W Polsce właśnie zapowiedziano wzrost składek dla samozatrudnionych. Mają one wynieść ponad 2000 złotych miesięcznie. Jest to kwota wysoka nawet dla osób prowadzących biznes w UK. Nic dziwnego, że mały biznes w Polsce jest pod ścianą. Czy zobaczymy zalew polskich firm przenoszących się na Wyspy?
Stały koszt, niezależny od dochodu
W Polsce system składek pozostaje w dużej mierze oderwany od realnych zarobków przedsiębiorcy. Oznacza to, że nawet w słabszych miesiącach trzeba opłacić pełną kwotę ZUS, która do niskich nie należy. Co więcej kwota ZUS dla przedsiębiorcy jest obliczana na podstawie tzw. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Podstawę składek ZUS dla przedsiębiorców na tzw. dużym ZUS-ie stanowi 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Przy prognozowanym wynagrodzeniu na poziomie 9971 zł, w 2027 r. składki ZUS (z dobrowolną składką na ubezpieczenie chorobowe) około 2039,46 zł miesięcznie. A to bez składki zdrowotnej, naliczanej osobno w zależności od formy opodatkowania.
Dla drobnych usługodawców czy freelancerów miesięczne obciążenie przekraczające 2000 zł (plus składka zdrowotna) staje się poważnym wyzwaniem. Nie mówiąc już o osobach dorabiających sobie z nieregularnymi przychodami. W praktyce wielu przedsiębiorców zaczyna traktować je jako koszt „za samo istnienie firmy”.
Jak to wygląda w Wielkiej Brytanii?
Na tym tle system brytyjski wypada znacznie bardziej korzystnie i chroni najmniejszych przedsiębiorców. Osoby samozatrudnione (self-employed) opłacają składki National Insurance, które są w dużej mierze uzależnione od dochodu. Zdaniem Małgorzaty, księgowej z firmy Admiral Tax, system brytyjski jest bezpieczniejszy dla przedsiębiorcy i nie naraża go na duże koszty w przypadku braku dochodów lub kiedy te dochody są niższe. Założenie firmy w Wielkiej Brytanii, nie jest takim ryzykiem jak w Polsce.
Dla przykładu:
- przy niskich dochodach składki mogą być symboliczne lub zerowe,
- wyższe obciążenia pojawiają się dopiero po przekroczeniu określonych progów,
- istnieje także kwota wolna od składek, która pozwala zatrzymać większą część dochodu na starcie.
Składki w Wielkiej Brytanii – progi (2026/27)
Osoby samozatrudnione płacą National Insurance według jasno określonych progów:
Rok podatkowy 2026/27:
- 0% składek – do £12,570 dochodu rocznie
- 6% – od £12,570 do £50,270
- 2% – powyżej £50,270
Dodatkowo:
- przy dochodach poniżej ok. £7,105 rocznie nie trzeba płacić składek wcale (są opcjonalne),
- nie ma obowiązkowej „stałej składki” jak w Polsce.
To oznacza, że jeśli przedsiębiorca w danym miesiącu zarobi mniej — zapłaci odpowiednio niższe składki. W skrajnych przypadkach może nie zapłacić ich wcale.
UK znów na radarze polskich firm
Jeszcze kilka lat temu wielu Polaków prowadzących biznes decydowało się na powrót do kraju. Dziś trend może się odwracać. Wzrost kosztów w Polsce sprawia, że Wielka Brytania ponownie zaczyna być postrzegana jako atrakcyjna opcja — szczególnie dla osób świadczących usługi zdalne.
Eksperci wskazują, że kluczowe znaczenie ma nie tylko wysokość obciążeń, ale też przewidywalność systemu oraz podejście administracji do przedsiębiorców.
Nie tylko emigracja, ale też „biznes transgraniczny”
Coraz częściej rozważanym rozwiązaniem jest nie tyle fizyczna przeprowadzka, co prowadzenie działalności w modelu międzynarodowym. Dzięki przepisom możliwe jest świadczenie usług dla klientów w różnych krajach, przy jednoczesnym rozliczaniu się w bardziej korzystnym systemie — o ile spełnione są wymogi rezydencji podatkowej.
To rozwiązanie wymaga jednak ostrożności i dobrej znajomości przepisów, aby uniknąć problemów z urzędami.
Punkt zwrotny dla mikroprzedsiębiorców?
Przekroczenie poziomu 2000 zł składek może okazać się momentem przełomowym dla wielu małych firm w Polsce. Jeśli koszty będą dalej rosnąć, a system nie stanie się bardziej elastyczny, liczba przedsiębiorców szukających alternatyw za granicą może wyraźnie wzrosnąć.
W praktyce oznacza to, że Wielka Brytania — mimo zmian po Brexicie — znów może przyciągać polskich przedsiębiorców. Tym razem nie tylko jako miejsce pracy, ale jako bardziej przewidywalne środowisko do prowadzenia biznesu.