W Holandii od lat działa system kaucyjny. Od 11 maja 2026 roku mieszkańcy Kraju Tulipanów mogą oprócz odzyskiwania kaucji za oddane butelki i puszki brać udział w losowaniach nagród. Ten pomysł ma zmobilizować ludzi, którzy dotąd omijali kaucjomaty szerokim łukiem.
W idei wprowadzenia systemu kaucyjnego Holandia nie jest nowa, ale po raz pierwszy zdecydowano się połączyć zbiórkę zużytych opakowań z klasyczną mechaniką loterii. Projekt przygotowany przez Verpact oraz Statiegeld Nederland przy współpracy z aplikacją Tikkie ma zachęcić ludzi do częstszego korzystania z punktów zbiórki. Holenderskie miasta mają niestety coraz większy problem ze śmieciami wylewającymi się z przepełnionych koszy.
Jak działa loteria w systemie kaucyjnym i ile można wygrać?
Mechanizm wprowadzony w Holandii zaprojektowano tak, aby zwrot opakowania miał dodatkowy bonus w postaci szansy na wygraną. Za każde 15 eurocentów kaucji pełnoletni użytkownik otrzymuje cyfrowy los w aplikacji Tikkie. Im więcej zwrotów, tym większa liczba losów i teoretycznie większa szansa na nagrodę. Udział w loterii nie wymaga opłat. Konsument otrzymuje standardowy zwrot kaucji, a losowanie jest jedynie miłym dodatkiem.
Co tydzień przewidziano do rozdania około 150 nagród, w tym nawet 400 euro dla pojedynczego zwycięzcy. W skali kampanii, która potrwa 10 tygodni, pula nagród wynosi łącznie 100 tys. euro.
Zasady, ograniczenia i miejsca objęte programem
Udział w loterii jest stosunkowo prosty, ale obowiązuje kilka istotnych warunków. Przede wszystkim uczestnik musi być osobą pełnoletnią, a korzystanie z programu wymaga aktualnej wersji aplikacji Tikkie. Bez niej nie da się aktywować losów ani śledzić wyników.
Nie każdy punkt zbiórki bierze udział w kampanii. Wyłączono z niej automaty znajdujące się bezpośrednio w supermarketach. Program obejmuje głównie punkty poza sklepami, w tym automaty kaucyjne oraz wybrane butelkomaty zarządzane w ramach systemu Verpact.
Wygrane należy zatwierdzić w aplikacji najpóźniej do 9 sierpnia 2026 roku.
System kaucyjny z problemem niewystarczających zwrotów
Za wprowadzeniem loterii stoją twarde dane. Holenderski system kaucyjny nie osiąga wymaganego poziomu zbiórki, który wynosi 90 proc. dla butelek i puszek. Znaczna część opakowań nie wraca do obiegu.
Inspekcja środowiskowa naciska na operatorów, aby poprawili skuteczność systemu. W przeszłości pojawiały się nawet propozycje podniesienia wysokości kaucji, jednak ostatecznie z tego zrezygnowano.
Presja była na tyle duża, że rozważano również kary finansowe dla producentów opakowań. W odpowiedzi powstał pakiet zmian obejmujący m.in. usprawnienie infrastruktury, rozbudowę punktów zwrotu oraz właśnie motywowanie ludzi m.in. loteriami.
