.

Obywatelstwo holenderskie dziecko może otrzymać tylko w szczególnych sytuacjach. Otrzyma je wówczas, gdy jedno z rodziców jest obywatelem Holandii albo gdy spełnione zostaną określone warunki późniejszego nabycia obywatelstwa przez procedurę opcji lub naturalizacji. W praktyce więc miejsce urodzenia w Holandii samo w sobie nie wystarcza, by dziecko automatycznie stało się Holendrem.

FAQ

1. Czy w Holandii można mieć podwójne obywatelstwo?

Tak, ale tylko w określonych przypadkach. Holenderskie prawo co do zasady ogranicza możliwość posiadania dwóch obywatelstw. Jednak jednocześnie przewiduje wyjątki, np. dla osób pozostających w małżeństwie z obywatelem Holandii, uchodźców czy osób, które nie mogą skutecznie zrzec się dotychczasowego obywatelstwa.

2. Kiedy warto starać się o obywatelstwo holenderskie?

Warto rozważyć ten krok wtedy, gdy planujesz stałe życie w Holandii, chcesz korzystać z pełni praw politycznych (np. głosować w wyborach parlamentarnych), ubiegać się o stanowiska publiczne lub zależy Ci na większej stabilności prawnej pobytu.

3. Czy Polak musi zrzec się polskiego obywatelstwa, aby zostać Holendrem?

Nie zawsze. Formalnie Holandia zwykle wymaga rezygnacji z poprzedniego obywatelstwa, ale w praktyce wielu Polaków zachowuje polski paszport dzięki wyjątkom przewidzianym w prawie holenderskim albo z uwagi na szczególne zasady zrzeczenia się obywatelstwa polskiego.

4. Jak długo trzeba mieszkać w Holandii, by ubiegać się o obywatelstwo?

Najczęściej wymagany jest legalny, nieprzerwany pobyt przez co najmniej pięć lat. W niektórych przypadkach okres ten może być krótszy, np. przy małżeństwie z obywatelem Holandii.

5. Czy dziecko Polaków urodzone w Holandii automatycznie dostaje holenderskie obywatelstwo?

Nie. Sam fakt urodzenia w Holandii nie daje automatycznie obywatelstwa holenderskiego. Dziecko najczęściej otrzymuje obywatelstwo polskie po rodzicach, chyba że spełnione są szczególne warunki przewidziane w prawie holenderskim.

6. Czy obywatelstwo holenderskie daje więcej praw niż pobyt jako obywatel UE?

Tak. Obywatel Holandii ma pełne prawa wyborcze w wyborach krajowych, dostęp do niektórych stanowisk zastrzeżonych dla obywateli oraz pełną ochronę polityczną państwa holenderskiego, także poza granicami kraju. Nie podlega również zmianom w prawie migracyjnym.

7. Czy warto starać się o holenderski paszport, jeśli i tak można mieszkać i pracować w Holandii jako Polak?

To zależy od planów życiowych. Jeśli traktujesz pobyt w Holandii jako tymczasowy, obywatelstwo może nie być konieczne. Jeśli jednak planujesz zostać tam na stałe, wychowujesz tam dzieci lub chcesz pełniej uczestniczyć w życiu społecznym i politycznym kraju, obywatelstwo holenderskie może być dużą korzyścią. Dlatego tak wiele osób je rozważa, nawet kosztem dotychczasowego obywatelstwa.