Czy małpia ospa jest niebezpieczna? To pytanie ponownie pojawia się w związku z najnowszymi danymi z Irlandii Północnej. Tamtejsza Public Health Agency (PHA) poinformowała o wykryciu 21 przypadków mpox w ciągu zaledwie trzech tygodni.
Przez wcześniejsze trzy lata – od 2023 roku do czerwca 2026 roku – potwierdzono jedynie dziewięć zakażeń. Choć eksperci nie mówią o zagrożeniu dla całej populacji, podkreślają, że tak szybki wzrost liczby przypadków wymaga wzmożonego nadzoru epidemiologicznego.
21 przypadków w trzy tygodnie zamiast kilku rocznie
Skala wzrostu zwraca uwagę przede wszystkim dlatego, że jeszcze do połowy 2026 roku Irlandia Północna praktycznie nie notowała nowych zachorowań. W całym okresie od 2023 roku wykryto jedynie dziewięć przypadków mpox. Natomiast w ciągu ostatnich trzech tygodni liczba ta wzrosła o kolejne 21 zakażeń.
Dla porównania, w całym Zjednoczonym Królestwie po zakończeniu dużej epidemii z 2022 roku liczba nowych przypadków utrzymywała się zwykle na poziomie kilku–kilkunastu zachorowań miesięcznie, z okresowymi wzrostami związanymi z lokalnymi ogniskami zakażeń. Oznacza to, że sytuacja w Irlandii Północnej odbiega od wcześniejszego trendu i jest obecnie jednym z wyraźniejszych lokalnych wzrostów zachorowań od kilku lat.
Dlaczego liczba zakażeń nagle wzrosła?
Według specjalistów z Public Health Agency wzrost zachorowań jest związany z pojawieniem się nowej odmiany wirusa mpox, która wcześniej nie była wykrywana w Irlandii Północnej. Wszystkie 21 nowych przypadków dotyczy właśnie tego wariantu.
Eksperci zwracają również uwagę, że obecne zakażenia koncentrują się przede wszystkim wśród mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami (MSM). Taki obraz epidemii przypomina sytuację obserwowaną podczas światowego ogniska mpox w 2022 roku. Jednocześnie podkreślają, że wirus nie jest chorobą przenoszoną wyłącznie drogą płciową. Bliski kontakt fizyczny podczas kontaktów seksualnych sprzyja jednak jego skutecznemu rozprzestrzenianiu.
Czy małpia ospa jest niebezpieczna?
Odpowiedź brzmi: tak, ale dla większości osób nie stanowi zagrożenia porównywalnego z chorobami o wysokiej śmiertelności. Mpox wywoływana jest przez wirusa należącego do tej samej rodziny co wirus ospy prawdziwej. Natomiast przebieg zakażenia jest zazwyczaj znacznie łagodniejszy.
Choroba najczęściej rozpoczyna się gorączką, bólem głowy, bólami mięśni oraz powiększeniem węzłów chłonnych. Następnie pojawia się charakterystyczna wysypka, która przechodzi przez kolejne etapy. Od plam, przez grudki i pęcherze, aż do strupów. U większości pacjentów objawy ustępują samoistnie w ciągu dwóch do czterech tygodni.
fot. shutterstock.com
Cięższy przebieg może wystąpić u osób z osłabioną odpornością, małych dzieci oraz kobiet w ciąży. Możliwe są także powikłania, takie jak wtórne zakażenia skóry, zapalenie płuc czy – w rzadkich przypadkach – zapalenie mózgu.
Jak przenosi się mpox?
Wirus rozprzestrzenia się przede wszystkim poprzez bliski kontakt z zakażoną osobą. Do zakażenia może dojść podczas kontaktu ze zmianami skórnymi, płynami ustrojowymi oraz wydzielinami z dróg oddechowych podczas długotrwałego kontaktu twarzą w twarz. Ryzyko zakażenia zwiększa również kontakt z przedmiotami, takimi jak pościel, ręczniki czy odzież używana przez osobę chorą.
To właśnie dlatego podczas ognisk epidemicznych zakażenia często dotyczą osób pozostających w bliskich relacjach fizycznych.
Czy istnieje zagrożenie dla całego społeczeństwa?
Zdaniem służb sanitarnych obecnie nie ma przesłanek wskazujących na szerokie zagrożenie dla całej populacji. Wzrost liczby przypadków ma charakter lokalny i dotyczy głównie określonej grupy ryzyka. Public Health Agency prowadzi dochodzenia epidemiologiczne oraz zachęca osoby kwalifikujące się do szczepień przeciw mpox do kontaktu z poradniami zdrowia seksualnego.
