W 1998 roku WHO uznało otyłość za epidemię XX wieku, która nie leczona, prowadzi do rozwoju innych chorób. Plaga otyłości dotyka coraz szerszą grupę ludzi. W 2005 roku już co trzeci mieszkaniec naszej planety posiadał nadmiernie zwiększoną masę ciała. Prognozy na 2015 rok przewidują, że liczba osób otyłych wzrośnie niemal dwukrotnie.
Wraz z otyłością, coraz powszechniejsze stają się choroby towarzyszące nadmiernej masie ciała. Wykazano, że otyłość przyczynia się do powstawania chorób naczyniowo-sercowych, takich jak: nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia i choroba niedokrwienna serca. Amerykańscy badacze sugerują również, że nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko raka: przełyku, trzustki, jelita grubego, piersi i nerek. Jednak najczęstszym problemem związanym z otyłością jest cukrzyca typu 2.
W przypadku otyłości III stopnia, diety niskokaloryczne i zwiększona aktywność fizyczna mogą dawać spektakularne efekty, jednak często chorzy wracają do wyjściowej wagi.
Jakie są korzyści z leczenia otyłości?
Największą korzyścią z leczenia otyłości jest zwiększenie jakości życia oraz zmniejszenie, lub nawet wyeliminowanie objawów zespołu metabolicznego.
Jakie Pan Doktor proponuje metody leczenia i jaka jest ich efektywność?
Operacje bariatryczne (leczenie otyłości metodami chirurgicznymi) są najlepszą metodą leczenia skrajnej otyłości. Zapewnia ona znacznie większy i dłużej utrzymujący się spadek masy ciała niż leczenie zachowawcze obejmujące zmianę stylu życia oraz farmakoterapię. Często również powodują ustępowanie chorób towarzyszących otyłości w tym objawów zespołu metabolicznego.
Według jakich kryteriów kwalifikujemy pacjentów do chirurgicznego leczenia otyłości?
Jednym z podstawowych kryteriów do kwalifikacji leczenia bariatrycznego jest wartość BMI (powyżej 35) oraz objawy zespołu metabolicznego (cukrzyca typu II, nadciśnienie tętnicze, choroby serca, choroba zwyrodnieniowa lub przeciążeniowa stawów, stłuszczenie wątroby, zespół bezdechów sennych) niekoniecznie występujące razem.
Dodatkowo, bierzemy również pod uwagę skuteczność lub nieskuteczność leczenia zachowawczego np. efekt jo-jo.
Czy każdą metodę można zastosować u każdego pacjenta?
Dobór metody w dużej mierze zależy od uwarunkowań medycznych. Dobieramy operację do pacjenta. Ale trzeba pamiętać, że każda z metod ma swoje wady i zalety, żadna nie jest idealna w 100%. Ważne, aby pacjent był świadomy podjętego działania i wynikających z niego obowiązków.
Jak długo utrzymują się efekty leczenia?
Jeśli przestrzega się diety, w ciągu dwóch lat pacjent traci 50-80% swojej nadwagi. Jeśli nadal pacjent będzie trzymał się zasad, utrzyma bez problemu taką masę. Jeśli jednak będzie przyjmował zbyt dużo kalorycznych pokarmów i za mało ćwiczył wróci do swojej wyjściowej masy. Zazwyczaj występuje to u osób, które nie przestrzegają zasady trzech głównych posiłków i trzech przekąsek a podjadają przez cały dzień.
Jak szybko po zabiegu pacjent odzyskuje pełną sprawność?
Zabieg operacyjny przeprowadzany jest w znieczuleniu ogólnym i trwa około 90 minut. Jeśli zabieg został przeprowadzony laparoskopowo, po zabiegu chory musi pozostać od jednego do kilku dni w szpitalu. Powrót do pełnej aktywności trwa jednak kilka tygodni. Chirurgia otyłości nie jest „cudownym lekiem”, a waga nie obniży się sama z siebie. Należy pamiętać, iż utrata wagi powinna następować stopniowo. Zbyt szybka jej utrata powoduje ryzyko powikłań zdrowotnych i może prowadzić do wielu komplikacji.
dr Zbigniew Mazan, Klinika Chirurgii Mazan
