Zespół naukowców z York University opublikował niepokojące wyniki badań. Pokazują one skalę skażenia rzek w Zjednoczonym Królestwie przez tzw. wieczne chemikalia. Analiza próbek pobranych z ponad 30 rzek wykazała obecność kwasu trifluorooctowego w niemal wszystkich sprawdzonych miejscach.
Tylko jedna z przebadanych rzek – Ness – okazała się wolna od tego związku. Z kolei najwyższe stężenie szkodliwej substancji wykryto w rzece Kelvin przepływającej przez Glasgow.
Pestycydy, chłodziwa i powłoki przemysłowe – wieczne chemikalia są niemal wszędzie
Kwas trifluorooctowy to związek chemiczny należący do grupy substancji PFAS (per- i polifluoroalkilowych), potocznie nazywanych „wiecznymi chemikaliami”. Nazwa nie jest przypadkowa. To związki bardzo odporne na naturalny rozkład.
TFA powstaje m.in. jako produkt rozkładu innych syntetycznych związków zawartych w pestycydach, chłodziwach i przemysłowych powłokach. Związki stosowane są w przemyśle od połowy XX wieku. Dzisiaj ich obecność wykrywa się w winie, żywności, krwi ludzkiej i mleku matek. Część resztek objawia się jako zanieczyszczenie rzek.
Cztery razy więcej niż 20 lat temu
Chociaż naukowcy wciąż analizują wpływ TFA i innych PFAS na zdrowie człowieka, już dotychczasowe badania na zwierzętach budzą obawy. Niemieccy badacze odnotowali, że TFA może negatywnie oddziaływać na układ rozrodczy królików i szczurów.
W odpowiedzi na te wyniki Niemiecka Federalna Agencja Środowiska zawnioskowała do Europejskiej Agencji Chemikaliów. Poprosiła o sklasyfikowanie TFA jako substancji toksycznej dla rozrodczości i szkodliwej dla przyrody.
W Niemczech prowadzone są również długoterminowe analizy wody pitnej, gdyż w ostatnich 20 latach stężenie TFA wzrosło tam czterokrotnie. Potencjalne ryzyko kontaktu z TFA obejmuje m.in. zaburzenia hormonalne i uszkodzenia nerek oraz wątroby i niepomyślnie rzutuje na rozwój płodu.
TFA, mimo że jest niebezpieczny, pozostaje poza ścisłą kontrolą
Mimo skali problemu i niepokoju wśród naukowców w Zjednoczonym Królestwie nie obowiązują konkrety dotyczące kontroli stężenia TFA w środowisku. Nie istnieją wytyczne dotyczące dopuszczalnych poziomów tej substancji w wodzie.
Dopiero w odpowiedzi na wyniki badań oraz presję opinii publicznej Inspektorat Wody Pitnej – odpowiedzialny za jakość wody w Anglii i Walii – zlecił własne testy. Mają one określić, jakie ilości TFA obecne są w wodzie przeznaczonej do spożycia i czy są dla mieszkańców niebezpieczne.
Przez wzgląd na fakt, że zanieczyszczenie rzek TFA nie jest problemem lokalnym – dotyczy praktycznie całej Wielkiej Brytanii – trzeba działać. Bez zdecydowanej reakcji ten problem może mieć poważne konsekwencje dla zdrowia ludzi i dla środowiska.
