W kwietniu br. Home Office ogłosił automatyzację procesu sprawdzania pre-settled status i odbieranie statusu osobom, które na podstawie automatycznych kontroli „wyraźnie utraciły ciągłość pobytu” w UK. Innymi słowy automat sprawdza czy dana osoba nie spędziła poza UK zbyt dużo czasu. Niestety automat bazuje wyłącznie na 2 kryteriach po których sprawdza pobyt w UK. Do tego na te kryteria nakłada dane z przejść granicznych. A mnóstwo osób ich nie spełnia, pomimo, że mieszkają w Wielkiej Brytanii bez przerwy. Jak się bronić przed niesłusznym odebraniem statusu?
Kogo wychwyci automatyczna kontrola Home Office?
System Home Office działa od kwietnia 2026 sprawdza bazę podatkową i zasiłkową, czyli dane osoby w systemach HMRC i DWP. Szuka dowodów na to, że w ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat) dana osoba opłacała podatki lub pobierała benefity przez przynajmniej 30 miesięcy. Osoby, u których system wykryje długą nieobecność są wskazywane jako te, którym należy odebrać status pre-settled. Obecnie Home Office zaczyna od tych osób, które automat wskazał, jako te z najdłuższą nieobecnością w UK (zaczynając od tych, których nie ma w kraju od 5 lat). Stopniowo sprawdzi całą bazę osób z pre-settled.
Automatyczne kontrole bywają zawodne, bo można przebywać w UK, ale nie być w HMRC oraz DWP. Przykładem są osoby bez zatrudnienia, utrzymywane przez partnerów, studenci, albo osoby self-employed z lukami w opłacaniu składek. Takie osoby są potencjalnie uznane jako niespełniające kryteriów pobytu.
Będzie czas na odwołanie
Zanim Home Office podejmie decyzję o odebraniu statusu, kontaktuje się z daną osobą. Delikwent ma standardowo 28 dni, aby się wybronić, ale Home Office przyzna więcej czasu jeśli będzie taka potrzeba. W praktyce musi przedstawić dowody na wymaganą długość pobytu w UK lub wyjaśnienie swojej nieobecności. Każda decyzja o odebraniu statusu będzie miała prawo do odwołania (right of appeal).
Ważne: Home Office będzie kontaktował się mailowo lub telefonicznie używając danych osoby, które podała na koncie UKVI.
Jakie dokumenty przedstawić, aby udowodnić pobyt do statusu?
Jeśli Home Office wyśle Ci pismo z prośbą o udowodnienie ciągłości pobytu, możesz przedstawić alternatywne dokumenty (tzw. alternative evidence). Wytyczne rządu UK dzielą je na dokumenty o „wysokiej wartości” (jeden dokument pokrywa dłuższy czas) oraz dokumenty uzupełniające. Termin dostarczenia dowodów to 28 dni. Po tym czasie, urząd anuluje pre-settled status. Będzie Ci przysługiwało odwołanie, ale procedura będzie znacznie dłuższa. Dokumenty muszą obejmować wymagany okres – czyli wskazywać, że w byłeś w UK przez 30 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy.
Wszystkie poniższe dokumenty muszą jasno pokazywać daty odpowiadające 30 miesiącom. Jeśli na jakimś dokumencie brakuje na przykład 4 miesięcy, musi je wypełnić inny dokument. Przykładowo jeśli masz rachunek za media tylko za 12 miesięcy, kolejne 18 miesięcy pobytu musisz udowodnić innym dokumentem – np. wyciągiem z banku. Dokumenty muszą być zbieżne z historią Twoich wyjazdów poza UK np. na wakacje.
Oto co możesz wysłać jako dowód, że mieszkasz w UK:
1. Mieszkanie i rachunki (Mocne dowody)
- Umowy najmu (Tenancy agreements) lub akt własności domu
- Dowody wpłat czynszu.
- Rachunki za media wystawione na Twoje nazwisko.
2. Wyciągi z konta bankowego (Mocne dowody)
- Na wyciągach muszą się znajdować regularne transakcje na terenie UK (zakupy w sklepach, opłaty za przejazdy komunikacją, płatności kartą w brytyjskich punktach).
3. Edukacja i zdrowie (Słabsze dowody, chyba, że miałeś długi pobyt w szpitalu)
- Wszelkie listy, potwierdzenie wizyt z przychodni GP lub szpitala. Potwierdzenia odbytych wizyt lekarskich, szczepień, badań.
4. Inne oficjalne dokumenty
- Prywatne polisy ubezpieczeniowe – na życie, samochodu, domu.
- Pisma z innych instytucji rządowych – np. z DVLA (potwierdzenie rejestracji pojazdu, wymiany prawa jazdy na brytyjskie).
- Subskrypcje na brytyjski adres, listy od organizacji charytatywnych czy związków zawodowych.
Usprawiedliwiona nieobecność
Jeśli faktycznie wyjechałeś z UK na dłużej niż pozwalały na to zasady ciągłości pobytu (standardowo maksymalnie 6 miesięcy w każdym 12-miesięcznym okresie), w ciągu 28 dni na odpowiedź możesz przedstawić wyjątkowe okoliczności łagodzące (mitigating circumstances). Home Office musi je rozważyć. Akceptowane powody długiej nieobecności to m.in.:
- Ciężka choroba (Twoja lub bliskiego członka rodziny).
- Ciąża i narodziny dziecka.
- Podróże związane z nauką lub szkoleniem zawodowym.
- Przymusowe zatrzymanie za granicą (np. z powodu restrykcji pandemicznych w przeszłości).
Do każdego z tych powodów musisz dołączyć oficjalną dokumentację (np. zaświadczenie lekarskie przetłumaczone na j. angielski).
