Fot. Getty
Eksperci ostrzegają, że nawet 150 000 obywateli UE może znaleźć się od 1 lipca w imigracyjnej próżni. Mogą oni podzielić los ludzi z tzw. pokolenia Windrush, którzy przybyli do UK z byłych brytyjskich kolonii na Karaibach i którzy dekadę temu zostali uznani za nielegalnych imigrantów.
Skandal Windrush, który wybuchł w 2017 r. po serii publikacji medialnych, powinien być odpowiednim straszakiem dla Home Office i powinien skłonić urzędników do większej elastyczności w zakresie EU Settlement Scheme. Jak bowiem przypomniano we wtorek na posiedzeniu parlamentarnego komitetu, z niektórymi obywatelami UE może się po 1 lipca stać to samo, co z 57 000 ludzi z tzw. pokolenia Windrush, którzy dekadę temu zostali uznani za nielegalnych imigrantów i którzy w konsekwencji zostali pozbawieni praw obywatelskich, prawa do pracy na terenie UK, dostępu do świadczeń socjalnych, dostępu do osobistych kont bankowych oraz możliwości wynajmowania nieruchomości. A przecież większość z osób z pokolenia Windrush, które przybyły na Wyspy z byłych brytyjskich kolonii na Karaibach w latach 1948–1973, nie otrzymało wiz, ponieważ zgodnie z panującym ówcześnie prawem takich dokumentów potwierdzających prawo pobytu zwyczajnie nie potrzebowało.
EU Settlement Scheme – aplikowało 5 mln ludzi. Ilu nie złożyło wniosków?
Z informacji przekazanych niedawno przez Home Office wynika, że o uregulowanie swojego statusu w ramach programu EU Settlement Scheme wystąpiło 5 mln obywateli UE. Ale eksperci ostrzegają, że prawa pobytu w UK wciąż mogło nie potwierdzić nawet kilka procent imigrantów z UE, czyli nawet 150 000 ludzi. – Na podstawie ogólnej, szacunkowej liczby ludności wynoszącej od 3,6 do 5 mln [obywateli UE mieszkających w Wielkiej Brytanii], nawet 1 proc. osób, które nie wezmą udziału w programie, stanowi od 30 000 do 50 000 osób. Z pewnością byłaby to bardzo znacząca grupa osób bez uregulowanego statusu – mówi Fiona Costello, pracownik naukowy Cambridge University. A Monique Hawkins z grupy „The 3million” dodaje: – Możemy wziąć przykład telewizji, gdy przeszła ona z formy analogowej na cyfrową, co stanowiło niezwykle udaną kampanię i 97 proc. ludzi faktycznie dokonało wtedy tej zmiany w odpowiednim czasie. Jeśli tak się stanie i teraz [z EU Settlement Scheme], to 3 proc. ludzi [bez uregulowanego statusu] nadal będzie w tej chwili stanowić 150 000 ludzi.
Przesłuchanie w sprawie EU Settlement Scheme na formum komitetu parlamentarnego nastąpiło tydzień po doniesieniach o kierowaniu imigrantów UE wjeżdżających do UK bez wizy i settled status do ośrodków deportacyjnych pokazuje. Funkcjonariusze Home Office pokazali, że nie zamierzają się łagodnie obchodzić z obywatelami UE, którzy nie będą w stanie wykazać prawa do pobytu na Wyspach. Tymczasem do uregulowania swojego statusu – wyrobienia statusu osoby osiedlonej lub tymczasowo osiedlonej, został imigrantom z UE niewiele ponad miesiąc.
The EU settlement scheme zbliża się ku końcowi i choć większość imigrantów z UE uregulowała już swój status w UK, to nie zrobili tego wszyscy. Niektórzy deputowani do Parlamentu ostrzegli, że na skutek „arbitralnej” decyzji odnośnie terminu zakończenia programu osiedleńczego, prawo do legalnego pobytu na Wyspach mogą stracić dziesiątki tysięcy ludzi. Ponad 50 posłów z wszystkich partii napisało w tej sprawie list do premiera Borisa Johnsona, ostrzegając, że obywatele UE, którzy jeszcze w lipcu nie będą w posiadaniu settled lub pre-settled status, mogą zostać zmuszeni do opuszczenia kraju „z dnia na dzień”. – Niektórzy z najbardziej bezbronnych obywateli UE, którzy zdecydowali się uczynić z Wielkiej Brytanii swój dom, mogą się znaleźć w sytuacji absolutnie nie do zniesienia. Takiej, która, jak premier osobiście obiecał, miała nie nadejść. Dlatego koordynuję ten ponadpartyjny list, aby wywrzeć nacisk na premiera i jego rząd, by postąpili właściwie. Ta kwestia stanowi sedno tego, kim chcemy być jako społeczeństwo oraz jakie relacji chcemy mieć z naszymi europejskimi sąsiadami – wytłumaczył w zeszłym tygodniu pomysłodawca listu, Neale Hanvey.
Wpadka Home Office – wysyła listy do obywateli brytyjskich
Z początkiem maja głośno zrobiło się także o wpadce Home Office, którego urzędnicy wysłali tysiące listów do obywateli UE z prośbą o uregulowanie swojego statusu na Wyspach, pomimo tego, że posiadają oni już brytyjski paszport. W listach naturalizowani Brytyjczycy dowidzieli się, że jeśli w przeciągu sześciu tygodni nie wystąpią o przyznanie settled lub pre-settled status, to stracą prawo do pracy w UK, zasiłków i darmowej opieki zdrowotnej. Z informacji, jakie podał wówczas m.in. „The Guardian” wynikało, że list otrzymali obywatele UE, którzy legitymowali się brytyjskim paszportem i mieszkali na Wyspach nawet kilkadziesiąt lat. – Gdy [moja mama]otrzymała list, to całkowicie spanikowała. Wygląda na to, że zrobił to algorytm. Ona ma chorobę serca i ciśnienie krwi skoczyło jej niebotycznie. Nie rozumiem, dlaczego [Home Office] nie sprawdza baz danych, aby zobaczyć, czy ktoś ma już pozwolenie na pobyt. Po co narażać ludzi na niepotrzebny stres, wysyłając taki list do osób, których to nie dotyczy? – poskarżyła się Helen Howard-Betts, której matka poślubiła Brytyjczyka w 1965 r.
