Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Wielkiej Brytanii nie ma dokładnych danych na temat tego, ilu zagranicznych pracowników opuściło kraj po wygaśnięciu wiz pracowniczych. Wnioski przedstawił Komitet ds. Rachunkowości Publicznej.
Mimo że od grudnia 2020 do końca 2024 roku ponad milion osób zadeklarowało chęć przyjazdu do Wielkiej Brytanii na podstawie tzw. trasy dla wykwalifikowanych pracowników, Ministerstwo nie prowadziło systematycznego monitoringu opuszczania kraju przez te osoby. Nie analizowano nawet łatwo dostępnych wiadomości z rejestrów pasażerskich linii lotniczych. Zagraniczni pracownicy pozostali poza kontrolą.
Trasa dla wykwalifikowanych pracowników – szybki wzrost, mało kontroli
Nowa ścieżka wizowa zastąpiła system Tier 2 (General) po brexicie. Początkowo miała służyć przyciąganiu specjalistów do pracy w Wielkiej Brytanii. Kilka lat temu została rozszerzona o sektor zdrowia i opieki społecznej w odpowiedzi na pandemię COVID-19. Ruch mający załatać braki kadrowe jednocześnie doprowadził do rekordowego poziomu migracji netto.
Od marca 2019 do marca 2020 migracja netto (liczba imigrantów przyjeżdżających do UK pomniejszona o liczbę osób wyjeżdżających z kraju) wyniosła 313 tys. Po umieszczeniu tej wartości na skali porównawczej z okresem od marca 2018 do marca 2019 mamy do czynienia ze wzrostem na poziomie 92 tys., a tak duży poziom imigracji odnotowano w marcu 2016 roku, gdy saldo sięgnęło 326 tys.
Według komitetu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych nie wykazało „podstawowej ciekawości” w przeglądzie skutków obranej polityki. Brakuje liczb, które pokazywałyby, ilu pracowników zostaje po wygaśnięciu wiz. Zagraniczni pracownicy pozostali poza kontrolą.
Wyzysk i długi, czyli ciemna strona rynku pracy
Raport alarmuje, że wielu zagranicznych pracowników pada ofiarą wyzysku. Zgromadzone dowody wskazują na przypadki „niewolnictwa zadłużeniowego”, pracy w nadgodzinach bez odpowiedniego wynagrodzenia oraz ogólnie złych warunków. Według autorów raportu ministerstwo działa zbyt wolno i nieskutecznie co do ochrony pracowników.
Rząd planuje wprowadzić biometryczny systemu identyfikacji w miejscu pracy. Pozwoli on sprawdzić (np. za pomocą odcisków palców), czy osoba legalnie przebywa w kraju i pracuje. Zwolenników pomysłu cieszy wizja uszczelnienia rynku pracy, natomiast przeciwników niepokoją ukryte zagrożenia dla prywatności.
Rząd mówi, że wie o problemach, ale zmiana systemu migracyjnego „nie wydarzy się z dnia na dzień”. Chociaż podjął kroki, by ograniczyć migrację netto – m.in. kończąc rekrutację zagraniczną w sektorze opieki – pełna reforma wymaga czasu.
