Premier Cameron powoli odkrywa karty dotyczące konkretnych sfer opieki społecznej, których budżety zamierza uszczuplić w poszukiwaniu oszczędności. Na przestrzeni obecnej kadencji budżet ma się wzbogacić o 12 miliardów funtów, więc ostrza wycelowano w najbardziej kosztowne rządowe programy pomocowe – wiadomo już że po nóż jako pierwszy pójdzie Tax Credit.
Zapowiadając wczoraj koniec „kultury benefitów” i obiecując zmianę systemu na taki, w którym „płaca jest wysoka, podatki niskie, a pomoc socjalna – minimalna”, Cameron zasygnalizował, że ustanowiony za kadencji Gordona Browna system odliczeń podatkowych, obok świadczeń mieszkaniowych, będzie głównym źródłem oszczędności.
Jedną z rozważanych opcji jest redukcja wspomnianych świadczeń do poziomu z lat 2003 – 2004, co pozwoliłoby zaoszczędzić około pięciu miliardów funtów. Jak obliczyli jednak ekonomiści z organizacji Resolution Foundation, koszt tych oszczędności poniosą głównie najbiedniejsi – 30 procent rodzin z dwójką dzieci, którym rocznie należy się obecnie 1,690 funtów. Cięcia w tej sferze ominą natomiast 40 procent najbogatszych gospodarstw domowych.
Główny ekonomista Resolution Foundation – Matthew Whittaker stwierdził, że wszelkie rządowe inicjatywy, mające na celu ożywienie gospodarki, takie jak podniesienie płacy minimalnej, czy zachęcanie przedsiębiorców do wypłacania jeszcze wyższych wynagrodzeń – na poziomie minimum życiowego („living wage”) mogą zostać zaprzepaszczone przez redukcję Child Tax Credits dla najuboższych.
„Tylko gigantyczne podwyżki płac zrównoważą ewentualne straty, jakie mniej zamożne rodziny poniosą w związku ze stratą prawa do pobierania Child Tax Credit. Takie rozwiązanie sprawi, że miliony gospodarstw domowych znajdą się w wyraźnie gorszej sytuacji materialnej, a standard ich życia gwałtownie się obniży” – ostrzega.
Obaw tych nie podziela minister pracy i emerytur – Iain Duncan Smith. Jego zdaniem przedsiębiorcy muszą zrozumieć, że mają obowiązek wypłacać swoim pracownikom „rozsądne i godziwe pensje”. „Wyższe pensje oznaczają mniejsze wydatki z budżetu” – podsumował Smith.
Działacze społeczni i związkowcy wątpią jednak, czy pracodawcy zdejmą z państwa odpowiedzialność za los najbiedniejszych. „Tax Credit jest kluczowym świadczeniem pobieranym przez osoby pracujące. Obniżenie jego stawki będzie dla wielu rodzin równoznaczne z rozpoczęciem życia na granicy ubóstwa” – twierdzi sekretarz generalny związku zawodowego TUC – Frances O’Grady.
Opozycja również nie szczędzi krytyki pod adresem nowego gabinetu: „Rząd ma do wyboru: może albo zwalczać niskie zarobki, albo walczyć z najuboższymi” – twierdzi minister w gabinecie cieni – Chris Leslie.
